Bệnh Chàm Khô: Hình Ảnh Nhận Biết Và Cách Điều Trị Hiệu Quả Nhất

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bệnh chàm khô khởi phát khi không cung cấp độ ẩm cần thiết cho da. Cần sớm phát hiện và điều trị để tránh bệnh diễn tiến phức tạp, gây ra những vấn đề nghiêm trọng.

bệnh chàm khô
Bệnh chàm khô khởi phát khi không cung cấp đủ nước cho lớp sừng keratin của da

Bệnh chàm khô là gì? Góc nhìn từ Y học cổ truyền và Hiện đại

Chàm khô là một dạng phổ biến của bệnh chàm, khởi phát khi da mất đi độ ẩm cần thiết và bị khô nghiêm trọng. Dưới góc nhìn Tây y, khi lớp sừng keratin của da thiếu nước, hàng rào bảo vệ da bị phá vỡ, gây ra tình trạng bong tróc và ngứa ngáy.

Trong Đông y, chàm khô thuộc phạm vi chứng “Táp bệnh” hoặc “Tiển”. Căn nguyên thường do cơ thể bị phong nhiệt, thấp nhiệt xâm nhập, lâu ngày làm tổn thương huyết, dẫn đến tình trạng huyết táo (máu bị khô nhiệt), không nuôi dưỡng được da thịt, sinh ra khô ráp và nứt nẻ.

Mặc dù có thể ảnh hưởng đến nhiều vị trí nhưng bệnh xảy ra phổ biến nhất ở mặt, khuỷu tay, chàm khô đầu ngón tay, bàn tay, mặt trong của cổ tay…

“Trong Đông y, chúng tôi quan niệm ‘Phế chủ bì mao’ (Phổi quản lý da lông). Khi chức năng của tạng phủ suy yếu, lại gặp phải phong hàn hoặc nhiệt độc từ môi trường, làn da sẽ mất đi sự nhuận trạch. Chàm khô chính là biểu hiện của tình trạng huyết hư, phong táo, khiến da dẻ khô khốc như ruộng hạn thiếu nước. Việc điều trị không chỉ là bôi bên ngoài mà cốt yếu phải dưỡng huyết, nhuận táo từ bên trong.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Xem thêm: Bệnh chàm khô tróc vảy và các phương pháp điều trị tận gốc

Bệnh chàm khô có lây không?

Cần khẳng định rằng chàm khô là căn bệnh không lây nhiễm. Đây là bệnh lý thuộc về cơ địa và sự rối loạn chức năng của hàng rào bảo vệ da, không phải do vi khuẩn hay virus lây lan giữa người với người thông qua tiếp xúc thông thường.

Nguyên nhân gây bệnh chàm khô dưới lăng kính biện chứng

Nguyên nhân gây ra chàm khô rất đa dạng, là sự cộng hưởng giữa yếu tố nội sinh và tác động ngoại lai:

Di truyền và Cơ địa (Tiên thiên bất túc)

Yếu tố di truyền liên quan đến sự thiếu hụt filaggrin – thành phần dưỡng ẩm tự nhiên. Trong Đông y, đây có thể coi là tạng phủ vốn dĩ đã suy yếu từ trong trứng nước. Nếu bố mẹ mắc bệnh, tỉ lệ con cái bị bệnh lên tới trên 50%.

di truyền
Bệnh chàm khô có tính chất di truyền

Dị ứng và Tác nhân bên ngoài (Ngoại tà)

  • Thời tiết: Thời điểm giao mùa, hanh khô chính là lúc “phong tà” dễ xâm nhập, làm mất đi tân dịch của da.
  • Thực phẩm: Các loại hải sản, trứng, sữa… đôi khi đóng vai trò như “vật phát”, làm kích động phong nhiệt trong cơ thể.
  • Hóa mỹ phẩm: Các chất tẩy rửa mạnh làm bào mòn lớp vệ khí bảo vệ bề mặt da.

Rối loạn nội tại (Nội thương)

Sự rối loạn trao đổi chất, đặc biệt là sự mất cân bằng giữa các tạng Tâm – Can – Tỳ – Phế – Thận sẽ dẫn đến huyết hư, khí trệ. Khi khí huyết không lưu thông, độc tố tích tụ dưới da gây nên tình trạng viêm nhiễm mạn tính.

