Đau thần kinh tọa có nên tập thể hình? Lời khuyên vàng cho bà con

Bị đau thần kinh tọa có nên tập thể hình không là thắc mắc của rất nhiều người bệnh khi mong muốn duy trì vóc dáng nhưng lại lo ngại các áp lực vật lý có thể khiến tình trạng chèn ép dây thần kinh trở nên trầm trọng hơn.

Góc nhìn Đông y về đau thần kinh tọa và vận động thể hình

Trong Y học cổ truyền, đau thần kinh tọa được mô tả trong phạm vi chứng Tọa cốt phong. Nguyên nhân chủ yếu do chính khí suy yếu, các tạng Can, Thận bị tổn thương khiến cho ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp, Nhiệt xâm nhập vào kinh lạc. Khi các tác nhân này khu trú tại vùng thắt lưng và hông, chúng gây ra tình trạng khí trệ huyết ứ, làm cản trở sự lưu thông của kinh mạch, từ đó phát sinh các cơn đau dọc theo đường đi của dây thần kinh.

Nhiều người bệnh băn khoăn liệu vận động mạnh như tập thể hình có phù hợp hay không. Thực tế, Đông y luôn đề cao nguyên tắc “thông tắc bất thống” (thông suốt thì không đau). Việc vận động hợp lý có tác dụng hành khí hoạt huyết, giúp kinh lạc được khai thông. Tuy nhiên, nếu tập luyện quá mức hoặc sai tư thế, tà khí có cơ hội lấn lướt chính khí, làm trầm trọng thêm tình trạng co thắt và chèn ép, đặc biệt là khi các nhóm cơ vùng thắt lưng đang bị viêm nhiễm hoặc đĩa đệm bị thoát vị.

“Cơ thể con người là một khối thống nhất, nơi khí huyết đóng vai trò là nguồn sống lưu chuyển khắp các kinh lạc. Khi dòng chảy ấy bị ứ trệ tại vùng thắt lưng, việc vận động không chỉ là rèn luyện cơ bắp mà phải là quá trình khơi thông nguồn sống một cách nhẹ nhàng và bền bỉ.”

Các chuyên gia cho rằng, người bệnh hoàn toàn có thể tập thể hình, nhưng cần được thực hiện dựa trên sự lắng nghe cơ thể. Việc tập luyện đúng cách giúp kéo giãn các đốt sống thắt lưng, giải phóng sự chèn ép của rễ thần kinh và tăng cường sức mạnh cho hệ thống cơ bắp nâng đỡ cột sống.

Các bài tập thể hình hỗ trợ cải thiện đau thần kinh tọa

Đối với bệnh nhân bị đau dây thần kinh tọa, việc lựa chọn bài tập thể hình là vấn đề vô cùng quan trọng để đảm bảo an toàn cho cột sống và các rễ thần kinh. Dưới đây là những gợi ý vận động phù hợp:

1. Bài tập Squat (Hạ trọng tâm)

Bài tập này tác dụng lực đến nửa thân dưới, hỗ trợ làm khỏe các nhóm cơ mông, đùi và vùng khung chậu. Khi thực hiện đúng cách với cường độ vừa phải, Squat giúp ổn định cấu trúc cột sống và giảm bớt áp lực đè nặng lên dây thần kinh tọa.

• Thực hiện: Đứng thẳng, chân mở rộng bằng vai. Từ từ hạ thấp trọng tâm như đang ngồi vào một chiếc ghế ảo cho đến khi đùi song song với mặt đất, sau đó trở về vị trí cũ.
• Lưu ý: Giữ lưng thẳng tự nhiên, không đổ người về phía trước quá nhiều. Đối với người đau thần kinh tọa, tuyệt đối không nên tập cùng tạ nặng để tránh áp lực nén lên đĩa đệm.

2. Bài tập Deadlift (Nhấc tạ đòn nhẹ)

Deadlift giúp củng cố sức mạnh cho nhóm cơ lưng dưới và cơ dựng gai. Tuy nhiên, người bệnh cần thực hiện với mức tạ cực nhẹ hoặc chỉ dùng thanh đòn không để đảm bảo sự linh hoạt cho cột sống.

• Thực hiện: Đứng thẳng, chân hẹp hơn vai. Cúi người nắm thanh tạ, giữ lưng thẳng và ngực mở, dùng sức mạnh của cơ chân và hông để đứng thẳng dậy.
• Lưu ý: Tuyệt đối không để lưng bị cong trong quá trình thực hiện vì sẽ làm tăng nguy cơ thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép thần kinh nặng hơn.

3. Bài tập Good Mornings (Cúi người với thanh đòn)

Đây là bài tập giúp kéo giãn vùng cơ gân kheo và lưng dưới, hỗ trợ giải phóng sự căng cứng của các kinh lạc chạy dọc vùng sau chân.

