Nổi Mề Đay Khi Mang Thai: Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Điều Trị An Toàn

Nổi mề đay khi mang thai không ảnh hưởng đến sự phát triển bình thường của thai nhi. Tuy nhiên những triệu chứng của bệnh khiến mẹ bầu khó chịu, đôi khi ảnh hưởng đến giấc ngủ và sức khỏe tổng thể.

Nổi mề đay khi mang thai là gì dưới góc nhìn Y học cổ truyền?

Nổi mề đay khi mang thai (hay còn gọi là chứng “Ẩn chẩn” trong Đông y) gặp ở khoảng 1% các bà bầu. Đây là tình trạng nổi mẩn ngứa, phát ban lành tính phát sinh trong thai kỳ. Những triệu chứng thường tập trung ở vùng bụng, nổi trên các vết rạn da, nhưng cũng có thể lan ra tay, chân và nhiều vị trí khác trên cơ thể.

Theo quan điểm Đông y, phụ nữ khi mang thai cơ thể thường rơi vào tình trạng “Huyết nhiệt” (máu nóng). Do huyết tập trung nuôi dưỡng thai nhi khiến âm huyết của mẹ bị hư tổn, dẫn đến các tác nhân bên ngoài như Phong nhiệt, Phong hàn dễ xâm nhập. Khi các yếu tố ngoại tà này kết hợp với tình trạng khí huyết không lưu thông, uất kết dưới da sẽ phát tán thành các nốt mẩn ngứa, mề đay.

Tình trạng này thường xảy ra ở 3 tháng đầu (giai đoạn thay đổi nội tiết mạnh mẽ) và 3 tháng cuối (khi thai nhi lớn làm căng giãn da bụng). Sự thay đổi nồng độ hormone dưới góc nhìn Tây y tương ứng với sự mất cân bằng Âm – Dương trong Đông y, khiến hệ miễn dịch (vệ khí) suy yếu, tạo điều kiện cho dị nguyên tấn công.

.quote-box {
background-color: #f9f9f9;
border-left: 5px solid #2c7a7b;
padding: 20px;
margin: 20px 0;
font-style: italic;
line-height: 1.6;
color: #333;
box-shadow: 2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.1);
}
.doctor-name {
display: block;
text-align: right;
font-weight: bold;
margin-top: 10px;
color: #2c7a7b;
font-style: normal;
}

Nổi mề đay khi mang thai có nguy hiểm không?

Nổi mề đay ở mẹ bầu thường được coi là lành tính. Tuy nhiên, nếu nhìn từ góc độ sinh lý học, cảm giác ngứa ngáy dữ dội kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng “Tâm bất an, huyết bất ổn”. Mẹ bầu mất ngủ, stress kéo dài khiến Can (gan) khí uất kết, ảnh hưởng trực tiếp đến sự nuôi dưỡng thai nhi.

Trong một số ít trường hợp, đây có thể là biểu hiện của tình trạng ứ mật trong gan (Tỳ vị thấp nhiệt). Nếu không được xử lý đúng cách, các biến chứng như bội nhiễm da do gãi (Phá huyết sinh độc), hay nghiêm trọng hơn là sốc phản vệ có thể xảy ra, đe dọa sức khỏe của cả mẹ và bé.

Dấu hiệu nhận biết mề đay ở bà bầu

Chứng ẩn chẩn khi mang thai thường có diễn biến cấp tính nhưng dễ chuyển sang mạn tính nếu không được điều tiết đúng cách. Các dấu hiệu điển hình bao gồm:

• Mẩn đỏ, sẩn cục: Các nốt mẩn xuất hiện rải rác hoặc kết thành mảng lớn (phong khối), có màu đỏ hoặc trắng nhạt.
• Ngứa ngáy dữ dội: Cơn ngứa thường tăng lên về đêm (khi âm huyết suy giảm) hoặc khi gặp gió lạnh, nắng nóng.
• Triệu chứng toàn thân: Mẹ bầu có thể kèm theo cảm giác nóng trong người, táo bón, nước tiểu vàng (biểu hiện của nhiệt), hoặc mệt mỏi, hụt hơi (biểu hiện của khí hư).