“Bà con cần hiểu rằng, da khô nứt nẻ chỉ là cái ngọn, cái gốc nằm ở việc âm dương trong cơ thể mất cân bằng. Khi tỳ vị suy yếu, không vận hóa được thủy thấp, cộng với huyết nhiệt sinh phong sẽ khiến da dẻ bị bòn rút hết độ ẩm. Vì vậy, tôi luôn khuyên người bệnh phải chú ý giữ cho tâm bình khí hòa, ăn uống đủ chất để nuôi dưỡng nguồn huyết.”

– Bác sĩ Tuyết Lan

Triệu chứng bệnh chàm khô và hình ảnh nhận biết

Bệnh chàm khô có những đặc điểm nhận dạng rất đặc trưng mà Đông y gọi là chứng “khô nứt, bong vảy”:

  • Xuất hiện các mảng đỏ rải rác, da khô ráp như sừng.
  • Da bong tróc từng mảng lớn nhỏ, thường rõ rệt hơn vào mùa đông.
  • Nứt nẻ sâu tại các vân da, có thể gây rỉ máu (huyết nhiệt) và rất đau rát.
  • Đôi khi xuất hiện mụn nước li ti ẩn dưới da, khi vỡ gây chảy dịch vàng (thấp nhiệt).

Một số hình ảnh thực tế của bệnh:

điều trị chàm khô
Hình ảnh bệnh chàm khô bùng phát trên mu bàn tay

triệu chứng bệnh chàm khô trên nền da ngăm
Triệu chứng bệnh chàm khô trên nền da ngăm

Xem thêm: Bệnh chàm khô ở trẻ em, triệu chứng và cách điều trị an toàn

Bệnh chàm khô có nguy hiểm không và có chữa khỏi được không?

Về mặt sinh mệnh, chàm khô không gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu để “huyết táo sinh phong” kéo dài, cơn ngứa sẽ trở nên dữ dội, khiến người bệnh mất ngủ, suy nhược tinh thần. Việc gãi quá nhiều làm da tổn thương, dễ dẫn đến nhiễm trùng, bội nhiễm độc tố vào máu.

Mặc dù y học hiện đại cho rằng rất khó chữa khỏi hoàn toàn cơ địa chàm, nhưng Y học cổ truyền với nguyên lý “trị bệnh cầu kỳ bản” (chữa bệnh tận gốc) có thể giúp ổn định bệnh lâu dài, phục hồi hàng rào bảo vệ da và ngăn ngừa tái phát hiệu quả bằng cách điều hòa khí huyết.

Cách điều trị bệnh chàm khô hiệu quả nhất

Phương pháp điều trị tối ưu hiện nay là kết hợp giữa việc cấp ẩm tức thời (Tây y) và điều trị căn nguyên sâu xa (Đông y).

1. Liệu pháp tại chỗ: Dưỡng ẩm và làm mềm da

Sử dụng kem dưỡng ẩm giúp bù đắp lượng tân dịch bị thiếu hụt trên bề mặt. Nên chọn các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, dịu nhẹ. Thời điểm vàng để bôi kem là trong vòng 3 phút sau khi tắm.

2. Điều trị bằng Tây y (Xử lý phần ngọn)

  • Hydrocortisone/Corticosteroids: Giảm viêm, cắt cơn ngứa nhanh chóng nhưng cần thận trọng vì có thể làm mỏng da nếu lạm dụng.
  • Kháng Histamine: Giúp người bệnh bớt ngứa để có giấc ngủ ngon.
  • Kháng sinh: Chỉ dùng khi có dấu hiệu nhiễm khuẩn, rỉ mủ.

