Top 5 Bài Thuốc Đông Y Chữa Trào Ngược Dạ Dày Hiệu Quả

Các bài thuốc Đông y chữa trào ngược dạ dày thường được sử dụng như một liệu pháp điều trị gốc rễ và ổn định bệnh lâu dài. Không chỉ dừng lại ở việc làm giảm các triệu chứng lâm sàng như ợ hơi, nóng rát, thảo dược tự nhiên còn tập trung vào việc điều hòa tỳ vị, sơ can giải uất, giúp cơ thể phục hồi từ bên trong và đẩy lùi căn nguyên gây bệnh.

Góc nhìn Đông – Tây y về chứng trào ngược dạ dày thực quản

Theo y học hiện đại, trào ngược dạ dày thực quản (GERD) xảy ra khi dịch vị axit từ dạ dày chảy ngược lên thực quản, gây tổn thương niêm mạc. Nguyên nhân thường do cơ thắt thực quản dưới bị suy yếu, áp lực dạ dày tăng cao hoặc hoạt động tăng tiết axit bất thường do chế độ ăn, căng thẳng và lạm dụng thuốc.

Trong khi đó, Đông y nhìn nhận trào ngược dạ dày thuộc phạm vi chứng “Khí nghịch”. Bình thường, khí của tỳ vị phải “giáng” (đi xuống) để đưa thức ăn xuống ruột. Khi tỳ vị hư yếu hoặc can khí uất kết sẽ khiến khí không giáng mà lại “nghịch” (đi ngược lên trên), kéo theo dịch vị và thức ăn trào lên thực quản.

Trào ngược dạ dày xảy ra khi khí ở can và tỳ bị nghịch, gây ra các triệu chứng như ợ chua, ợ hơi, đau họng, nóng rát dạ dày, đầy bụng, khó tiêu, đau thượng vị… Điều này thường do “Can vị bất hòa” (sự phối hợp giữa gan và dạ dày bị rối loạn) hoặc “Tỳ vị hư hàn” (hệ tiêu hóa bị suy yếu, lạnh bụng).

.advice-box {
background-color: #f9f9f9;
border-left: 5px solid #2c7a7b;
padding: 20px;
margin: 20px 0;
font-style: italic;
color: #333;
line-height: 1.6;
box-shadow: 2px 2px 10px rgba(0,0,0,0.05);
}
.doctor-name {
display: block;
text-align: right;
font-weight: bold;
margin-top: 10px;
color: #2c7a7b;
font-style: normal;
}

Top 5 bài thuốc Đông y chữa trào ngược dạ dày phổ biến

Tùy vào thể bệnh và nguyên nhân khởi phát, Đông y chia thành các bài thuốc chuyên biệt để mang lại hiệu quả tối ưu nhất:

1. Bài thuốc trị trào ngược dạ dày do thực tích (Chế độ ăn uống)

Chế độ dinh dưỡng không khoa học, ăn quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ khiến thức ăn tích trệ tại dạ dày, sinh nhiệt và gây trào ngược. Bài thuốc này tập trung vào việc tiêu thực, hóa trệ, điều hòa lại hoạt động của bộ máy tiêu hóa.

• Thành phần: Sinh khương 4g, chỉ xác, trần bì mỗi vị 10g, lá lốt, xương bồ và đương quy mỗi vị 12g, hoàng kỳ 15g, ngũ sắc, biển đậu, tía tô, lá đắng, sâm đại hành, bạch truật mỗi vị 16g.
• Cách dùng: Sắc lấy nước uống, 2 ngày dùng 1 thang. Chia nước sắc thành 4 lần uống (mỗi ngày 2 lần), nên dùng sau bữa ăn để đạt hiệu quả tốt nhất.

Có thể bạn quan tâm: Trào ngược dạ dày nên ăn hoa quả gì? Tránh loại nào?

2. Bài thuốc trị trào ngược do Can khí uất kết (Căng thẳng, stress)

Khi thần kinh căng thẳng (uất ức), Can khí sẽ vượng và “phạm” vào Vị (dạ dày), làm rối loạn chức năng sơ tiết, gây tăng tiết dịch vị bất thường. Bài thuốc giúp sơ can giải uất, an thần và làm dịu kích ứng dạ dày.

• Thành phần: Phòng sâm và hắc táo nhân mỗi thứ 20g, trần bì, cam thảo và viễn chí mỗi loại 12g, chỉ xác và bán hạ chế mỗi loại 10g, cát căn, bạch truật, ngưu tất, liên nhục và hoài sơn mỗi thứ 16g.
• Cách dùng: Sắc uống, 2 ngày dùng 1 thang. Chia làm 4 lần uống trong 2 ngày, dùng sau khi ăn khi nước thuốc còn ấm.

