Viêm Da Tiếp Xúc Cần Kiêng Gì Và Ăn Gì Để Nhanh Khỏi?

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Bị viêm da tiếp xúc nên kiêng gì để nhanh khỏi bệnh là thắc mắc của nhiều người. Bởi lẽ, việc kiêng cữ và chăm sóc kỹ lưỡng không chỉ giúp làm dịu triệu chứng bên ngoài mà còn hỗ trợ phục hồi chính khí, cân bằng âm dương từ bên trong, giúp đẩy lùi bệnh hiệu quả và bền vững hơn.

[cite_start]”Trong Đông y, viêm da tiếp xúc thuộc phạm vi các chứng như ‘Tất sang’ hay ‘Cải khiết sang’. Bệnh hình thành do cơ thể có sẵn cơ địa nhạy cảm (phong nhiệt hoặc thấp nhiệt tích tụ), khi tiếp xúc với các tác nhân gây dị ứng bên ngoài (ngoại tà) sẽ khiến độc tố phát tán ra da. Việc kiêng cữ chính là cách để giảm bớt áp lực cho gan thận, tránh để nhiệt độc tích tụ thêm, tạo điều kiện cho làn da tự phục hồi.” [cite: 1, 9, 19, 27]

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Viêm da tiếp xúc cần kiêng gì?

Bệnh viêm da tiếp xúc xảy ra khá phổ biến do sự tương tác giữa ngoại tà và chính khí suy yếu. Bên cạnh việc phòng tránh, bạn cần có chế độ kiêng cữ khoa học theo cả góc nhìn y học hiện đại và cổ truyền để hạn chế bệnh chuyển biến nặng.

Sau đây là 7 nhóm tác nhân bệnh nhân viêm da tiếp xúc cần đặc biệt lưu tâm:

1. Các loại hóa chất công nghiệp và gia dụng

Dưới góc nhìn y học, hóa chất là những “dị vật” gây kích ứng mạnh. Trong Đông y, đây được coi là những “vật lạ” mang tính độc cao, dễ làm tổn thương lớp vệ khí (hàng rào bảo vệ) của da. Nên hãy kiêng tiếp xúc với:

  • Dung dịch vệ sinh và chất tẩy rửa: Nước rửa bát, bột giặt, nước lau nhà có tính kiềm cao.
  • Các loại mỹ phẩm: Thuốc nhuộm tóc, nước hoa, keo xịt tóc chứa nhiều hương liệu nhân tạo.
  • Hóa chất công nghiệp: Xăng, dầu, sơn, vôi, cao su.
  • Các chất trong xây dựng: Xi măng (đặc biệt nguy hiểm do tính kiềm và nồng độ kim loại nặng).
hạn chế tiếp xúc với các loại hóa chất công nghiệp
Hạn chế tiếp xúc với các loại hóa chất công nghiệp

Khi bắt buộc phải sử dụng đến hóa chất, tốt nhất bạn cần phải có đồ bảo hộ, tránh tiếp xúc trực tiếp để bảo vệ lớp biểu bì đang bị tổn thương.

“Da của người bị viêm da tiếp xúc đang trong tình trạng ‘vệ khí bất túc’ – tức là khả năng phòng vệ rất yếu. Các loại hóa chất đóng vai trò như ‘hỏa độc’ trực tiếp thiêu đốt và làm hỏng lớp màng bảo vệ này. [cite_start]Nếu không kiêng tuyệt đối, việc dùng thuốc điều trị cũng chỉ như ‘muối bỏ bể’ vì căn nguyên gây bệnh liên tục xâm nhập.” [cite: 16, 19, 27]

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

2. Không khí khô lạnh và gió hanh

Thời tiết khô lạnh (phong hàn và táo tà) có tác động rất xấu đến làn da. Theo Đông y, mùa lạnh dễ khiến huyết dịch lưu thông kém, tân dịch bị hao tổn. Điều này khiến da mất đi độ ẩm cần thiết, gây khô, nứt nẻ và bong tróc, làm gia tăng tình trạng ngứa ngáy dữ dội.

