Bệnh Still người lớn: Hiểm họa viêm khớp hiếm gặp và cách xử lý

Bệnh Still ở người lớn là một dạng viêm khớp hệ thống hiếm gặp, thường gây ra những cơn sốt cao kéo dài và tình trạng tổn thương khớp nghiêm trọng. Việc nhận diện đúng bản chất căn bệnh này dưới góc nhìn Y học cổ truyền sẽ giúp chúng ta có cái nhìn thấu đáo hơn về sự mất cân bằng bên trong cơ thể, từ đó tìm ra hướng hỗ trợ cải thiện sức khỏe bền vững.

Bản chất bệnh Still ở người lớn theo lý luận Y học cổ truyền

Trong Đông y, các triệu chứng của bệnh Still như sốt cao, phát ban và đau khớp thường được xếp vào phạm vi các chứng như Tý chứng, Nhiệt tý hoặc giải thích qua thuyết Ôn bệnh. Khác với những thể viêm khớp thông thường, bệnh Still mang tính chất hệ thống, tức là sự rối loạn không chỉ nằm ở hệ vận động mà còn lan tỏa khắp tạng phủ và huyết phận.

Căn nguyên của tình trạng này thường xuất phát từ việc cơ thể vốn có nội nhiệt hoặc chính khí suy kém, tạo điều kiện cho các tác nhân ngoại tà như Phong, Hàn, Thấp xâm nhập. Khi các tác nhân này khu trú lâu ngày không được giải tỏa, chúng sẽ hóa nhiệt. Khi nhiệt độc quá thịnh sẽ thiêu đốt tân dịch, xâm nhập vào phần Dinh và phần Huyết, gây ra hiện tượng sốt cao và nổi ban đỏ trên da (vốn là biểu hiện của huyết nhiệt).

Y lý cổ truyền quan niệm: “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”. Khi nhiệt độc và phong thấp làm tắc nghẽn kinh lạc, khí huyết không thể lưu thông để nuôi dưỡng xương khớp, từ đó dẫn đến các cơn đau nhức dữ dội và tình trạng viêm sưng.

Các thể bệnh thường gặp và cơ chế hình thành triệu chứng

Dựa trên diễn tiến lâm sàng, Y học cổ truyền chia tình trạng này thành các thể bệnh tương ứng với sự chuyển biến của tà khí bên trong cơ thể:

• Thể Nhiệt độc uất kết (Giai đoạn cấp tính): Người bệnh thường sốt cao đột ngột, kèm theo các mảng ban đỏ tươi. Đây là lúc tà khí đang ở phần biểu và phần khí rất mạnh.
• Thể Phong thấp nhiệt tý: Khí sưng đau tại các khớp như cổ tay, đầu gối, khuỷu tay. Cảm giác đau nóng, đỏ, khớp khó cử động. Đây là hệ quả của việc thấp nhiệt ngưng trệ tại kinh lạc.
• Thể Can Thận hư tổn (Giai đoạn mạn tính): Khi bệnh kéo dài, chính khí suy kiệt, tạng Can (chủ cân) và Thận (chủ cốt) bị ảnh hưởng. Người bệnh có thể gặp tình trạng biến dạng khớp, cơ thể mệt mỏi, gầy sút rõ rệt.

Đặc biệt, triệu chứng đau cơ trong bệnh Still thường giảm đi sau khi hạ sốt. Điều này cho thấy khi nhiệt độ cơ thể hạ xuống, áp lực lên phần cơ nhục và huyết mạch tạm thời được giải tỏa, nhưng nếu gốc rễ là nhiệt độc chưa được thanh trừ, cơn đau sẽ sớm quay trở lại.

Nguy cơ khi chủ quan và biến chứng dưới góc nhìn Đông y

Nếu không được đánh giá đúng và hỗ trợ kịp thời, bệnh Still có thể gây ra những tổn thương khó phục hồi. Việc lạm dụng các biện pháp cắt cơn sốt tức thời mà không chú trọng đến việc thanh nhiệt lương huyết, hóa giải độc tố bên trong có thể khiến tà khí lặn sâu vào trong.

