Bệnh Chàm Có Lây Không, Nguyên Nhân Là Gì, Cách Chữa Thế Nào?

Bệnh chàm (Eczema) vốn là nỗi ám ảnh dai dẳng với những vết đỏ, mụn nước và cơn ngứa ngáy điên cuồng. Không chỉ gây đau đớn về thể xác, bệnh lý này còn khiến nhiều người lo âu, tự ti, đặt ra câu hỏi liệu tiếp xúc gần có khiến mầm bệnh lây lan sang người khác hay không.

Bệnh chàm có lây không? Góc nhìn từ Đông và Tây y

Đối với câu hỏi “Bệnh chàm có lây không?”, các chuyên gia da liễu và bác sĩ Đông y đều khẳng định: Bệnh chàm hoàn toàn không lây nhiễm từ người này sang người khác thông qua các con đường tiếp xúc thông thường như nắm tay, ôm ấp hay dùng chung đồ dùng cá nhân.

Dưới góc nhìn của y học hiện đại, chàm là một bệnh viêm da mãn tính liên quan đến sự rối loạn của hệ miễn dịch và sự đứt gãy của hàng rào bảo vệ da (thường do thiếu hụt protein filaggrin). Vì không phải do vi khuẩn, virus hay nấm truyền nhiễm gây ra, nên chàm không có khả năng phát tán mầm bệnh sang cộng đồng.

Trong khi đó, Đông y gọi chàm là “Chàm chẩn”, “Thấp chẩn”. Căn nguyên bệnh được xác định là do cơ thể có sự mất cân bằng giữa Âm và Dương, nội tạng suy yếu dẫn đến các yếu tố ngoại tà dễ dàng xâm nhập. Tuy nhiên, dù là nội nhân hay ngoại nhân thì bản chất bệnh chàm vẫn khu trú trên cơ địa của từng cá nhân đơn lẻ.

Mặc dù không lây từ người sang người, nhưng chàm có tính di truyền rõ rệt. Các nghiên cứu chỉ ra rằng nếu cả cha và mẹ đều mắc bệnh chàm hoặc các bệnh dị ứng (như hen suyễn, viêm mũi dị ứng), tỷ lệ con cái sinh ra mắc bệnh có thể lên đến 80%. Đây không phải là sự lây nhiễm mà là sự truyền lại mã gen nhạy cảm qua các thế hệ.

Ngoài ra, một vấn đề cần lưu ý là tình trạng lây lan trên chính cơ thể người bệnh. Nếu không được kiểm soát, các vùng thương tổn từ tay, chân có thể nhanh chóng lan lên trán, bẹn, lưng… đặc biệt là khi người bệnh gãi khiến da trầy xước, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng thứ phát.

Căn nguyên gây bệnh chàm theo lý luận Y học cổ truyền

Để chữa dứt điểm bệnh chàm, chúng ta cần hiểu rõ gốc rễ của nó. Thay vì chỉ tập trung vào triệu chứng bên ngoài, Đông y đi sâu vào việc giải quyết các rối loạn từ bên trong cơ thể.

1. Phong nhiệt và Thấp nhiệt tích tụ
Khi cơ thể tiếp xúc với các yếu tố dị nguyên từ môi trường (bụi bẩn, hóa chất, phấn hoa), phong nhiệt từ bên ngoài xâm nhập vào lỗ chân lông. Nếu kết hợp với tình trạng thấp nhiệt (ẩm nóng) tích tụ lâu ngày do chế độ ăn uống nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, sẽ tạo nên một “hỗn hợp” độc tố dưới da, phát lộ thành các nốt mụn nước, đỏ ửng và ngứa ngáy.