3. Bài thuốc cho thể Tỳ vị hư nhược (Suy nhược cơ thể)

Những người có cơ địa yếu, làm việc quá sức khiến hệ tiêu hóa suy giảm chức năng, thức ăn không được chuyển hóa tốt gây đầy bụng, trào ngược. Bài thuốc này chú trọng bổ khí, dưỡng huyết, tăng cường sức đề kháng.

• Thành phần: Trần bì, bán hạ và chi tử mỗi vị 10g, cam thảo, bạch truật, liên nhục, hoài sơn, đương quy và mã đề mỗi vị 16g, râu bắp, bạch thược và đan bì mỗi vị 12g và rau má 20g.
• Cách dùng: Sắc uống, 1 thang thuốc dùng trong 2 ngày. Mỗi ngày chia 2 lần uống sau bữa ăn.

4. Bài thuốc trị trào ngược gây nôn mửa, nấc cụt

Khi khí nghịch quá mạnh sẽ đẩy thức ăn và dịch vị lên cổ họng gây buồn nôn. Bài thuốc này sử dụng các vị thuốc có tính ấm, giúp giáng nghịch, chỉ ẩu (cầm nôn) và ổn định trung tiêu.

• Thành phần: Can khương 30g, di đường 100g (để riêng), thục tiêu 10g và nhân sâm 15g.
• Cách dùng: Sắc các vị (trừ di đường) với 1.2 lít nước đến khi còn khoảng 300ml. Chắt nước, hòa cùng di đường cho tan đều. Chia 4 lần uống hết trong ngày.

5. Bài thuốc trị thể hỏa uất (Ợ chua, nóng rát, đắng miệng)

Khi dịch vị axit trào ngược kéo dài sinh nhiệt (hỏa), người bệnh thường thấy nóng rát thượng vị, ợ chua và đắng miệng vào buổi sáng. Bài thuốc tập trung thanh nhiệt, giáng hỏa và trung hòa dịch vị.

• Thành phần: Đan bì, thược dược và chi tử mỗi thứ 20g, bối mẫu 12g, trần bì 10g, trạch tả 16g, thanh bì 8g.
• Cách dùng: Sắc với 1.7 lít nước đến khi còn lại khoảng 250ml. Chia thành 5 phần nhỏ và uống rải rác trong ngày.

Xem thêm: Trào ngược dạ dày thực quản gây viêm họng phải làm sao?

Những lưu ý vàng để điều trị trào ngược dạ dày hiệu quả

Mặc dù Đông y lành tính và tác động vào gốc rễ, nhưng để đạt được hiệu quả như mong muốn, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Kiên trì là chìa khóa: Thuốc Đông y không cắt triệu chứng ngay lập tức như thuốc Tây mà cần thời gian để ngấm và điều chỉnh lại tạng phủ. Thông thường một liệu trình cần từ 1-3 tháng tùy cơ địa.
• Phối hợp Đông – Tây y đúng lúc: Trong giai đoạn cấp tính khi các cơn đau thắt hoặc trào ngược dữ dội, người bệnh có thể dùng thuốc ức chế bơm proton để kiểm soát tạm thời, sau đó chuyển sang Đông y để ổn định lâu dài.
• Chế độ sinh hoạt “thuận tự nhiên”: Tránh ăn quá no vào buổi tối, không nằm ngay sau khi ăn. Nên kê cao gối khi ngủ để hạn chế dịch vị trào ngược theo trọng lực.
• Kiểm soát vi khuẩn HP: Nếu trào ngược kèm theo dương tính với HP, cần tuân thủ phác đồ diệt khuẩn của bác sĩ kết hợp với thảo dược để bảo vệ niêm mạc.
• Lựa chọn dược liệu sạch: Đây là yếu tố sống còn. Nên mua thuốc tại các cơ sở uy tín, có nguồn gốc rõ ràng để tránh dược liệu rác, thuốc có dư lượng bảo quản gây hại cho gan, thận.

Các bài thuốc Đông y chữa trào ngược dạ dày mang lại giá trị to lớn trong việc cân bằng âm dương, bồi bổ tỳ vị và giải quyết căn nguyên bệnh. Tuy nhiên, mỗi người có một cơ địa khác nhau, việc thăm khám trực tiếp để bác sĩ bắt mạch, kê đơn phù hợp là điều vô cùng cần thiết.

Thông tin hữu ích:

• 9 thuốc trào ngược dạ dày cho bé tốt và an toàn nhất
• 5 món ăn kiểm soát cơn trào ngược dạ dày ngon miệng, hiệu quả