Rạn Da Ở Tuổi Dậy Thì – Xấu Xí, Làm Sao Hết & Phòng Ngừa?

Rạn da ở tuổi dậy thì thường khởi phát do di truyền, tăng cân đột ngột hoặc do nồng độ hormone tăng cao. Để cải thiện được các vết rạn trên bề mặt, có thể áp dụng nhiều phương pháp điều trị hiệu quả, đặc biệt là sự kết hợp giữa tinh hoa y học cổ truyền và kiến thức y khoa hiện đại.

Rạn da ở tuổi dậy thì – Nguyên nhân và dấu hiệu nhận biết dưới góc nhìn Đông – Tây y

Tuổi dậy thì là giai đoạn “thay da đổi thịt”, cơ thể có những bước chuyển mình mạnh mẽ về cả thể chất lẫn tâm sinh lý. Theo quan điểm y học hiện đại, đây là lúc hệ nội tiết hoạt động mạnh mẽ nhất. Trong khi đó, Đông y nhìn nhận đây là giai đoạn khí huyết vượng, cơ thể cần sự điều hòa để các tạng phủ và cơ quan (trong đó có da – thuộc tạng Phế) phát triển nhịp nhàng.

1. Nguyên nhân gây rạn da

Rạn da (tên khoa học là Striae distensae) xảy ra trong độ tuổi dậy thì có thể do những nguyên nhân chính sau:

• Nồng độ hormone tăng lên nhanh chóng: Dậy thì là giai đoạn cơ thể sản xuất ra lượng hormone cao (cortisol, estrogen…). Sự thay đổi đột ngột này làm đứt gãy các sợi collagen và elastin – vốn được coi là “khung xương” của làn da, khiến da mất đàn hồi và xuất hiện vết rạn.
• Di truyền: Nếu trong gia đình có người thân bị rạn da khi dậy thì, bạn sẽ có nguy cơ cao gặp phải tình trạng này do cấu trúc sợi mô liên kết có tính chất tương đồng.
• Tăng cân và phát triển chiều cao: Sự phát triển quá nhanh của khung xương và cơ bắp khiến diện tích bề mặt da phải kéo giãn liên tục. Khi tốc độ phát triển vượt quá khả năng thích nghi của da, các vết rạn sẽ hình thành tại các điểm yếu nhất.
• Cấu trúc da mỏng và khô: Những người có làn da khô thường thiếu hụt độ ẩm bẩm sinh, khiến các sợi đàn hồi dễ bị giòn và gãy hơn bình thường.
• Sử dụng thuốc điều trị: Việc lạm dụng các loại thuốc hoặc kem bôi chứa Corticoid trong thời gian dài làm suy yếu cấu trúc biểu bì, thúc đẩy quá trình rạn da diễn ra nhanh hơn.

Đọc thêm: rạn da đùi: nguyên nhân và cách khắc phục hiệu quả

2. Dấu hiệu nhận biết

Phần lớn các vết rạn da do dậy thì đều trải qua hai giai đoạn chính với những biểu hiện đặc trưng:

• Vị trí xuất hiện: Thường tập trung ở những vùng có sự tích tụ mỡ hoặc phát triển cơ – xương nhanh như đùi, mông, bắp chân, ngực và bắp tay.
• Giai đoạn khởi phát: Ban đầu là những đường rãnh nhỏ, song song, màu sắc từ hồng nhạt đến đỏ sẫm hoặc tím. Đây là lúc các mạch máu dưới da đang bị tổn thương (Đông y gọi là huyết ứ).
• Giai đoạn ổn định: Sau một thời gian, các mạch máu co lại, vết rạn chuyển dần sang màu trắng bạc hoặc trắng đục, hơi lõm so với bề mặt da bình thường.
• Trường hợp nghiêm trọng: Vùng da bị rạn có thể xuất hiện nếp nhăn li ti, sờ vào thấy hẫng hoặc không có độ đàn hồi.

Ảnh hưởng của tình trạng rạn da ở tuổi dậy thì

Xét về mặt bệnh lý, rạn da là một tình trạng lành tính, hầu như không gây ngứa ngáy, đau rát hay ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe thể chất. Tuy nhiên, ở độ tuổi nhạy cảm như dậy thì, những vết rạn này lại là “kẻ thù” của sự tự tin.

Nhiều bạn trẻ cảm thấy mặc cảm, không dám diện những trang phục yêu thích như quần ngắn, váy hay đồ bơi. Nỗi lo về ngoại hình “xấu xí” có thể dẫn đến tâm lý thu mình, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và giao tiếp xã hội.

Cách chữa rạn da tuổi dậy thì với nguyên liệu tự nhiên theo hướng Đông Y

Đông y vốn coi trọng những nguyên liệu từ thảo mộc tự nhiên có tác dụng hoạt huyết, sinh cơ và dưỡng ẩm. Các biện pháp này tuy cần thời gian kiên trì nhưng lại cực kỳ an toàn cho làn da non nớt của tuổi dậy thì.