3. Ánh nắng mặt trời (Nhiệt độc)

Ánh nắng gắt mang theo nhiệt lượng lớn. Với người đang bị viêm da tiếp xúc, nhiệt độc từ ánh nắng kết hợp với nội nhiệt bên trong cơ thể sẽ khiến vùng da tổn thương đỏ rực hơn, phù nề và cảm giác châm chích, ngứa ngáy tăng cao.

4. Stress và áp lực tâm lý

Đông y quan niệm “Tâm chủ huyết mạch, khai khiếu ra mặt, biểu hiện ra da”. Khi bị stress quá mức (Can khí uất kết), cơ thể tự kích hoạt cơ chế phóng thích các yếu tố gây kích ứng. Tâm lý bất ổn khiến hỏa vượng, làm tình trạng viêm nhiễm kéo dài và rất khó chữa dứt điểm.

5. Môi trường ô nhiễm và dị nguyên ngoại lai

Da rất dễ bị kích ứng bởi các yếu tố “phong tà” từ môi trường xung quanh. Lông động vật, nấm mốc, phấn hoa, khói bụi đều là những tác nhân khiến triệu chứng viêm da tiếp xúc bùng phát mạnh mẽ.

6. Thực phẩm gây dị ứng và tích nhiệt

Chế độ ăn uống ảnh hưởng trực tiếp đến tạng phủ. Người bị viêm da tiếp xúc nên tránh các thực phẩm “phát vật” (thực phẩm dễ gây bùng phát bệnh) như:

  • Các loại thủy hải sản (Tôm, cua, ghẹ): Mang tính hàn và dễ gây dị ứng (phong tà).
  • Thịt gà, thịt bò: Dễ gây phong, ngứa ngáy.
  • Thực phẩm muối chua: Làm tích tụ độc tố, cản trở quá trình thải độc của gan.
  • Thức ăn nhiều dầu mỡ, cay nóng: Gây tích nhiệt nội tạng, khiến vết thương dễ mưng mủ.
  • Rượu bia và chất kích thích: Làm giãn mạch, tăng tình trạng viêm và ngứa.
[cite_start]”Trong quá trình điều trị cho bệnh nhân da liễu, tôi luôn nhấn mạnh việc ‘trong uống ngoài bôi, kết hợp kiêng khem’. Các thực phẩm như hải sản hay rượu bia chính là ‘trợ thủ’ của nhiệt độc. Khi bạn ăn những thứ này vào, cơ thể sẽ sinh nhiệt, sinh phong, khiến các vết thương hở trên da càng thêm ngứa ngáy và lâu lành.” [cite: 10, 24, 28, 30]

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

7. Các loại quần áo và vật dụng gây ma sát

Các loại quần áo có chất liệu len, sợi tổng hợp thô ráp dễ gây ma sát, làm tổn thương thêm bề mặt da vốn đang nhạy cảm. Ngoài ra, một số vật dụng kim loại chứa niken, crom cũng cần tránh vì đây là những tác nhân gây viêm da tiếp xúc dị ứng rất phổ biến.

=> Xem ngay: Viêm da tiếp xúc có để lại sẹo không? Cách điều trị nào hiệu quả

Khi bị viêm da tiếp xúc người bệnh nên làm gì?

Bên cạnh việc kiêng cữ nghiêm ngặt để cắt đứt nguồn cơn gây bệnh, việc thiết lập một lối sống khoa học nhằm bồi bổ chính khí là chìa khóa để phục hồi làn da từ gốc.

thực phẩm giàu vitamin rất tốt cho người bị viêm da tiếp xúc
Thực phẩm giàu vitamin rất tốt cho người bị viêm da tiếp xúc

1. Vệ sinh da sạch sẽ bằng thảo dược

Vệ sinh da đúng cách giúp loại bỏ tà độc bám trên bề mặt:

  • Thường xuyên tắm gội bằng nước ấm vừa phải, giữ gìn vệ sinh để tránh nhiễm trùng (thấp nhiệt kết độc).
  • Ưu tiên sử dụng các loại lá tắm thảo dược có tính kháng khuẩn tự nhiên như lá khế, sài đất, kinh giới thay vì xà phòng hóa chất.
  • Sử dụng các loại sữa tắm chuyên dụng dành cho da nhạy cảm có nguồn gốc thiên nhiên.

