Bé Bị Nổi Mẩn Đỏ Ở Lòng Bàn Chân Và Những Điều Các Mẹ Nên Biết

Bé bị nổi mẩn đỏ ở lòng bàn chân không chỉ đơn thuần là phản ứng ngoài da mà thường là tấm gương phản chiếu những bất ổn bên trong cơ thể theo quan điểm Đông y, hoặc dấu hiệu của các bệnh lý truyền nhiễm cấp tính. Việc nhận diện đúng căn nguyên từ sớm là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe toàn diện cho trẻ.

Nguyên nhân bé bị nổi mẩn đỏ ở lòng bàn chân dưới góc nhìn Đông – Tây y

Có nhiều nguyên nhân khiến lòng bàn chân trẻ xuất hiện các nốt mẩn đỏ, từ các bệnh truyền nhiễm do virus đến các vấn đề về cơ địa và tạng phủ.

1. Bệnh tay chân miệng (Chứng Thủy đậu/Nhiệt độc)

Dưới góc nhìn Tây y, đây là bệnh truyền nhiễm do vi-rút thuộc họ Enterovirus (phổ biến là Coxsackie A-16) gây ra. Biểu hiện đặc trưng là sốt, loét miệng và nổi mụn nước ở lòng bàn tay, lòng bàn chân. Nếu không xử lý kịp thời, bệnh có thể gây biến chứng nguy hiểm như viêm não.

Đông y xếp bệnh này vào phạm vi ôn bệnh, do “thấp nhiệt độc tà” xâm nhập qua đường miệng và mũi, khu trú tại tỳ vị rồi phát ra tứ chi (tay, chân). Các nốt mẩn đỏ chính là sự biểu hiện của nhiệt độc đang tìm đường thoát ra ngoài da.

2. Viêm da cơ địa (Chứng Tạng độc/Thấp chẩn)

Viêm da cơ địa khiến da bé khô ráp, mẩn đỏ và ngứa ngáy dữ dội. Theo Y học cổ truyền, nguyên nhân thường do phong nhiệt uất kết ở da hoặc do tiên thiên bất túc (thể trạng yếu từ trong bụng mẹ). Khi gặp điều kiện thuận lợi như thời tiết thay đổi, nguồn nước ô nhiễm, độc tà sẽ bùng phát gây viêm nhiễm.

3. Bệnh tổ đỉa (Chứng Thừa hổ/Thấp nhiệt)

Bệnh tổ đỉa thường gây ra các mụn nước sâu, ngứa rát khu trú ở lòng bàn chân. Đông y cho rằng đây là hệ quả của tình trạng “thấp nhiệt” ứ trệ lâu ngày. Do trẻ nhỏ tỳ vị thường yếu, không chuyển hóa được thủy thấp, khiến thấp nhiệt hạ chú xuống vùng bàn chân – nơi thấp nhất của cơ thể – mà sinh bệnh.

4. Bệnh sởi (Chứng Ma chẩn)

Bệnh sởi do virus gây ra với lộ trình nổi mẩn từ sau tai, chân tóc lan xuống thân mình và cuối cùng là lòng bàn tay, bàn chân. Y học cổ truyền quan niệm sởi là loại nhiệt độc có tính truyền nhiễm cao. Việc mẩn đỏ phát ra được đến lòng bàn chân thường là dấu hiệu bệnh đã ở giai đoạn toàn phát, cần được chăm sóc để nhiệt độc phát ra hết, tránh “sởi mọc ngược” vào trong gây hại tạng phủ.

5. Viêm nội tâm mạc nhiễm khuẩn

Đây là tình trạng nhiễm trùng máu do vi khuẩn ảnh hưởng đến các cấu trúc tim. Các nốt sẩn đỏ ở lòng bàn chân (nốt Janeway) là biểu hiện của tình trạng vi thuyên tắc hoặc phản ứng miễn dịch. Đây là bệnh lý nghiêm trọng cần được can thiệp y tế hiện đại ngay lập tức.

6. Bệnh Kawasaki (Chứng Ôn độc)

Bệnh Kawasaki gây viêm mạch máu toàn thân. Ở giai đoạn cấp, lòng bàn chân bé thường đỏ rực, phù nề và sau đó bong da. Đông y nhìn nhận đây là tình trạng “huyết nhiệt cực thịnh” gây tổn thương đến mạch lạc, cần phải thanh nhiệt ở phần dinh, phần huyết.

7. Viêm màng não

Vi khuẩn tấn công màng não có thể gây ra các nốt tử ban hoặc mẩn đỏ trên da. Đây là tình trạng cấp cứu, các mẹ cần đặc biệt lưu ý nếu mẩn đỏ đi kèm sốt cao, cứng cổ hoặc lờ đờ.

