Thoát vị đĩa đệm thắt lưng: Hiểu căn nguyên để tránh bại liệt sớm

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là tình trạng phổ biến, có thể dẫn đến đau đớn dữ dội, thậm chí là tổn thương thần kinh và bại liệt. Điều quan trọng là xác định mức nguy hiểm của bệnh và có kế hoạch điều trị hiệu quả.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng là gì theo góc nhìn Đông y?

Thoát vị đĩa đệm ở cột sống thắt lưng xảy ra khi đĩa đệm dịch chuyển ra khỏi vị trí bình thường, làm tăng áp lực lên các rễ thần kinh. Điều này gây ra các triệu chứng như tê bì và đau nhức, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người bệnh.

Dưới lăng kính của y học cổ truyền, bệnh lý này thuộc phạm vi chứng Tý hoặc 腰痛 (Yêu thống). Cột sống thắt lưng là cung phủ của Thận, khi tinh huyết không đủ nuôi dưỡng cân cốt, lại gặp phải các tác nhân bên ngoài hoặc sang chấn khiến khí trệ huyết ứ, bao xơ bị rách dẫn đến nhân nhầy thoát ra ngoài.

Nguyên nhân của tình trạng này thường xuất phát từ:

• Thoái hóa (Thận hư): Đây là nguyên nhân gốc rễ, khi đĩa đệm mất đi sự nuôi dưỡng của khí huyết, trở nên khô cứng và dễ tổn thương do tạng Thận suy giảm chức năng.
• Chấn thương (Huyết ứ): Những tác động ngoại lực đột ngột hoặc việc bê vác vật nặng không đúng cách làm kinh mạch tại vùng thắt lưng bị tổn thương, gây bế tắc khí huyết tức thời.
• Ngoại tà xâm nhập (Phong – Hàn – Thấp): Sức đề kháng (chính khí) suy yếu tạo điều kiện cho các tác nhân này khu trú tại cột sống, gây viêm, đau nhức và thúc đẩy quá trình thoát vị diễn ra nhanh hơn.

Cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, cột sống không chỉ là khung đỡ mà còn là đường lưu thông chính của mạch Đốc. Khi đĩa đệm thoát vị, không đơn giản chỉ là vấn đề về xương khớp, mà là dấu hiệu cho thấy sự mất cân bằng nghiêm trọng giữa chính khí và tà khí bên trong cơ thể.

Các triệu chứng thường gặp bao gồm:

• Đau ở thắt lưng: Cảm giác đau âm ỉ hoặc dữ dội tùy theo thể bệnh, có thể lan rộng đến mông và chân.
• Đau dọc theo đường dây thần kinh (Kinh lạc bế tắc): Đau kéo dài từ thắt lưng xuống chân theo lộ trình của kinh Bàng quang hoặc kinh Đởm, kèm cảm giác tê bì như kiến bò.
• Khó khăn trong cử động: Hạn chế các động tác cúi, ngửa, nghiêng hoặc xoay người do co thắt cơ lưng để bảo vệ vùng tổn thương.
• Biến chứng nặng: Trong trường hợp nghiêm trọng, người bệnh có thể gặp rối loạn bàng quang và đại tiện, teo cơ hoặc mất cảm giác vận động.

Có thể bạn muốn biết: thoát vị đĩa đệm l5 s1: triệu chứng, chẩn đoán và cách điều trị

Thoát vị đĩa đệm thắt lưng có nguy hiểm không?

Trong Đông y, việc “thông bất thống, thống bất thông” (thông suốt thì không đau, đau nghĩa là không thông suốt) cho thấy mức độ nguy hiểm của bệnh tỷ lệ thuận với mức độ bế tắc kinh mạch. Nếu không được can thiệp sớm, các rễ thần kinh bị chèn ép lâu ngày dẫn đến tình trạng “khí huyết bất túc”, gây ra các hệ lụy:

• Đau đớn kéo dài: Làm suy giảm chất lượng cuộc sống, tinh thần mệt mỏi, ảnh hưởng đến chức năng của các tạng phủ khác.
• Tổn thương thần kinh vĩnh viễn: Chèn ép lâu ngày gây teo cơ, mất khả năng vận động tự chủ.
• Hội chứng đuôi ngựa: Đây là tình trạng cấp thiết có thể gây ra liệt hai chân và rối loạn chức năng đại tiểu tiện.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:
Lão thường dặn bà con rằng, cái đau ở chân đôi khi cái gốc lại nằm ở lưng, và cái đau ở lưng đôi khi căn nguyên lại do Thận yếu. Nhiều người chỉ chăm chăm vào việc làm sao cho hết đau nhanh mà quên mất rằng nếu không bồi bổ lại cơ địa, phục hồi lại chức năng của tạng phủ thì bệnh rất dễ quay trở lại. Đừng chỉ xử lý phần “ngọn” là triệu chứng tê đau mà bỏ qua việc nuôi dưỡng cân cốt từ bên trong, bởi lẽ khi chính khí vững vàng thì tà khí mới không có nơi trú ngụ.