2. Chế độ ăn uống “Thanh nhiệt – Giải độc”

Nên bổ sung các loại thực phẩm giúp hỗ trợ chức năng giải độc của cơ thể:

  • Thực phẩm giàu Vitamin C, E: Như cam, bưởi, cà chua, cà rốt giúp tái tạo tế bào da, tăng cường sức đề kháng.
  • Uống đủ nước (2 – 2,5 lít/ngày): Để hỗ trợ thận đào thải độc tố ra ngoài, duy trì độ ẩm tự nhiên cho da.
  • Bổ sung các loại rau xanh có tính mát: Rau má, mồng tơi, khổ qua để thanh nhiệt cơ thể.
[cite_start]”Để làn da nhanh chóng hồi phục, bạn cần chú trọng vào việc ‘nuôi dưỡng’ từ bên trong. Việc bổ sung đầy đủ nước và vitamin không chỉ giúp da mềm mại mà còn giúp cân bằng tân dịch. Tôi thường khuyên bệnh nhân dùng thêm các loại trà thảo mộc nhẹ nhàng như nhân trần hay hoa cúc để hỗ trợ gan thải độc tốt hơn trong giai đoạn này.” [cite: 17, 18, 32]

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

3. Sử dụng các liệu pháp dưỡng ẩm tự nhiên

Đặc biệt vào mùa lạnh, việc giữ ẩm là vô cùng quan trọng để ngăn chặn “táo tà” xâm nhập. Nên sử dụng các loại kem dưỡng ẩm lành tính hoặc dầu dừa, dầu oliu tinh khiết để làm mềm da, giảm thiểu tình trạng kích ứng.

4. Rèn luyện thân thể (Điều hòa khí huyết)

Tập luyện thể dục nhẹ nhàng (như Yoga, đi bộ, thiền định) giúp khí huyết lưu thông, tăng cường hệ miễn dịch. Khi khí huyết lưu thông tốt, các dưỡng chất từ thuốc và thức ăn sẽ dễ dàng đi đến nuôi dưỡng và phục hồi vùng da bị tổn thương.

[cite_start]”Viêm da tiếp xúc tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại gây ảnh hưởng lớn đến thẩm mỹ và tâm lý. Việc kết hợp giữa y học hiện đại để giảm triệu chứng cấp tính và Đông y để điều trị căn nguyên, ổn định cơ địa là hướng đi tối ưu. Hãy nhớ rằng: ‘Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng’, sự kiên trì trong chế độ ăn uống và sinh hoạt chính là liều thuốc quý giá nhất.” [cite: 3, 22, 28]

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Tham khảo thêm

Chia sẻ:
Viêm Da Tiếp Xúc Kích Ứng: Biểu Hiện Và Cách Điều Trị

Viêm da tiếp xúc kích ứng là dạng tổn thương da cấp và mãn tính, thường là hệ quả do…

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em Viêm Da Tiếp Xúc Ở Trẻ Em: Dấu Hiệu Và Cách Điều Trị

Viêm da tiếp xúc ở trẻ em có thể xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào dù nắng nóng…

Viêm da tiếp xúc côn trùng Viêm Da Tiếp Xúc Côn Trùng: Cách Xử Lý Và Điều Trị

Viêm da tiếp xúc côn trùng xảy ra khi cơ thể chịu tác động từ ngoại độc của các loại…

viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang Viêm Da Tiếp Xúc Do Kiến Ba Khoang Và Cách Xử Lý

Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang là một dạng sang thương da liễu phổ biến, có thể xảy…

Viêm Da Tiếp Xúc Dị Ứng Ở Mặt: Nguyên Nhân Và Cách Trị

Viêm da tiếp xúc dị ứng ở mặt là một dạng tổn thương rất dễ gặp, đặc trưng bởi tình…

Chia sẻ
Bỏ qua