Chữa Bệnh Trĩ Bằng Phèn Chua Được Không? Cách Thực Hiện

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Chữa bệnh trĩ bằng phèn chua là giải pháp dân gian đơn giản có thể áp dụng tại nhà. Thực tế cho thấy, cách điều trị này có thể hỗ trợ trong trường hợp bệnh còn nhẹ. Cần thực hiện đúng cách để nhận được kết quả tốt nhất.

Có nên dùng phèn chua chữa bệnh trĩ hay không?

Phèn chua, trong Đông y còn gọi là Bạch phàn, Minh phàn hay Khô phàn, vốn là một vị thuốc có lịch sử sử dụng lâu đời. Về mặt hóa học, đây là muối sunfat kép của nhôm và kali. Tuy nhiên, dưới lăng kính của Y học cổ truyền, phèn chua không chỉ đơn thuần là một loại khoáng vật mà là vị thuốc có tính hàn, vị chua, quy vào kinh Tỳ và Can.

Công năng chủ trị của phèn chua tập trung vào việc giải độc, sát trùng, làm khô vết thương (táo thấp) và cầm máu (chỉ huyết). Đối với bệnh trĩ – một tình trạng mà Đông y gọi là “Hạ trĩ”, hình thành do khí huyết ứ trệ, thấp nhiệt uất kết tại đại tràng – phèn chua đóng vai trò như một tác nhân giúp thanh nhiệt, tiêu viêm và làm co se niêm mạc hiệu quả.

có nên dùng phèn chua chữa bệnh trĩ hay không?
chữa bệnh trĩ bằng phèn chua là giải pháp đơn giản rất dễ thực hiện

Bệnh trĩ thường phát sinh do thói quen ăn uống đồ cay nóng làm tích nhiệt, hoặc do ngồi lâu làm khí huyết tại vùng giáp giới không được lưu thông. Khi thấp nhiệt hạ chú xuống vùng hậu môn sẽ gây sưng tấy, đau rát và chảy máu. Phèn chua với đặc tính sát khuẩn mạnh sẽ ngăn chặn tình trạng viêm nhiễm, đồng thời giúp các tổ chức tĩnh mạch bị giãn nở có xu hướng co lại.

“Dưới góc nhìn của tôi, phèn chua hay Bạch phàn là một vị thuốc ‘kháng sinh tự nhiên’ trong Đông y. Tính táo thấp của nó cực kỳ phù hợp để xử lý các tình trạng sưng phù, chảy dịch ở búi trĩ. Tuy nhiên, bà con cần hiểu rằng phèn chua chỉ giải quyết được phần ‘ngọn’ là tiêu viêm tại chỗ, còn phần ‘gốc’ là do tỳ vị suy yếu, trung khí hạ hãm thì cần phải có bài thuốc uống trong để nâng cao thể trạng mới mong ổn định lâu dài được.”

– Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Mặc dù mang lại nhiều lợi ích, nhưng việc sử dụng phèn chua cần sự cẩn trọng. Hiệu quả của nó phụ thuộc rất nhiều vào giai đoạn bệnh. Với trĩ độ 1, độ 2, khi các búi trĩ chưa sa ra ngoài quá nhiều và chưa có biến chứng phức tạp, phèn chua có thể làm giảm triệu chứng rất nhanh chóng.

Tham khảo thêm: Phân biệt bệnh trĩ và ung thư trực tràng – thông tin nên biết

Hướng dẫn 4 cách chữa bệnh trĩ bằng phèn chua dễ thực hiện

Trong dân gian và cả trong các y thư cổ, phèn chua hiếm khi được dùng đơn độc mà thường được kết hợp với các vị thuốc Nam có tính thanh nhiệt, giải độc để tăng cường sức mạnh điều trị. Dưới đây là các phương pháp phổ biến:

1. Dùng phèn chua pha nước ngâm hậu môn

Đây là cách thức sơ giản nhất, tác động trực tiếp bằng nhiệt và dược tính của phèn chua lên vùng niêm mạc bị tổn thương. Trong Đông y, việc ngâm rửa được gọi là phương pháp “Tọa dược”, giúp hoạt huyết, tiêu thũng tại chỗ.

dùng phèn chua pha nước ngâm hậu môn
Có thể nấu nước pha với phèn chua để ngâm rửa hậu môn khi mắc bệnh trĩ

Cách thực hiện:

  • Dùng một lượng phèn chua vừa đủ, đem tán thành bột mịn.
  • Cho bột vào chảo nóng, đảo đều cho đến khi phèn phồng lên (gọi là Khô phàn). Cách làm này giúp giảm bớt tính kích ứng của phèn tươi.
  • Mỗi lần dùng, lấy khoảng 10-15g (khoảng 3 thìa cà phê) hòa tan vào 1-2 lít nước ấm.
  • Ngâm hậu môn trong khoảng 15 phút, sau đó lau khô bằng khăn mềm sạch.

