Bị Hẹp Hậu Môn Sau Cắt Trĩ – Giải Pháp Xử Lý, Điều Trị

Bị hẹp hậu môn sau cắt trĩ có thể xảy ra tạm thời hoặc kéo dài vĩnh viễn do sự co rút của các tổ chức mô hoặc sẹo hóa. Dưới góc nhìn Y học cổ truyền kết hợp hiện đại, việc xử lý biến chứng này cần sự kiên trì, tác động vào cả triệu chứng tại chỗ lẫn điều đạt khí huyết bên trong để phục hồi chức năng đào thải tự nhiên.
Biến chứng hẹp hậu môn sau cắt trĩ dưới góc nhìn Đông – Tây y
Theo Tây y, hẹp hậu môn là tình trạng khẩu kính của ống hậu môn bị thu hẹp đáng kể, khiến phân khó đi qua, gây đau đớn và có thể dẫn đến tắc nghẽn. Đây là hệ quả của việc tổn thương quá mức lớp niêm mạc hoặc cơ thắt trong quá trình can thiệp ngoại khoa, dẫn đến hình thành các dải xơ cứng.
Dưới lăng kính Đông y, hậu môn được gọi là “Phách môn”, là cửa ngõ cuối cùng của hệ thống tiêu hóa. Việc phẫu thuật cắt trĩ vô tình làm tổn thương đến kinh lạc, gây tình trạng ứ huyết, khí trệ tại chỗ. Khi khí huyết không lưu thông, tân dịch bị khô kiệt, các tổ chức cơ thịt không được nuôi dưỡng đầy đủ sẽ dẫn đến tình trạng co rút, kết tụ thành khối xơ (sẹo), làm cản trở đường đào thải cặn bã.
– Bác sĩ Tuyết Lan
Biến chứng này có thể tự giảm trong một số trường hợp do phù nề sau mổ. Tuy nhiên, nếu sau nhiều tuần tình trạng đau đớn, phân nhỏ dẹt vẫn kéo dài, đây là dấu hiệu của hẹp hậu môn thực thể, cần được can thiệp kịp thời để tránh nguy cơ rò hậu môn hoặc áp xe.

Nguyên nhân gây hẹp hậu môn sau cắt trĩ
Biến chứng hẹp hậu môn có thể phát sinh từ nhiều yếu tố khác nhau, từ kỹ thuật chuyên môn đến cơ địa của người bệnh:
- Kỹ thuật phẫu thuật: Việc loại bỏ quá nhiều niêm mạc hậu môn hoặc cắt phạm vào cơ thắt trong quá trình thực hiện phương pháp Milligan Morgan hay Ferguson có thể gây sẹo co rút mạnh.
- Cơ địa sẹo lồi: Ở một số người, khả năng tự phục hồi của cơ thể quá mức dẫn đến hình thành sẹo xơ cứng (huyết ứ kết tụ), làm hẹp không gian ống hậu môn.
- Viêm nhiễm hậu phẫu: Sử dụng dụng cụ không vô trùng hoặc vệ sinh kém dẫn đến viêm nhiễm (nhiệt độc tích tụ). Viêm kéo dài sẽ kích thích tổ chức xơ phát triển nhanh hơn.
- Sót búi trĩ hoặc trĩ tái phát: Các búi trĩ không được xử lý triệt để tiếp tục sưng tấy, gây cản trở đường thoát của phân.
- Tê liệt cơ vòng tạm thời: Phản ứng của cơ thể sau thủ thuật có thể khiến các cơ vòng bị co thắt kịch phát, không thể giãn mở tự nhiên.