• Mật ong và sữa chua: Mật ong là “vị thuốc” có tính kháng khuẩn và dưỡng ẩm tuyệt vời, kết hợp với acid lactic trong sữa chua giúp làm sáng da. Áp dụng hỗn hợp này 4 – 5 lần/tuần giúp thúc đẩy quá trình tái tạo tế bào mới.
• Nha đam và dầu oliu: Theo y học cổ truyền, nha đam có tính mát, giúp thanh nhiệt tại chỗ cho da. Dầu oliu giàu Vitamin E, hỗ trợ làm mềm các sợi xơ cứng của vết rạn, giúp da mịn màng hơn.
• Nước cốt chanh và viên nang Vitamin E: Tính acid tự nhiên trong chanh giúp tẩy tế bào chết nhẹ nhàng, kết hợp với Vitamin E cung cấp dưỡng chất thiết yếu để hồi phục các sợi collagen bị đứt gãy.

Gợi ý: vết rạn da màu đỏ có nguy hiểm không? trị như thế nào? 

Trị rạn da ở tuổi dậy thì bằng các biện pháp đặc hiệu

1. Thuốc/ kem trị rạn da ở tuổi dậy thì

Khi các biện pháp tự nhiên không mang lại kết quả như mong đợi, việc sử dụng các sản phẩm đặc hiệu là cần thiết để can thiệp sâu vào cấu trúc hạ bì:

• Viên uống bổ sung: Vitamin E và Vitamin C đóng vai trò quan trọng trong việc tổng hợp collagen và bảo vệ da khỏi các tác nhân oxy hóa.
• Kem bôi chứa dẫn xuất Vitamin A (Retin-A): Đây là hoạt chất mạnh giúp kích thích sản sinh tế bào da mới. Tuy nhiên, cần có sự chỉ định của bác sĩ vì nó có thể gây khô da hoặc kích ứng nếu dùng không đúng cách.
• Kem dưỡng chuyên biệt: Các sản phẩm chứa Peptide, Hyaluronic Acid hoặc các chiết xuất từ Rau má (vị thuốc tích tuyết thảo trong Đông y) hỗ trợ làm lành tổn thương da rất tốt.

2. Liệu pháp công nghệ cao làm mờ rạn da

Hiện nay, y học hiện đại cung cấp những phương pháp can thiệp mạnh mẽ hơn cho những trường hợp rạn nặng:

• Laser trị rạn da: Sử dụng luồng ánh sáng cường độ cao để kích thích tái tạo collagen và elastin tại vùng da bị tổn thương. Phương pháp này đạt hiệu quả cao nhất với các vết rạn mới.
• Liệu pháp Microdermabrasion (Mài mòn da vi điểm): Sử dụng các tinh thể nhỏ để loại bỏ lớp biểu bì già cỗi, thúc đẩy sự phát triển của lớp da mới khỏe mạnh bên dưới.

Phòng ngừa rạn da ở tuổi dậy thì bằng cách nào?

Đông y có câu “Phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Với rạn da, việc chủ động ngăn chặn từ sớm luôn dễ dàng hơn việc điều trị những vết sẹo đã định hình.

1. Kiểm soát cân nặng bằng chế độ dinh dưỡng “Hòa hợp”

Chế độ ăn uống không chỉ ảnh hưởng đến vóc dáng mà còn là nguồn cung cấp nguyên liệu nuôi dưỡng làn da từ bên trong (Huyết nuôi dưỡng nhục).

• Cân bằng dưỡng chất: Bổ sung đầy đủ đạm (từ thực vật và động vật), tinh bột phức hợp, chất xơ và đặc biệt là thực phẩm giàu kẽm giúp da săn chắc.
• Hạn chế “nạp” quá mức: Kiêng các loại nước ngọt có gas, đồ ăn nhanh, thức ăn quá nhiều dầu mỡ khiến cân nặng tăng phi mã trong thời gian ngắn.
• Thói quen ăn uống lành mạnh: Tránh ăn khuya vì đây là thời điểm cơ thể dễ tích mỡ nhất, làm da bị căng giãn đột ngột.

2. Luyện tập thể thao nâng cao chính khí

Vận động không chỉ giúp tiêu hao năng lượng thừa mà còn giúp khí huyết lưu thông đến tận các lỗ chân lông, nuôi dưỡng làn da khỏe mạnh.

• Các môn thể thao như bơi lội, yoga hay chạy bộ giúp cơ bắp săn chắc, làn da được rèn luyện khả năng co giãn linh hoạt hơn.
• Vận động giúp lỗ chân lông thông thoáng, thải độc qua mồ hôi, giúp da luôn tươi trẻ.

3. Dưỡng ẩm – Duy trì độ nhuận của làn da

Làn da khô là tiền đề của rạn da. Việc dưỡng ẩm cần được thực hiện hàng ngày ngay khi bước vào độ tuổi dậy thì. Sử dụng các loại kem dưỡng thể dịu nhẹ hoặc các loại dầu tự nhiên như dầu dừa, dầu hạnh nhân sau khi tắm giúp khóa ẩm, duy trì cấu trúc da ổn định.

Rạn da ở tuổi dậy thì tuy không nguy hiểm nhưng lại là dấu ấn về sự thay đổi của cơ thể. Mỗi vết rạn có thể mất rất nhiều năm để mờ đi. Vì vậy, sự thấu hiểu về cấu trúc da kết hợp với những phương pháp chăm sóc từ thảo dược Đông y và thói quen sinh hoạt khoa học chính là “chìa khóa” để các bạn trẻ tự tin bước qua giai đoạn này với làn da khỏe mạnh.

Có thể bạn quan tâm: 

• Gợi ý 5 cách trị rạn da tại nhà hiệu quả, mờ rạn nhanh chóng
• Top 7 kem chống rạn da an toàn các mẹ bầu đã biết chưa?