2. Chữa bệnh trĩ bằng phèn chua kết hợp lá chè xanh

Sự kết hợp này là sự giao thoa hoàn hảo giữa tính sát trùng của phèn chua và khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ của lá chè. Chè xanh theo Đông y có vị chát, tính hàn, giúp thanh nhiệt, giải độc và chỉ huyết (cầm máu).

Dưới góc độ khoa học, hoạt chất EGCG và tannin trong lá chè giúp làm bền thành mạch, giảm tình trạng xung huyết tại các búi trĩ. Khi dùng cùng phèn chua, hiệu quả làm se búi trĩ sẽ tăng lên gấp bội.

  • Chuẩn bị 1 nắm lá chè xanh tươi và 1 ít phèn chua.
  • Rửa sạch lá chè, đun sôi cùng nước trong 10-15 phút để các hoạt chất tan ra hoàn toàn.
  • Pha thêm phèn chua vào nước lá chè khi còn nóng.
  • Đợi nước đủ ấm (tránh gây bỏng niêm mạc) rồi tiến hành ngâm rửa vùng hậu môn.

3. Kết hợp lá trầu không và phèn chua chữa bệnh trĩ

Lá trầu không từ lâu đã được ví như “vàng xanh” trong việc điều trị các bệnh viêm nhiễm. Trong lá trầu có chứa lượng tinh dầu lớn với các thành phần như cineol và methyl eugenol có khả năng kháng khuẩn, tiêu diệt ký sinh trùng cực mạnh.

kết hợp lá trầu không và phèn chua chữa bệnh trĩ
Kết hợp phèn chua với lá trầu không sẽ giúp nâng cao hiệu quả điều trị bệnh trĩ

Sử dụng kết hợp phèn chua và lá trầu không qua phương pháp xông hơi sẽ giúp tinh dầu và dược chất đi sâu vào các ngóc ngách của búi trĩ, giúp giảm sưng đau tức thì.

  • Lấy khoảng 7-10 lá trầu không bánh tẻ, rửa sạch và vò nát.
  • Đun sôi lá trầu với nước, sau đó thêm phèn chua vào khuấy tan.
  • Đổ nước ra chậu, tiến hành xông hơi hậu môn cho đến khi nước chỉ còn ấm thì dùng nước đó rửa lại lần cuối.

“Bà con lưu ý, khi xông hơi bằng lá trầu và phèn chua, hơi nóng sẽ giúp giãn nở các lỗ chân lông và mạch máu, giúp dược chất thẩm thấu tốt hơn. Tuy nhiên, nếu thấy búi trĩ đã có dấu hiệu lở loét, chảy mủ nặng thì tuyệt đối không được tự ý xông tại nhà mà phải đi thăm khám ngay để tránh tình trạng nhiễm trùng ngược dòng gây nguy hiểm.”

– Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

4. Chữa bệnh trĩ bằng phèn chua và các thảo dược khác

Đây là một bài thuốc xông tổng hợp thường được các thầy thuốc Đông y kê đơn để hỗ trợ điều trị trĩ nội và trĩ ngoại tại nhà. Sự góp mặt của các vị thuốc như Kinh giới (trừ phong), Ngải cứu (ôn kinh, chỉ huyết), Hoa hòe (làm bền thành mạch) tạo nên một liệu trình toàn diện.

  • Thành phần: 12g phèn chua, 40g kinh giới, 40g ngải cứu, 20g hoa hòe, 20g chỉ xác.
  • Tất cả các vị thuốc thảo mộc rửa sạch, cho vào nồi đun sôi với 2-3 lít nước.
  • Sau khi nước sôi, cho phèn chua vào khuấy tan.
  • Dùng nước này xông hơi và ngâm rửa hậu môn mỗi ngày một lần, tốt nhất là vào buổi tối trước khi đi ngủ.

Gợi ý: Bệnh trĩ ở trẻ em: nguyên nhân và cách phòng ngừa

Chữa bệnh trĩ bằng phèn chua có hiệu quả không?

Xét về khả năng giảm triệu chứng, phèn chua thực sự mang lại kết quả tích cực nhờ cơ chế kháng khuẩn và làm co niêm mạc tại chỗ. Tuy nhiên, nếu chỉ dựa vào phèn chua để kỳ vọng “chữa dứt điểm” bệnh trĩ, nhất là ở giai đoạn nặng (độ 3, độ 4), thì đây là một nhận thức chưa đầy đủ.

chữa bệnh trĩ bằng phèn chua có hiệu quả không?
Chữa trĩ bằng phèn chua chỉ là giải pháp hỗ trợ, không tác động toàn diện đến diễn tiến của bệnh

Bệnh trĩ theo quan niệm Y học hiện đại là sự phồng giãn của các tĩnh mạch ở trực tràng và hậu môn. Khi các mạch máu này đã giãn quá mức hoặc có tình trạng tắc mạch, việc ngâm rửa chỉ giúp giảm viêm nhiễm bề mặt mà không thể khôi phục hoàn toàn cấu trúc tĩnh mạch đã bị hỏng.