• Phá hủy cốt tiết: Thấp nhiệt khu trú lâu ngày làm mục xương, dính khớp, khiến vận động trở nên khó khăn.
• Tổn thương Tâm – Phế: Nhiệt độc có thể xâm lấn vào màng tim (Tâm bào) hoặc màng phổi, gây tình trạng khó thở, tức ngực.
• Hao tổn tân dịch: Sốt cao kéo dài làm cơ thể mất nước, suy nhược, ảnh hưởng đến khả năng tự phục hồi của chính khí.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn:

Qua kinh nghiệm nhiều năm thăm khám cho bà con, lão nhận thấy bệnh Still là một dạng bệnh lý phức tạp vì triệu chứng rất dễ nhầm lẫn với nhiễm trùng hoặc các bệnh tự miễn khác. Có một thực tế là nhiều trường hợp bà con chỉ tập trung vào chỗ đau ở khớp mà quên mất rằng gốc rễ nằm ở sự nhiệt độc đang hoành hành trong huyết dịch và sự suy yếu của tạng phủ. Nếu chúng ta chỉ xử lý triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, thanh nhiệt và bồi bổ chính khí từ bên trong, thì bệnh rất dễ tái phát và chuyển biến nặng hơn. Việc phát hiện sớm và có lộ trình tác động đúng vào căn nguyên là chìa khóa để bảo vệ hệ xương khớp lâu dài.

Hướng điều chỉnh và chăm sóc sức khỏe

Đối với người mắc bệnh Still, việc duy trì một chế độ sinh hoạt và ăn uống nghiêm ngặt là vô cùng quan trọng để hỗ trợ quá trình cải thiện sức khỏe:

• Về dinh dưỡng: Nên ưu tiên các loại thực phẩm có tính thanh mát như rau xanh, trái cây giàu vitamin. Hạn chế tối đa các thực phẩm có tính cay nóng, đồ chiên rán nhiều dầu mỡ vì dễ sinh nội nhiệt, làm tình trạng viêm sưng nghiêm trọng hơn.
• Về vận động: Trong giai đoạn cấp tính có sốt cao, người bệnh cần nghỉ ngơi tuyệt đối. Khi tình trạng ổn định, có thể tập các bài tập vận động nhẹ nhàng để thông kinh hoạt lạc, tránh tình trạng dính khớp.
• Về tâm lý: Giữ tinh thần lạc quan, tránh căng thẳng vì uất ức có thể làm Can khí uất kết, hóa hỏa và khiến bệnh tình chuyển biến xấu.

Để xử lý hiệu quả các tình trạng viêm khớp hệ thống, bà con cần một giải pháp tác động sâu, vừa giúp khu phong trừ thấp, vừa bồi bổ tạng phủ để nâng cao chính khí.

Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?

Bệnh Still ở người lớn là căn bệnh cần sự theo dõi sát sao từ các chuyên gia y tế. Bà con không nên tự ý dùng thuốc tại nhà khi thấy xuất hiện các dấu hiệu sau:

• Sốt cao trên 39 độ C kéo dài hàng tuần và thường xuất hiện vào thời điểm cố định trong ngày.
• Phát ban màu hồng cá hồi kèm theo ngứa ngáy khi sốt.
• Đau và sưng cứng các khớp lớn như khớp gối, cổ tay kéo dài trên 2 tuần.
• Cảm giác khó thở, đau ngực hoặc mệt mỏi quá mức.

Việc đánh giá cụ thể qua các xét nghiệm cận lâm sàng và chẩn đoán Đông y sẽ giúp xác định chính xác thể bệnh và mức độ tổn thương, từ đó có hướng can thiệp phù hợp nhất.

Bệnh Still tuy là căn bệnh hiếm gặp và có diễn tiến phức tạp, nhưng nếu hiểu đúng bản chất và kiên trì điều chỉnh theo lộ trình khoa học, người bệnh hoàn toàn có thể kiểm soát được tình trạng và chung sống hòa bình với bệnh.

Nếu bà con đang gặp phải những triệu chứng sốt kéo dài hoặc đau nhức khớp chưa rõ nguyên nhân, hãy liên hệ ngay để được tư vấn chuyên sâu về tình trạng cơ địa qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.