Bệnh Trĩ Thường Gặp Ở Độ Tuổi Nào? Người Trẻ Có Bị Không?

Bệnh trĩ vốn là nỗi ám ảnh dai dẳng, không chỉ gây ra những triệu chứng khó chịu tại vùng tiền âm mà còn ảnh hưởng sâu sắc đến khí huyết và thể trạng của người bệnh. Theo quan niệm của Y học cổ truyền, trĩ phát sinh do sự kết hợp của nhiều yếu tố như ngoại cảm lục dâm, nội thương thất tình và chế độ ăn uống bất điều độ. Ngày nay, căn bệnh này không còn là nỗi lo của riêng người cao tuổi mà đang có xu hướng trẻ hóa mạnh mẽ do lối sống hiện đại thiếu khoa học.

Bệnh trĩ thường gặp ở độ tuổi nào dưới góc nhìn Y học cổ truyền?

Câu hỏi bệnh trĩ phổ biến ở độ tuổi nào luôn là mối quan tâm hàng đầu của cộng đồng. Theo những ghi chép từ y thư cổ và thực tế lâm sàng, tỷ lệ người mắc bệnh hiện nay đã vượt quá 50% dân số. Trong Đông y, sự hình thành búi trĩ liên quan mật thiết đến sự suy yếu của tỳ vị và sự ứ trệ của khí huyết tại vùng hậu môn – trực tràng.

Trước đây, căn bệnh này chủ yếu tập trung vào nhóm người trung niên và cao tuổi. Tuy nhiên, thực tế hiện nay cho thấy mô hình bệnh tật đã có nhiều thay đổi:

• Nhóm tuổi từ 45 – 65 (đặc biệt là 51-60 tuổi): Đây là giai đoạn cơ thể bước vào quá trình lão hóa tự nhiên. Theo Y học cổ truyền, lúc này thận khí bắt đầu suy giảm, tỳ vị vận hóa kém khiến cơ nhục lỏng lẻo (tỳ chủ cơ nhục). Sự suy yếu của hệ thống nâng đỡ khiến các tĩnh mạch tại hậu môn – trực tràng dễ dàng bị sa giãn, hình thành búi trĩ với tỷ lệ lên tới hơn 74%.
• Nhóm tuổi trên 60: Với tỷ lệ mắc bệnh khoảng 75,5%, người cao tuổi thường kèm theo các bệnh lý xương khớp, ít vận động. Trạng thái “khí trệ huyết ứ” kéo dài kết hợp với việc tân dịch khô nhuận gây táo bón kinh niên là nguyên nhân chính dẫn đến trĩ.
• Nhóm thanh thiếu niên và người trẻ (trên 20 tuổi): Tuy là lứa tuổi dồi dào về khí huyết nhưng do thói quen ăn uống nhiều đồ cay nóng (tích tụ thấp nhiệt), uống nhiều rượu bia và lười vận động đã khiến kinh mạch vùng hạ tiêu bị bế tắc, tạo điều kiện cho trĩ phát triển sớm.
• Trẻ nhỏ: Hiện nay trẻ em cũng không ngoại lệ. Việc thiếu hụt chất xơ (rau xanh) trong khẩu phần ăn và thói quen vừa ăn vừa chơi khiến tỳ vị rối loạn, gây ra tình trạng táo bón lâu ngày – tiền đề của bệnh trĩ ở trẻ em.

tham khảo thêm: tại sao ngồi nhiều bị trĩ? giải pháp phòng ngừa hữu hiệu

Tại sao người trẻ ngày càng dễ mắc bệnh trĩ?

Số liệu thống kê cho thấy có đến 60% người trẻ đang phải đối mặt với các triệu chứng của bệnh trĩ. Dưới góc nhìn của Đông – Tây y kết hợp, sự “trẻ hóa” này bắt nguồn từ những yếu tố cốt lõi sau:

• Khí huyết ứ trệ do đặc thù công việc: Giới văn phòng hiện đại thường ngồi lâu một chỗ. Trong Đông y, “cửu tọa thương nhục” (ngồi lâu hại cơ thịt), làm cho khí huyết ở vùng hạ tiêu không được lưu thông, gây áp lực nặng nề lên các tĩnh mạch trĩ.
• Thiếu hụt tân dịch (uống ít nước): Nước đóng vai trò như tân dịch giúp nhuận tràng. Khi cơ thể thiếu nước, phân trở nên khô cứng, đại trường tích nhiệt, dẫn đến tình trạng táo bón kéo dài – nguyên nhân trực tiếp gây ra trĩ.
• Thấp nhiệt tích tụ do chế độ ăn: Việc lạm dụng thức ăn nhanh, đồ cay nóng, dầu mỡ và chất kích thích khiến tỳ vị quá tải, sinh ra thấp nhiệt hạ chú xuống vùng hậu môn, gây sưng đau và chảy máu.
• Thói quen sinh hoạt bất hợp lý: Việc nhịn đại tiện hoặc sử dụng điện thoại quá lâu khi đi vệ sinh làm mất đi phản xạ tự nhiên của cơ thể và tăng áp lực lên vùng tĩnh mạch, khiến búi trĩ dễ dàng sa ra ngoài.
• Thể trạng béo phì: Áp lực từ cân nặng khiến khí cơ trong cơ thể bị chèn ép, cản trở huyết dịch trở về tim, gây ứ trệ tại vùng trực tràng.

