Phác Đồ Điều Trị Viêm Dạ Dày Hp Dương Tính (bộ Y Tế)

Phác đồ điều trị viêm dạ dày HP dương tính thường bao gồm sử dụng kháng sinh kết hợp với ức chế bơm proton để tiêu diệt vi khuẩn và giảm axit trong dạ dày. Tuy nhiên, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền (YHCT), việc xử lý căn bệnh này không chỉ dừng lại ở diệt khuẩn mà còn phải chú trọng vào việc lập lại sự cân bằng Âm – Dương và bồi bổ tỳ vị.

Vi khuẩn HP là gì và quan niệm “Tà khí” trong Đông y

Vi khuẩn HP (Helicobacter pylori) là một loại vi khuẩn cư trú tại dạ dày và là nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh viêm loét dạ dày tá tràng. Trong Đông y, vi khuẩn HP có thể được coi là một loại “ngoại tà” (tác nhân gây bệnh từ bên ngoài) xâm nhập vào cơ thể khi “chính khí” (sức đề kháng) suy yếu. Khi tỳ vị hư hàn hoặc nhiệt độc tích tụ, vi khuẩn này sẽ có môi trường thuận lợi để phát triển và gây bệnh.

Vi khuẩn HP tồn tại được trong môi trường axit đậm đặc nhờ khả năng tiết ra enzyme urease. Theo Tây y, đây là cơ chế sinh học, nhưng theo Đông y, đây là sự tương tác giữa “hỏa độc” và “tân dịch”. Khi axit dạ dày (vị toan) tăng cao, tức là phần “hỏa” đang vượng, làm tổn thương lớp niêm mạc (phần âm), dẫn đến các chứng đau thượng vị, ợ chua.

Khoảng 50% dân số mang vi khuẩn HP, nhưng không phải ai cũng phát bệnh. Điều này minh chứng cho quan điểm “nhân cường tật nhược” của Y học cổ truyền. Nếu tỳ vị khỏe, khí huyết lưu thông thì vi khuẩn không thể gây hại. Ngược lại, khi HP tấn công mạnh mẽ gây viêm loét, xung huyết hay thậm chí là ung thư, đó là lúc cơ thể đã rơi vào tình trạng “khí trệ huyết ứ” nghiêm trọng.

Nguyên tắc và mục đích của phác đồ điều trị viêm dạ dày HP dương tính

Việc điều trị cần tuân thủ các nguyên tắc kết hợp giữa “Công” (tiêu diệt tác nhân gây bệnh) và “Tội” (bảo vệ, nuôi dưỡng niêm mạc).

Các nguyên tắc bao gồm:

• Kiểm soát các yếu tố nguy cơ: Loại bỏ vi khuẩn HP (ngoại tà), giảm stress (thông can khí), và điều tiết axit dạ dày.
• Hỗ trợ chức năng dạ dày: Giúp tỳ vị lấy lại khả năng vận hóa thủy cốc (tiêu hóa thức ăn).
• Làm lành tổn thương: Tái tạo niêm mạc, hoạt huyết hóa ứ để các vết loét mau lành, ngăn ngừa biến chứng “vị quản thống” kéo dài.

Mục đích điều trị:

• Giảm thiểu các yếu tố tấn công: Sử dụng thuốc ức chế bài tiết axit và pepsin.
• Tăng cường yếu tố bảo vệ: Tạo lớp màng che phủ niêm mạc, kích thích sản xuất chất nhầy (tăng cường phần Âm).
• Diệt trừ tận gốc vi khuẩn HP bằng các liệu pháp kháng sinh mạnh mẽ.

Phác đồ điều trị viêm dạ dày HP dương tính mới nhất của Bộ Y tế

Hiện nay, Bộ Y tế khuyến cáo 4 phác đồ chính tùy thuộc vào tình trạng kháng thuốc và vùng miền của bệnh nhân.

1. Phác đồ điều trị viêm dạ dày HP 3 thuốc

Đây là liệu pháp đầu tay, thường dùng cho người mới nhiễm khuẩn lần đầu.

• Thời gian: 10 – 14 ngày.
• Loại thuốc: Kết hợp PPI (ức chế bơm proton) với hai loại kháng sinh là Amoxicillin và Clarithromycin (hoặc Metronidazole).
• Kết quả: Tỷ lệ thành công > 80% nếu vi khuẩn chưa kháng thuốc.