2. Tạng phủ suy yếu (Đặc biệt là Tỳ và Can)
– Tỳ chủ vận hóa: Nếu Tỳ vị suy yếu, chức năng chuyển hóa nước và thức ăn bị đình trệ, sinh ra nội thấp. Thấp khí này không thoát ra được, uất kết lại mà sinh bệnh.
– Can chủ sơ tiết: Khi Can (gan) bị nóng, chức năng thải độc giảm sút, độc tố thay vì bài tiết qua đường tiêu hóa hay nước tiểu lại “phát tiết” qua da, hình thành các vết chàm đỏ, chảy dịch.

3. Huyết hư phong táo
Ở những người bị chàm mãn tính lâu năm, vùng da thường khô ráp, dày sừng, nứt nẻ. Đông y giải thích đây là tình trạng huyết hư (máu xấu, thiếu dưỡng chất) không thể nuôi dưỡng da, khiến da bị “phong táo” (khô và ngứa). Lúc này, việc điều trị không chỉ là thải độc mà còn phải bồi bổ khí huyết.

tham khảo thêm: 10+ cách trị bệnh chàm tại nhà hiệu quả – ngừa tái phát

Giải pháp khắc phục và ngăn ngừa chàm lan rộng

Vì chàm là bệnh lý có tính chất tái phát dai dẳng, việc điều trị đòi hỏi sự kiên trì và kết hợp đa dạng các phương pháp từ lối sống đến dùng thuốc.

1. Nguyên tắc điều trị “Trong uống – Ngoài bôi”

Để đạt hiệu quả tối ưu, hướng đi kết hợp Đông – Tây y đang được đánh giá cao. Tây y giúp kiểm soát nhanh các đợt bùng phát cấp tính nhờ các loại thuốc bôi chứa Corticoid hoặc thuốc kháng Histamin để giảm ngứa. Tuy nhiên, để ổn định lâu dài, các bài thuốc Đông y sẽ đóng vai trò chủ chốt:

• Thuốc uống: Sử dụng các vị thuốc như Kim ngân hoa, Bồ công anh, Ké đầu ngựa… để thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm từ gốc.
• Thuốc ngâm rửa/bôi ngoài: Sử dụng lá trầu không, chè xanh hoặc các loại mỡ thảo dược để làm sạch da, sát khuẩn tự nhiên và làm mềm các vùng da chai cứng.

2. Chế độ sinh hoạt và dưỡng sinh da

Bên cạnh việc dùng thuốc, “hộ lý” cho làn da đóng vai trò quyết định đến 50% khả năng phục hồi:

• Vệ sinh cơ thể đúng cách: Tránh tắm nước quá nóng vì sẽ làm mất lớp dầu tự nhiên, khiến da khô và ngứa hơn. Nên dùng các loại sữa tắm thảo dược dịu nhẹ.
• Hạn chế tiếp xúc dị nguyên: Mang găng tay khi làm việc nhà, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với xà phòng, nước tẩy rửa, sơn xe hay hóa chất độc hại.
• Kiểm soát tâm lý: Trong Đông y, “Nộ thương Can” (giận dữ hại gan). Căng thẳng, stress kéo dài khiến hỏa vượng, làm bệnh chàm bùng phát dữ dội hơn. Hãy giữ tinh thần lạc quan, ngủ đủ giấc.
• Chế độ ăn uống: Nên ưu tiên các thực phẩm thanh đạm, rau xanh, trái cây giàu Vitamin C. Hạn chế tối đa các thực phẩm dễ gây kích ứng (phong ngứa) như tôm, cua, nhộng tằm, thịt bò và các chất kích thích.

Hy vọng những chia sẻ trên đã giúp bạn giải tỏa được thắc mắc về việc bệnh chàm có lây không. Dù không lây lan sang người khác, nhưng chàm lại có “sức sống” mãnh liệt nếu chúng ta thờ ơ. Ngay khi thấy da có dấu hiệu đỏ ngứa, nổi mụn nước, hãy tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.

có thể bạn quan tâm:

• 10 loại thuốc trị bệnh chàm hiệu quả và tốt nhất hiện nay (bôi + uống)
• 8 cách trị chàm theo dân gian hiệu quả và an toàn