• Thực hiện: Đặt thanh đòn nhẹ lên vai, giữ lưng thẳng, từ từ gập người ở phần hông xuống cho đến khi thân trên gần như song song với mặt đất, sau đó từ từ đứng dậy.

4. Bài tập Hyperextension (Tập lưng trên ghế)

Nhờ có sự hỗ trợ của ghế tập, bài tập này giúp người bệnh kiểm soát tốt hơn biên độ chuyển động của cột sống, hạn chế các tác động đột ngột lên dây thần kinh.

• Thực hiện: Nằm sấp lên ghế chuyên dụng, cố định phần chân, thực hiện động tác gập và nâng thân người lên một cách chậm rãi.

Lời khuyên về lối sống và dinh dưỡng

Bên cạnh việc tập luyện, người bệnh cần chú ý đến chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng để bồi bổ Can Thận, tăng cường Chính khí. Việc bổ sung các thực phẩm giàu canxi, vitamin nhóm B và các loại thảo dược có tính ấm, tán hàn sẽ giúp cải thiện đáng kể tình trạng đau nhức.

“Người thầy thuốc không chỉ nhìn vào chỗ đau, mà nhìn vào cả cách người bệnh ăn, ngủ và vận động hằng ngày. Sự cân bằng trong sinh hoạt chính là liều thuốc quý giá nhất để nuôi dưỡng cốt tủy.”

Đặc biệt, cần chú ý người bị đau dây thần kinh tọa nên ăn gì? không nên ăn gì? để hỗ trợ quá trình tiêu viêm và phục hồi tổn thương từ bên trong. Việc kết hợp giữa tập luyện phù hợp, dinh dưỡng hợp lý và phác đồ điều trị chuyên sâu sẽ đem lại hiệu quả cải thiện bền vững.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Trong thực tế lâm sàng, Lão nhận thấy rất nhiều trường hợp bà con bị đau thần kinh tọa nhưng nguyên nhân thực sự lại không nằm ở ngay chỗ đau. Có khi gốc bệnh nằm ở sự suy yếu trầm trọng của Thận khí không nuôi dưỡng được xương khớp, hoặc do huyết ứ lâu ngày tại các kinh lạc vùng thắt lưng. Việc bà con vội vàng tập thể hình với cường độ cao khi chưa giải quyết được tình trạng chèn ép này chẳng khác nào “đổ thêm dầu vào lửa”.

Lão đặc biệt cảnh báo việc chỉ dùng các bài tập hoặc thuốc giảm đau để xử lý triệu chứng bề nổi mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa. Nếu không chú trọng vào việc phục hồi tạng phủ và cân bằng âm dương bên trong, bệnh rất dễ tái phát và chuyển sang thể mạn tính, gây khó khăn cho việc vận động sau này. Bà con cần được thăm khám kỹ lưỡng để biết rõ thể bệnh của mình là gì trước khi bắt đầu bất kỳ chế độ tập luyện chuyên nghiệp nào.

Những lưu ý an toàn khi tập luyện

Để hạn chế những rủi ro không đáng có khi tập luyện đối với người bệnh bệnh đau thần kinh tọa, cần lưu ý:

• Luôn khởi động kỹ các khớp xương trước khi tập để khí huyết lưu thông.
• Không thực hiện các động tác xoắn vặn cột sống hoặc gập người quá đột ngột.
• Nếu cảm thấy cơn đau tê lan xuống chân tăng dần, cần ngừng tập ngay lập tức.
• Sử dụng đai lưng hỗ trợ nếu cần thiết và tuân thủ hướng dẫn của người có chuyên môn.

Việc tập luyện chỉ nên được xem là phương pháp hỗ trợ. Điều quan trọng nhất là cần có một lộ trình can thiệp chuyên môn đúng đắn. Người bệnh có thể tìm hiểu thêm về việc đau thần kinh tọa tập thể dục như thế nào để có cái nhìn đa dạng hơn về các hình thức vận động nhẹ nhàng khác như Yoga hay bơi lội.

Có thể bạn quan tâm

• Bệnh đau thần kinh tọa khám ở bệnh viện nào tốt?
• Đau thần kinh tọa chữa bằng bài thuốc dân gian có thực sự hiệu quả?

Tình trạng đau thần kinh tọa cần được đánh giá cụ thể dựa trên cơ địa mỗi người để có hướng hỗ trợ cải thiện phù hợp nhất, tránh những biến chứng ảnh hưởng đến khả năng đi lại. Để nhận được tư vấn chuyên sâu về tình trạng đau nhức xương khớp và cách vận động an toàn theo Đông y, bà con hãy kết nối trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.