2. Phác đồ điều trị viêm dạ dày HP 4 thuốc

Dành cho các trường hợp thất bại với phác đồ 3 thuốc hoặc ở những vùng có tỷ lệ kháng Clarithromycin cao.

• Phân loại: Chia thành 4 thuốc có Bismuth và không có Bismuth.
• Cơ chế: Bismuth đóng vai trò như một lớp màng bảo vệ tế bào niêm mạc, ngăn chặn sự tấn công của axit và vi khuẩn.
• Ưu điểm: Hiệu quả diệt HP có thể đạt trên 95%.
• Nhược điểm: Dễ gây mệt mỏi, đắng miệng, khó dung nạp do lượng thuốc nạp vào cơ thể lớn.

3. Phác đồ điều trị nối tiếp

Phác đồ này chia làm 2 giai đoạn trong 10 ngày để “đánh lừa” và tiêu diệt vi khuẩn HP một cách triệt để, ngăn chặn sự thích nghi của chúng.

4. Phác đồ có Levofloxacin

Sử dụng kháng sinh hệ Quinolone cho những ca “khó”, HP đã kháng nhiều loại thuốc trước đó. Tuy nhiên, phác đồ này cần được bác sĩ giám sát chặt chẽ để tránh tình trạng vi khuẩn tiếp tục biến đổi.

Sự kết hợp giữa thảo dược và kháng sinh: Hướng đi bền vững

Bên cạnh các hoạt chất Tây y như Amoxicillin, Clarithromycin hay PPI, việc đưa các thảo dược Nam dược vào hỗ trợ điều trị đang mang lại những tín hiệu rất tích cực.

Theo nghiên cứu, các vị thuốc như Chè dây, Ô tặc cốt, Lá khôi có khả năng kháng khuẩn HP tự nhiên rất tốt mà không gây ra hiện tượng kháng thuốc. Đặc biệt:

• Chè dây: Chứa hoạt chất flavonoid giúp diệt khuẩn HP, làm sạch dạ dày và giảm viêm mạnh mẽ.
• Ô tặc cốt (Mai mực): Giúp trung hòa axit dạ dày, làm se vết loét, giảm chứng ợ chua.
• Bạch thược, Cam thảo: Giúp giảm co thắt dạ dày, giảm đau thượng vị hiệu quả.

Lưu ý quan trọng khi áp dụng phác đồ

Để đạt hiệu quả tối ưu và tránh tình trạng “tiền mất tật mang”, người bệnh cần đặc biệt lưu ý:

• Thời điểm uống thuốc: Thuốc PPI nên uống khi dạ dày trống rỗng (trước ăn 30 – 60 phút). Kháng sinh nên uống sau bữa ăn để giảm kích ứng niêm mạc.
• Không tự ý bỏ thuốc: Việc dừng thuốc giữa chừng là nguyên nhân hàng đầu khiến vi khuẩn HP kháng thuốc, khiến lần điều trị sau trở nên vô cùng khó khăn.
• Chế độ ăn uống: Tránh các thực phẩm “cay nóng, chua, rượu bia” vì chúng làm vượng hỏa, tổn thương phần âm của dạ dày.
• Tâm lý liệu pháp: Giữ tinh thần lạc quan. Trong Đông y, “Can khí uất kết” (stress) sẽ tấn công vào Tỳ vị, khiến bệnh dạ dày nặng hơn.

Việc tuân thủ phác đồ điều trị viêm dạ dày HP dương tính theo chỉ dẫn của Bộ Y tế là rất quan trọng. Tuy nhiên, hãy nhớ rằng dạ dày cần được yêu thương và chăm sóc bằng một lối sống lành mạnh. Sự kết hợp giữa tinh hoa Y học cổ truyền và sự tiến bộ của Tây y chính là “chìa khóa vàng” để bà con đẩy lùi vi khuẩn HP, lấy lại sự nhẹ nhõm cho bụng dạ.

Tham khảo thêm: Thuốc trị đau dạ dày tốt nhất hiện nay và cách dùng

Đừng bỏ qua: Bài thuốc dân gian chữa đau dạ dày hiệu quả