Nguyên nhân gây mề đay mẩn ngứa theo biện chứng luận trị

Y học cổ truyền phối hợp cùng Y học hiện đại chỉ ra các nhóm nguyên nhân chính khiến mẹ bầu dễ mắc mề đay:

• Huyết hư phong nhiệt: Do âm huyết không đủ, sinh nội nhiệt, phối hợp với sự thay đổi nội tiết tố (Estrogen, Progesterone) tạo môi trường thuận lợi cho phong tà xâm nhập.
• Ngoại tà xâm nhập: Cơ địa nhạy cảm khiến mẹ bầu dễ dị ứng với các “dị nguyên” như phấn hoa, lông thú, khói bụi (đây chính là các yếu tố Phong, Hàn, Thấp từ bên ngoài).
• Tỳ vị hư hàn do chế độ ăn: Việc bồi bổ quá mức các thực phẩm giàu đạm, đồ cay nóng hoặc uống nhiều thuốc bổ (Sắt, Canxi) làm tăng gánh nặng cho Tỳ vị và Can thận, khiến “độc tà” tích tụ không đào thải được, phát ra ngoài da.
• Cơ nhục căng giãn: Thai nhi lớn làm da bụng bị kéo căng, khiến kinh lạc vùng này bị cản trở, khí huyết lưu thông kém dẫn đến viêm nhiễm dưới da.

Cách chữa nổi mề đay khi mang thai an toàn và lành tính

Nguyên tắc quan trọng nhất trong điều trị mề đay cho bà bầu là “Trị bệnh phải an thai”. Các phương pháp từ thảo dược tự nhiên luôn được ưu tiên vì tính an toàn, không gây tác dụng phụ cho thai nhi.

1. Tận dụng thảo dược tự nhiên (Liệu pháp ngoài da)

Sử dụng thảo dược giúp làm dịu nhanh cơn ngứa (khu phong) và dưỡng da (nhuận sắc) mà không cần dùng đến hóa chất.

• Tắm bột yến mạch: Yến mạch có tính bình, giúp làm sạch nhẹ nhàng và giữ ẩm. Trong Tây y, các hoạt chất trong yến mạch có tác dụng chống viêm, rất tốt cho vùng da đang bị kích ứng.
• Chườm lạnh: Đây là cách “thanh nhiệt” tức thời. Hơi lạnh làm co mạch, giảm tình trạng sung huyết và làm tê các đầu dây thần kinh cảm giác, giúp mẹ bầu dễ chịu hơn.
• Sử dụng tinh dầu (Hoa cúc, Bạc hà): Tinh dầu hoa cúc có tác dụng thanh can, giải độc; bạc hà giúp sơ phong, giảm ngứa. Tuy nhiên, mẹ bầu cần lưu ý pha loãng để tránh “hỏa tận” gây bỏng rát da.

2. Điều trị bằng Tây y (Khi cần thiết)

Trong các trường hợp mề đay diễn tiến cấp tính, bác sĩ có thể chỉ định một số loại thuốc kháng Histamin an toàn như Chlorpheniramine hay Loratadine. Việc dùng thuốc cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định của bác sĩ để đảm bảo không ảnh hưởng đến sự biệt hóa của thai nhi trong những tháng đầu.

Xem thêm: 16 thuốc trị nổi mề đay hiệu quả, giúp khỏi nhanh

Chế độ sinh hoạt và dinh dưỡng “Thuận tự nhiên” cho mẹ bầu

Để đẩy lùi mề đay từ gốc, mẹ bầu cần chú ý đến chế độ “Nội ẩm ngoại đồ” (trong uống ngoài bôi) và lối sống khoa học:

• Tránh các tác nhân gây “nhiệt”: Hạn chế tắm nước quá nóng, không ăn đồ cay nóng, chiên rán nhiều dầu mỡ (gây tích tụ thấp nhiệt).
• Giữ tinh thần thư thái: “Tâm an thì bệnh lui”. Stress khiến khí cơ uất trệ, làm mề đay càng trở nên nghiêm trọng.
• Thực phẩm nên dùng: Tăng cường các loại rau củ có tính mát, giàu vitamin C như cam, bưởi, rau cải xanh, rau bina. Đặc biệt, nghệ và mật ong là những vị thuốc quý giúp kháng viêm và bảo vệ dạ dày, gan cho mẹ bầu rất tốt.

Mề đay khi mang thai dù khó chịu nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát nếu chúng ta hiểu đúng nguyên căn. Mẹ bầu nên đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và có phác đồ điều trị phù hợp nhất với thể trạng của mình.

Bài đọc thêm:

• Nổi mề đay có nên kiêng gió không? chuyên gia giải đáp
• 20 cách trị mề đay tại nhà đơn giản mà khỏi nhanh