8. Bệnh mề đay (Chứng Tầm ma chẩn)

Nổi mề đay ở lòng bàn chân thường do cơ thể trẻ phản ứng với tác nhân dị ứng (phong tà xâm nhập). Theo Đông y, mề đay hình thành do chức năng gan, thận suy giảm, không đào thải được độc tố, kết hợp với phong hàn hoặc phong nhiệt ngoài môi trường khiến da nổi sẩn cục, ngứa ngáy.

Đọc thêm: Bệnh mề đay có tự khỏi không? Chuyên gia giải đáp

Các yếu tố môi trường và thói quen sinh hoạt

Bên cạnh các bệnh lý chính, một số yếu tố ngoại lai (ngoại nhân) cũng khiến bé bị nổi mẩn đỏ ở lòng bàn chân:

• Phản ứng dị ứng: Dị ứng thực phẩm (đồ phong), phấn hoa, hoặc bụi bẩn (thấp độc).
• Chàm (Eczema): Tình trạng da khô, nứt nẻ do mất cân bằng tân dịch dưới da. Chàm ở trẻ thường liên quan đến yếu tố di truyền và chức năng tỳ vị.
• Viêm da tiếp xúc: Do chân bé tiếp xúc với hóa chất trong xà phòng, nước lau nhà hoặc chất liệu tất/giày không phù hợp gây kích ứng.
• Côn trùng cắn: Các vết cắn của kiến, muỗi mang theo độc tố gây sưng đỏ tại chỗ.
• Môi trường: Nhiệt độ quá nóng khiến “nhiệt uất” dưới da sinh mẩn ngứa, hoặc độ ẩm quá cao sinh “thấp” gây lở loét.

Phương pháp điều trị theo hướng Đông – Tây y kết hợp

Việc điều trị cần dựa trên nguyên tắc xác định rõ nguyên nhân (Biện chứng luận trị).

Về phía Tây y, các bác sĩ có thể chỉ định thuốc kháng Histamine để cắt cơn ngứa, dùng kháng sinh nếu có nhiễm trùng hoặc thuốc kháng virus cho các bệnh truyền nhiễm. Các loại kem bôi chứa Corticoid nhẹ có thể được dùng để giảm viêm tức thì.

Về phía Đông y, mục tiêu là điều trị tận gốc bằng cách:

• Thanh nhiệt, giải độc: Sử dụng các vị thuốc như Sài đất, Kim ngân hoa để loại bỏ nhiệt độc ra khỏi cơ thể.
• Trừ phong, giảm ngứa: Dùng Kinh giới, Phòng phong giúp sơ tán phong tà đang khu trú tại da.
• Bồi bổ tạng phủ: Tăng cường chức năng Tỳ, Can để nâng cao chính khí, giúp trẻ tự chống lại các tác nhân gây bệnh từ môi trường.

Phòng ngừa và chăm sóc bé tại nhà

Để ngăn ngừa tình trạng mẩn đỏ quay trở lại, cha mẹ cần thực hiện tốt các biện pháp sau:

• Giữ vệ sinh đúng cách: Tắm rửa cho bé hằng ngày bằng nước ấm, sử dụng các sản phẩm có nguồn gốc thiên nhiên, dịu nhẹ. Đặc biệt chú ý vệ sinh kỹ kẽ chân và lòng bàn chân.
• Bảo vệ cơ thể: Cắt móng tay thường xuyên để tránh bé gãi gây trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập (nhiễm độc).
• Kiểm soát môi trường sống: Giữ nhà cửa thoáng mát, sạch sẽ. Hạn chế để trẻ tiếp xúc với thú cưng nếu bé có cơ địa dị ứng.
• Chế độ dinh dưỡng: Tăng cường rau xanh, trái cây có tính mát để thanh nhiệt cơ thể từ bên trong. Hạn chế các thực phẩm dễ gây kích ứng (đồ ăn nhiều đường, mỡ, đồ cay nóng).
• Lựa chọn phục trang: Cho bé đi giày tất thoáng khí, chất liệu thấm hút mồ hôi tốt để tránh tình trạng “thấp nhiệt” ứ trệ tại bàn chân.

Nếu tình trạng nổi mẩn đỏ ở lòng bàn chân kéo dài trên 5 ngày, hoặc bé có dấu hiệu sốt, bỏ bú, lờ đờ, cha mẹ cần đưa bé đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám kịp thời.

Có thể bạn quan tâm:

• Nổi mề đay ở tay do đâu? Cách trị nhanh nhất
• Trẻ sơ sinh bị nổi mụn nước khắp người là bệnh gì? Nguy hiểm không?