Biện pháp hỗ trợ cải thiện thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng

Sử dụng phương pháp dùng thuốc

Hiện nay, việc kết hợp giữa y lý cổ truyền và các thành tựu y học giúp mang lại nhiều lựa chọn cho người bệnh. Tùy vào mức độ nghiêm trọng mà các bác sĩ sẽ đưa ra chỉ định phù hợp:

• Thuốc giảm đau và kháng viêm: Giúp kiểm soát nhanh các cơn đau cấp tính, tuy nhiên cần thận trọng về tác dụng phụ lên dạ dày và gan thận.
• Thuốc bổ và thảo dược: Các bài thuốc Đông y tập trung vào việc khu phong, trừ thấp, tán hàn kết hợp bồi bổ can thận để phục hồi đĩa đệm từ gốc.
• Tiêm và các biện pháp can thiệp tại chỗ: Giúp giảm viêm cục bộ trong các trường hợp đau dữ dội không đáp ứng với thuốc uống.

Điều quan trọng là phải hiểu rằng các loại thuốc hỗ trợ cải thiện triệu chứng cần được sử dụng đúng liều lượng và có sự theo dõi sát sao của chuyên gia y tế.

Tham khảo thêm: 10+ thuốc bổ và tpcn tốt cho người thoát vị đĩa đệm

Can thiệp ngoại khoa và vật lý trị liệu

Khi các phương pháp bảo tồn không còn đem lại hiệu quả hoặc có dấu hiệu chèn ép nặng, phẫu thuật sẽ được cân nhắc:

• Mổ hở truyền thống: Loại bỏ phần thoát vị thông qua vết rạch lớn.
• Vi phẫu thuật và Nội soi: Các phương pháp hiện đại giúp hạn chế xâm lấn, giảm đau sau mổ và rút ngắn thời gian hồi phục.

Bên cạnh đó, các phương pháp không dùng thuốc như châm cứu, xoa bóp bấm huyệt đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong việc thông kinh lạc, giúp máu huyết lưu thông đến nuôi dưỡng vùng cột sống bị tổn thương.

Phòng ngừa và chăm sóc cột sống thắt lưng

Để bảo vệ “trục xương sống” của cơ thể, chúng ta cần thực hiện các biện pháp sau:

• Duy trì cân nặng hợp lý: Tránh để trọng lượng dư thừa gây áp lực lên các đĩa đệm.
• Tập luyện điều độ: Các bài tập nhẹ nhàng như bơi lội, yoga giúp tăng cường độ dẻo dai cho khối cơ lưng.
• Tư thế đúng trong sinh hoạt: Luôn giữ lưng thẳng khi ngồi và nâng vật nặng bằng sức mạnh của đôi chân thay vì cúi lưng.
• Dinh dưỡng bổ thận, cường cốt: Tăng cường thực phẩm giàu canxi, vitamin D và các loại thảo dược có tính ấm để nuôi dưỡng khí huyết.

Thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng có thể gây ra nhiều bất tiện và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống của người bệnh. Tuy nhiên, với việc nhận diện sớm và áp dụng đúng phương pháp điều trị “trị bệnh cầu kỳ bản”, chúng ta hoàn toàn có thể cải thiện các triệu chứng và quay lại cuộc sống bình thường.

Tìm hiểu thêm:

• thoát vị đĩa đệm ở người trẻ tuổi và thông tin cần biết
• chữa thoát vị đĩa đệm bằng lá lốt – bí kíp hay từ dân gian

Nếu bạn đang gặp các triệu chứng đau thắt lưng, tê bì chân kéo dài, đừng chủ quan để bệnh tiến triển sang giai đoạn chèn ép nặng. Hãy kết nối để được hỗ trợ đánh giá tình trạng xương khớp dựa trên y lý cổ truyền qua Zalo 0972.606.773 hoặc gọi trực tiếp số điện thoại 0972 606 773 để được tư vấn cụ thể.