Ngược lại, Đông y nhấn mạnh rằng “Bệnh tại hạ nhưng gốc tại trung”. Tức là bệnh hiện ra ở phía dưới nhưng gốc rễ nằm ở hệ tiêu hóa và khí huyết bên trong cơ thể. Do đó, phèn chua chỉ nên được coi là một phương pháp bổ trợ trong quá trình điều trị tổng thể.

Xem thêm: Bệnh trĩ có uống bia rượu được không? nên uống bao nhiêu?

Lưu ý khi dùng phèn chua chữa bệnh trĩ

Dù là nguyên liệu tự nhiên, nhưng để đạt được hiệu quả mà không gây ra tác dụng phụ, bà con cần tuyệt đối tuân thủ các nguyên tắc sau:

  • Tính kiên trì: Các phương pháp từ thảo dược và khoáng vật tự nhiên có tác dụng từ từ, không thể nhanh chóng như các loại thuốc bôi hóa dược. Cần duy trì ít nhất 7-10 ngày để thấy được sự chuyển biến.
  • Vệ sinh là trên hết: Các loại lá cây như trầu không hay chè xanh cần được rửa thật sạch, ngâm qua nước muối để loại bỏ dư lượng thuốc bảo vệ thực vật hoặc bụi bẩn, tránh gây nhiễm trùng nặng hơn cho búi trĩ.
  • Chế độ ăn uống: Đây là yếu tố quyết định. Trong Đông y gọi là “Kỵ khẩu”. Bà con cần kiêng tuyệt đối đồ cay nóng (ớt, tiêu), rượu bia và các thực phẩm gây táo bón. Nên ăn nhiều rau xanh, trái cây có tính nhuận tràng như khoai lang, mồng tơi, thanh long.
  • Lối sống: Tránh ngồi quá lâu một chỗ. Cứ sau 1 tiếng làm việc nên đứng dậy vận động nhẹ nhàng để khí huyết vùng chậu được lưu thông, giảm áp lực lên các tĩnh mạch trĩ.
  • Cẩn trọng với vết thương hở: Nếu búi trĩ bị nứt, chảy máu cấp tính hoặc có dấu hiệu hoại tử, tuyệt đối không tự ý ngâm phèn chua mà phải đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức.

“Bệnh trĩ tuy không gây tử vong tức thì nhưng lại âm thầm rút cạn sức khỏe và tinh thần của người bệnh. Tôi luôn nhắn nhủ bà con: Đừng để đến khi đau không ngồi được mới tìm cách chữa. Hãy lắng nghe cơ thể từ những dấu hiệu nhỏ nhất như đi ngoài ra máu hay ngứa rát hậu môn. Phèn chua là một mẹo hay, nhưng sự kết hợp giữa kiến thức khoa học hiện đại và tinh hoa Y học cổ truyền mới là chìa khóa để giúp bà con thoát khỏi nỗi ám ảnh mang tên ‘Trĩ’.”

– Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Chữa bệnh trĩ bằng phèn chua là minh chứng cho trí tuệ của cha ông trong việc tận dụng nguồn dược liệu sẵn có. Tuy nhiên, trong thời đại mới, chúng ta cần ứng dụng các phương pháp này một cách thông minh, kết hợp với sự tham vấn từ các chuyên gia y tế để đạt được hiệu quả điều trị an toàn và bền vững nhất.

Có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
Bí Quyết Phòng Ngừa Bệnh Trĩ
Trĩ là căn bệnh có ảnh hưởng sâu rộng đến mọi đối tượng, từ người trẻ ngồi văn phòng nhiều đến người cao tuổi hệ tiêu hóa suy yếu. Tuy…
Bệnh Trĩ Có Ảnh Hưởng Gì Đến Quan Hệ Vợ Chồng Không?

Bệnh trĩ là căn bệnh mang lại nhiều bất tiện và khó khăn cho bệnh nhân. Sự xuất hiện của…

Cắt Trĩ Có Đau Không – Liệu Có Phương Pháp Mổ Không Đau?

Trĩ là căn bệnh không quá nguy hiểm nhưng nó gây ra nhiều triệu chứng khó chịu, ảnh hưởng lớn…

Cách Điều Trị Trĩ Nội Độ 2 – [không Cần Phẫu Thuật]

Trĩ nội độ 2 là hệ quả tất yếu của việc xem nhẹ và điều trị không dứt điểm các…

Các Phương Pháp Chữa Bệnh Trĩ Không Cần Phẫu Thuật

Các phương pháp chữa bệnh trĩ không cần phẫu thuật đang trở thành xu hướng được ưu tiên hàng đầu,…

Bệnh Trĩ Trong Tiếng Anh “hemorrhoids” Và Thông Tin Cần Biết

Bệnh trĩ trong tiếng Anh là Hemorrhoids. Đây là thuật ngữ y học để mô tả tình trạng sưng phồng…

Chia sẻ
Bỏ qua