tham khảo thêm: đại tiện ra máu tươi là triệu chứng của bệnh gì? – [nghiên cứu mới]

Những đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh trĩ

Bên cạnh yếu tố tuổi tác, một số nhóm đối tượng đặc thù cũng rất dễ bị “trĩ viếng thăm”:

• Phụ nữ mang thai và sau sinh: Đây là nhóm đối tượng vô cùng nhạy cảm. Quá trình mang thai khiến bào thai chèn ép lên tĩnh mạch chủ dưới, đồng thời sự thay đổi nội tiết tố làm giảm nhu động ruột. Sau khi sinh, tình trạng huyết hư, khí yếu càng khiến búi trĩ dễ sa giãn.
• Người lao động nặng nhọc: Những người thường xuyên bốc vác, đứng lâu làm tăng áp lực ổ bụng đột ngột và liên tục, khiến khí huyết dồn xuống vùng hạ tiêu không thoát lên được.
• Người có tiền sử mắc các vấn đề đường ruột: Tình trạng tiêu chảy hoặc táo bón mãn tính làm tổn thương niêm mạc đại trường, gây viêm nhiễm và suy yếu thành mạch hậu môn.

Hệ lụy khôn lường nếu không điều trị kịp thời

Nhiều người vì tâm lý e ngại mà giấu bệnh, khiến tình trạng “huyết ứ, nhiệt kết” ngày càng trầm trọng, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm:

• Thiếu máu: Tình trạng đại tiện ra máu tươi kéo dài (huyết nhiệt) khiến cơ thể suy nhược, sắc mặt xanh xao, hoa mắt chóng mặt do mất huyết.
• Nghẹt và hoại tử búi trĩ: Khi búi trĩ sa ra ngoài không thu vào được sẽ gây tắc nghẽn lưu thông máu, dẫn đến viêm nhiễm nặng, thậm chí là nhiễm trùng máu.
• Rối loạn chức năng cơ vòng: Gây tình trạng đại tiện không tự chủ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sinh hoạt.
• Nguy cơ biến chứng ác tính: Viêm nhiễm vùng hậu môn kéo dài là yếu tố nguy cơ dẫn đến ung thư trực tràng.

tham khảo thêm: bà bầu bị táo bón có nên rặn khi đại tiện không?

Giải pháp phòng ngừa trĩ từ gốc cho mọi lứa tuổi

Dù ở độ tuổi nào, việc duy trì một lối sống điều độ, cân bằng âm dương là chìa khóa để đẩy lùi bệnh trĩ:

• Vận động hợp lý: Thường xuyên tập luyện các bài tập như đi bộ, Yoga hoặc bài tập nhíu hậu môn (Kegel) để tăng cường lưu thông máu và làm khỏe cơ nhục vùng hạ tiêu.
• Dưỡng tâm và điều thân: Tránh căng thẳng, làm việc quá sức để bảo vệ tỳ vị và hệ thống tiêu hóa.
• Dinh dưỡng nhuận tràng: Tăng cường các loại thực phẩm có tính mát, giàu chất xơ như rau mồng tơi, đu đủ, khoai lang để phân mềm, dễ tống xuất.
• Bổ sung tân dịch: Uống đủ 2 – 2,5 lít nước mỗi ngày giúp thanh lọc đại trường, ngăn ngừa tích tụ thấp nhiệt.
• Kiêng kỵ thực phẩm gây hại: Hạn chế tối đa rượu bia, ớt, tiêu và đồ chiên rán nhiều dầu mỡ.
• Thiết lập thói quen bài tiết: Đi đại tiện vào một khung giờ cố định trong ngày (tốt nhất là buổi sáng khi kinh Đại trường đang vượng), tuyệt đối không rặn mạnh hay ngồi quá lâu.

Bệnh trĩ không phân biệt tuổi tác, nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu chúng ta có đủ kiến thức và sự kiên trì. Khi nhận thấy các dấu hiệu bất thường như đi ngoài ra máu hay đau rát hậu môn, bà con cần nhanh chóng thăm khám để có hướng xử lý kịp thời. Đừng để nỗi đau âm thầm này làm ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của bản thân và gia đình.

Tôi luôn mong rằng mỗi người bệnh đều có thể tìm thấy hướng đi đúng đắn, kết hợp giữa tinh hoa y học dân tộc và khoa học hiện đại để thân khỏe, tâm an. Hãy nhớ rằng: “Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng.”

có thể bạn quan tâm

• 7 loại thảo dược trị bệnh trĩ hiệu quả, dễ kiếm nhất
• các phương pháp chữa bệnh trĩ không cần phẫu thuật