Viêm Gân: Đừng Chỉ Giảm Đau Tức Thời, Hãy Nuôi Dưỡng Từ Gốc

Viêm gân là tình trạng tổn thương phổ biến trong đời sống hiện đại, không chỉ gây đau nhức cục bộ mà còn làm suy giảm đáng kể khả năng vận động. Theo góc nhìn của y học cổ truyền, đây không đơn thuần là sự tổn thương cơ học tại chỗ mà là hệ quả của quá trình suy yếu tạng phủ kết hợp với các yếu tố ngoại tà xâm nhập.

Bản chất của viêm gân dưới lăng kính y học cổ truyền

Trong y học cổ truyền, gân (cân) được quản lý bởi tạng Can (Gan). Can chủ cân, nuôi dưỡng gân cốt thông qua việc tàng trữ và điều tiết huyết. Khi Can huyết sung túc, gân đàn hồi tốt, dẻo dai và vận động linh hoạt. Ngược lại, khi tạng phủ suy yếu hoặc khí huyết không lưu thông được tới các kinh lạc, hệ thống gân sẽ trở nên khô cứng, dễ bị tổn thương trước các tác động bên ngoài.

Tình trạng viêm gân thực chất là một dạng của chứng “Tý” – nghĩa là sự bế tắc. Khi các yếu tố ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (độ ẩm) xâm nhập vào cơ thể, chúng kết tụ tại các khớp và gân cơ, làm cản trở sự vận hành của khí huyết. Chính sự “bất thông” này sinh ra đau nhức, sưng tấy và nóng đỏ – những biểu hiện điển hình của viêm gân mà chúng ta thường thấy.

“Cân trường thọ, nhân trường thọ” – Gân cốt có dẻo dai thì con người mới khỏe mạnh, trường thọ. Việc chăm sóc gân không chỉ là làm dịu cơn đau mà là nuôi dưỡng sự linh hoạt từ tận gốc rễ tạng phủ.

Nguyên nhân và cơ chế hình thành triệu chứng

Nguyên nhân gây bệnh viêm gân theo y pháp cổ truyền được chia thành nội nhân và ngoại nhân:

• Vận động quá độ (Lao lực): Làm tiêu hao khí huyết, khiến gân không được nuôi dưỡng đầy đủ, dẫn đến tình trạng “giòn” và dễ bị vi tổn thương.
• Tạng phủ suy yếu: Đặc biệt là Can Thận hư ở người cao tuổi. Thận chủ cốt, Can chủ cân, khi hai tạng này suy kém, hệ xương khớp mất đi điểm tựa và nguồn dưỡng chất.
• Xâm nhập của ngoại tà: Làm việc trong môi trường ẩm thấp, lạnh lẽo khiến Phong, Hàn, Thấp ngưng trệ tại kinh lạc, gây ra các phản ứng viêm cấp tính.

Các nhóm đối tượng dễ mắc bệnh bao gồm vận động viên, người lao động nặng hoặc người làm văn phòng duy trì sai tư thế trong thời gian dài. Những tác động này tích tụ dần, làm rối loạn chuyển hóa tại chỗ, dẫn đến các thể viêm cột sống dính khớp hoặc viêm gân mãn tính nếu không được xử lý kịp thời.

Nhận diện các thể bệnh và vị trí thường gặp

Tùy theo sự chiếm ưu thế của loại tà khí nào mà biểu hiện lâm sàng sẽ khác nhau:

• Thể Hành tý (do Phong): Cơn đau di chuyển từ vị trí này sang vị trí khác, thường gặp ở vai và khuỷu tay.
• Thể Thống tý (do Hàn): Đau dữ dội tại một điểm, chườm ấm thấy dễ chịu, thường gặp ở gót chân hoặc cổ tay.
• Thể Trước tý (do Thấp): Cảm giác đau kèm theo tê nặng, sưng phù, khó vận động.