tham khảo thêm: sau khi phẫu thuật cắt trĩ nên ăn gì, kiêng cữ gì nhanh khỏi?
Hẹp hậu môn sau cắt trĩ có nguy hiểm không?
Nếu không được xử lý sớm, hẹp hậu môn sẽ kéo theo một chuỗi hệ lụy cho sức khỏe:
1. Táo bón kinh niên: Phân bị ứ đọng lâu ngày trong đại tràng (tích trệ), làm tăng độc tố ngấm ngược vào máu.
2. Tái phát trĩ: Việc phải rặn quá mạnh mỗi khi đại tiện làm tăng áp lực lên tĩnh mạch hậu môn, khiến búi trĩ mới dễ dàng hình thành.
3. Nứt kẽ và rò hậu môn: Niêm mạc bị kéo căng và rách do phân cứng đi qua, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây áp xe và rò rỉ dịch mủ.
– Bác sĩ Tuyết Lan
Giải pháp xử lý và điều trị hẹp hậu môn
Tùy vào mức độ hẹp (nhẹ, trung bình hay nặng) và tính chất sẹo (mềm hay cứng xơ), các bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ điều trị phù hợp.
1. Điều trị bảo tồn và hỗ trợ nội khoa
Đây là ưu tiên hàng đầu đối với các trường hợp hẹp nhẹ hoặc mới chớm hình thành sẹo sau mổ:
- Nhuận tràng, thông tiện: Sử dụng các loại thuốc hỗ trợ làm mềm phân. Trong Đông y, có thể dùng các thảo dược giúp nhuận tràng, sinh tân dịch để phân dễ dàng trôi qua ống hậu môn mà không gây tổn thương thêm.
- Thực đơn giàu chất xơ: Tăng cường rau xanh, trái cây và uống đủ 2 lít nước mỗi ngày để hỗ trợ nhu động ruột (kiện Tỳ, ích vị).
- Ngâm hậu môn: Đây là phương pháp cực kỳ hiệu quả. Ngâm với nước ấm hoặc các bài thuốc thảo dược giúp hoạt huyết, tiêu viêm, làm mềm tổ chức sẹo và thư giãn cơ vòng hậu môn.
- Nong hậu môn: Sử dụng dụng cụ nong chuyên dụng hoặc bằng tay theo chỉ dẫn của bác sĩ để làm giãn dần ống hậu môn một cách kiên trì.

tham khảo thêm: cắt trĩ bằng phương pháp milligan morgan – quy trình & chi phí
2. Can thiệp ngoại khoa khi cần thiết
Khi các phương pháp bảo tồn không mang lại hiệu quả, phẫu thuật chỉnh sửa là bắt buộc:
- Cắt bỏ mô sẹo: Loại bỏ các dải xơ cứng gây co thắt.
- Tạo hình hậu môn: Sử dụng kỹ thuật xoay vạt da niêm mạc để bù đắp phần không gian bị thiếu hụt, giúp hậu môn đạt được khẩu kính bình thường.
- Cắt một phần cơ thắt: Áp dụng khi nguyên nhân do co thắt cơ vòng quá mức.
– Bác sĩ Tuyết Lan
Phòng ngừa biến chứng sau phẫu thuật trĩ
Để tránh rơi vào tình trạng “tiền mất tật mang”, việc phòng ngừa cần được chú trọng từ trước khi lên bàn mổ:
- Lựa chọn cơ sở uy tín: Một bác sĩ có tay nghề cao sẽ biết cách bảo tồn niêm mạc và tránh tổn thương cơ thắt tối đa.
- Vệ sinh đúng cách: Giữ vùng hậu phẫu luôn sạch sẽ, khô thoáng để tránh nhiễm trùng sinh nhiệt độc.
- Vận động nhẹ nhàng: Tập các bài tập co thắt hậu môn (Kegel) theo hướng dẫn để duy trì sự linh hoạt của cơ vòng.
- Lắng nghe cơ thể: Nếu thấy có dấu hiệu khó đại tiện, phân nhỏ dần, hãy liên hệ ngay với bác sĩ chuyên khoa để có hướng xử lý sớm bằng các phương pháp nội khoa, tránh để đến mức phải mổ lại.

Hẹp hậu môn sau cắt trĩ tuy phức tạp nhưng hoàn toàn có thể xử lý nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng hướng. Sự kết hợp giữa kỹ thuật hiện đại và các nguyên lý hoạt huyết, tiêu viêm của Đông y chính là chìa khóa để bà con tìm lại sự thoải mái trong sinh hoạt hàng ngày.
– Bác sĩ Tuyết Lan
có thể bạn quan tâm:
- cắt trĩ có bị tái phát không? làm sao phòng ngừa?
- các loại thuốc tây chữa bệnh trĩ – cầm máu, giảm đau tốt nhất