3. Điều trị bằng Đông y (Xử lý phần gốc)

Y học cổ truyền phân chia chàm khô thành các thể bệnh để có phép trị phù hợp:

  • Thể cấp tính thấp nhiệt: Phép chữa là Thanh nhiệt, hóa thấp. Sử dụng các thảo dược có tính mát để đẩy độc tố ra ngoài.
  • Thể mạn tính phong huyết táo: Đây là thể thường gặp nhất ở chàm khô. Phép chữa là Khu phong, dưỡng huyết, nhuận táo. Tập trung vào việc bổ máu, làm mát máu để da được nuôi dưỡng từ bên trong.
“Trong quá trình điều trị, tôi thường kết hợp các vị thuốc Nam quý như Bồ công anh, Kim ngân hoa để thanh nhiệt, cùng với các vị bổ huyết như Đương quy, Sinh địa. Bài thuốc của chúng tôi tuân thủ nguyên tắc ‘Công – Bổ kiêm trị’, vừa đẩy lùi triệu chứng ngứa ngáy bên ngoài, vừa bồi bổ tạng phủ bên trong. Bà con dùng thuốc cần kiên trì, bởi thảo dược ngấm từ từ nhưng bền vững, giúp da dẻ mịn màng trở lại một cách tự nhiên.”
[cite_start]
– Bác sĩ Tuyết Lan [cite: 58, 72, 98]

Biện pháp chăm sóc và dự phòng (Dưỡng sinh cho làn da)

Việc phòng bệnh quan trọng không kém việc chữa bệnh. Bà con cần lưu ý:

  • Hạn chế tắm nước quá nóng: Nước nóng làm tán khí và mất đi lớp dầu tự nhiên, khiến da khô hơn.
  • Dưỡng ẩm thường xuyên: Đặc biệt là vào mùa Đông hoặc khi ngồi máy lạnh lâu.
  • Tránh gãi: Gãi làm trầy xước “vệ khí”, tạo điều kiện cho ngoại tà xâm nhập gây bội nhiễm.
  • Chế độ ăn uống: Nên bổ sung thực phẩm mát như rau xanh, hoa quả giàu Vitamin C, E. Uống đủ nước để duy trì tân dịch. Kiêng đồ cay nóng, rượu bia vì dễ làm huyết nhiệt tăng cao.
bôi kem dưỡng ẩm mỗi ngày để ngăn đợt bùng phát của bệnh chàm khô
Bôi kem dưỡng ẩm mỗi ngày để ngăn đợt bùng phát của bệnh chàm khô

Chàm khô tuy dai dẳng nhưng nếu biết cách lắng nghe cơ thể và điều trị đúng hướng, bà con hoàn toàn có thể kiểm soát được nó. Hãy nhớ rằng, một làn da khỏe mạnh bắt nguồn từ một cơ thể an yên và khí huyết đầy đủ.

“Mong rằng những chia sẻ trên đây giúp bà con hiểu đúng về căn bệnh chàm khô này. Đừng quá lo lắng, hãy giữ cho tinh thần lạc quan, bởi tâm an thì bệnh mới nhanh lui. Tôi và các cộng sự tại Trung tâm Thuốc Dân Tộc luôn sẵn sàng đồng hành cùng bà con trên hành trình tìm lại sự tự tin và khỏe mạnh cho làn da.”
– Bác sĩ Tuyết Lan

Có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
Bài thuốc viêm da Thuốc Dân Tộc – Giải pháp điều trị chàm sữa cho trẻ an toàn và hiệu quả

Được hoàn thiện bởi đội ngũ chuyên gia hàng đầu tại Trung tâm Thuốc dân tộc, bài thuốc viêm da…

Mẹo Trị Chàm Khô Bằng Dầu Dừa Chỉ Cần 1 Tuần Là Hết

Bệnh chàm khô, hay trong Đông y còn gọi là chứng "Tiễn la phong" hoặc "Thấp chẩn", vốn là nỗi…

Bé Bị Chàm Sữa Mẹ Kiêng Ăn Gì An Toàn, Con Mau Khỏi?

Chàm sữa (hay còn gọi là lác sữa) là một tình trạng viêm da phổ biến ở trẻ sơ sinh,…

Bệnh Chàm Môi: Nguyên Nhân, Dấu Hiệu Và Cách Chữa Trị

Bệnh chàm môi khiến môi trở nên khô rát, tróc vảy, chảy máu và xuất hiện mụn nước. Theo quan…

Lá Tắm Thảo Dược Thuốc Dân Tộc “Đánh Bay” Viêm Da, Mề Đay, Rôm Sảy Lá Tắm Thảo Dược Thuốc Dân Tộc “đánh Bay” Viêm Da, Mề Đay, Rôm Sảy

Viêm da, mề đay hay rôm sảy ở trẻ em thường được ví như những "cơn phong ngứa" dai dẳng,…

Chia sẻ
Bỏ qua