Các vị trí như khuỷu tay (thường gặp ở người chơi tennis), vai (họa sĩ, thợ sơn), hay gót chân (gân Achilles) là những nơi kinh lạc dễ bị bế tắc nhất do phải chịu áp lực thường xuyên. Đặc biệt, tình trạng viêm bao gân cổ tay đang ngày càng phổ biến ở người trẻ do thói quen sử dụng thiết bị điện tử liên tục.

Chẩn đoán và đánh giá sự tiến triển

Quá trình chẩn đoán không chỉ dựa trên các xét nghiệm cận lâm sàng hiện đại như chụp X-quang hay MRI để kiểm tra cấu trúc xương và gân, mà còn phải đánh giá sự toàn vẹn của “Chính khí”. Một cơ thể có chính khí mạnh sẽ có khả năng tự phục hồi tốt hơn trước các tổn thương gân cơ.

Trong một số trường hợp, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân như mệt mỏi, sắc mặt kém, hoặc mất ngủ. Đây là những chỉ dấu quan trọng cho thấy sự rối loạn tạng phủ bên trong đang ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình viêm bên ngoài.

Việc lắng nghe cơ thể qua từng cơn đau âm ỉ là cách tốt nhất để nhận biết thời điểm cần phải điều chỉnh lối sống và tìm đến sự thăm vấn chuyên môn.

Các phương pháp hỗ trợ cải thiện và phục hồi

Mục tiêu điều trị viêm gân theo Đông y là “Khu phong, tán hàn, trừ thấp, thông kinh hoạt lạc”. Tùy vào mức độ mà người bệnh có thể áp dụng các biện pháp sau:

1. Liệu pháp không dùng thuốc

• Chườm lạnh và nghỉ ngơi: Trong giai đoạn cấp tính (nóng, sưng), chườm lạnh giúp co mạch, giảm nhiệt tà. Tuy nhiên, sau giai đoạn cấp, việc vận động nhẹ nhàng là cần thiết để tránh khí huyết ngưng trệ.
• Vật lý trị liệu: Các biện pháp xoa bóp, bấm huyệt vào các huyệt đạo tương ứng giúp khai thông bế tắc, đưa máu huyết đến nuôi dưỡng vùng gân bị tổn thương.

2. Can thiệp chuyên sâu

Đối với các trường hợp mãn tính hoặc có dấu hiệu biến chứng như viêm khớp gối tràn dịch, việc kết hợp giữa y học hiện đại và cổ truyền là cần thiết. Các phương pháp như tiêm PRP (huyết tương giàu tiểu cầu) hay phẫu thuật nội soi được cân nhắc khi các biện pháp bảo tồn không còn hiệu quả.

Lời khuyên phòng ngừa và duy trì sức khỏe gân cốt

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, để giữ cho gân cốt luôn dẻo dai, chúng ta cần chú ý:

• Khởi động kỹ: Làm ấm cơ thể giúp kích thích lưu thông khí huyết trước khi vận động mạnh.
• Cân bằng làm việc và nghỉ ngơi: Tránh duy trì một tư thế quá lâu, thường xuyên thực hiện các động tác thư giãn gân cốt.
• Dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm có tính ôn ấm, hỗ trợ bổ máu để nuôi dưỡng Can huyết.

Cần lưu ý rằng viêm bao gân nếu không được xử lý đúng cách có thể dẫn đến xơ hóa hoặc đứt gân, gây ảnh hưởng vĩnh viễn đến khả năng vận động.

Viêm gân không đáng sợ nếu chúng ta hiểu đúng về căn nguyên và có hướng điều chỉnh kịp thời. Việc kết hợp giữa lối sống lành mạnh, vận động đúng cách và sự hỗ trợ từ y học cổ truyền sẽ giúp duy trì một hệ gân cốt vững chắc và linh hoạt.

Nếu bà con đang gặp phải những cơn đau nhức gân cơ kéo dài hoặc cần tư vấn sâu hơn về tình trạng sức khỏe của mình, hãy liên hệ để được đội ngũ chuyên gia hỗ trợ kịp thời qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.