Nổi Nốt Đỏ Trên Da Và Ngứa: Những Bệnh Lý Liên Quan Và Cách Điều Trị

Nổi nốt đỏ trên da và ngứa là triệu chứng thường gặp của nhiều căn bệnh ngoài da. Dù phổ biến song hiện tượng này không thể coi thường, bởi theo quan niệm y học cổ truyền, đây là những biểu hiện phản ánh sự mất cân bằng bên trong cơ thể. Hãy cùng tìm hiểu những bệnh lý liên quan đến hiện tượng này dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp để có cái nhìn toàn diện và cách điều trị triệt để, an toàn nhất.

Nổi nốt đỏ trên da và ngứa là dấu hiệu của bệnh gì?

Trong y học hiện đại, nổi chấm đỏ trên da thường được xem là phản ứng của hệ miễn dịch hoặc viêm nhiễm tại chỗ. Tuy nhiên, Đông y lại nhìn nhận đây là hệ quả của việc chính khí suy giảm, tạng phủ (đặc biệt là Gan và Thận) bị suy yếu dẫn đến các yếu tố ngoại tà như Phong, Nhiệt, Thấp xâm nhập hoặc uất tích bên trong mà phát ra da.

Người bệnh cần quan sát kỹ biểu hiện, nếu có nghi ngờ cần thăm khám với bác sĩ chuyên khoa để được chẩn đoán chính xác. Một số bệnh lý phổ biến bao gồm:

1. Rôm sảy (Thử nhiệt xâm nhập)

Chứng rôm sảy thường xảy ra vào mùa hè khi thời tiết nóng nực (thử nhiệt). Dưới góc nhìn y học, nhiệt độ cao khiến mao mạch giãn nở, mồ hôi ứ đọng tạo điều kiện cho vi khuẩn. Còn theo Đông y, đây là tình trạng nhiệt tà uất kết tại lỗ chân lông, lâu ngày sinh hỏa độc mà thành mụn nhọt, nốt đỏ.

Biểu hiện thường thấy là các nốt li ti đỏ rực ở vùng lưng, cổ, ngực, kèm theo cảm giác ngứa râm ran như kim châm.

2. Bệnh mề đay (Phong hàn hoặc Phong nhiệt)

Bệnh mề đay là phản ứng quá mẫn của cơ thể. Đông y gọi đây là chứng “Ẩn chẩn”. Khi cơ thể có sức đề kháng kém, phong tà (gió) kết hợp với nhiệt hoặc hàn xâm nhập vào da cơ, làm huyết dịch vận hành không thông thản, uất trệ thành các sẩn cứng, ngứa ngáy.

• Nổi ban đỏ, sẩn phù có thể di chuyển khắp cơ thể.
• Ngứa dữ dội, càng gãi càng lan rộng.
• Có thể kèm theo sưng môi, mí mắt (phù mạch).

3. Viêm da cơ địa (Huyết táo, Phong độc)

Viêm da cơ địa thường mang tính di truyền và dai dẳng. Theo Đông y, căn nguyên do “Huyết nhiệt sinh phong” hoặc “Huyết hư tỳ nhược”. Khi máu trong cơ thể bị nóng hoặc suy giảm chức năng nuôi dưỡng, da sẽ trở nên khô sần, nứt nẻ và phát sinh mẩn đỏ.

4. Suy giảm chức năng Thận (Thận hư độc tụ)

Thận chủ về thủy, đóng vai trò lọc đào thải độc tố. Khi Thận hư, hỏa độc tích tụ trong máu không thể thoát ra đường tiểu sẽ phát tán qua da. Đi kèm với nổi nốt đỏ là tình trạng tiểu đêm, phù thũng chân tay, mệt mỏi và đau lưng.

5. Viêm da tiếp xúc (Thấp nhiệt uất kết)

Xảy ra khi da tiếp xúc với dị vật gây kích ứng. Viêm da tiếp xúc trong Đông y được coi là tình trạng thấp nhiệt (ẩm nóng) độc xâm nhập trực tiếp vào bì phu. Các nốt đỏ thường đi kèm mụn nước, rỉ dịch và cảm giác bỏng rát.

6. Các vấn đề về Gan (Can hỏa vượng)

Gan có chức năng tàng huyết và giải độc. Khi Can bị uất kết, hỏa khí bốc lên (Can hỏa vượng), hoặc chức năng giải độc kém khiến “độc diệp” tích tụ, biểu hiện ra ngoài bằng các nốt mẩn đỏ như vết côn trùng đốt nhưng ngứa âm ỉ suốt ngày đêm.

7. Nhiễm giun sán và các bệnh nội khoa khác

Ít ai ngờ rằng nổi nốt đỏ ngứa lại có thể do ký sinh trùng. Giun sán thải ra độc tố trong máu, kích thích cơ thể tạo ra phản ứng dị ứng mạnh. Ngoài ra, các bệnh lý tuyến giáp (cường giáp/suy giáp), bệnh Lymphoma (ung thư máu) hay thậm chí ung thư vú cũng có thể biểu hiện triệu chứng ngứa ngoài da do sự thay đổi nội tiết hoặc chèn ép mạch máu.

Xem thêm: Nổi chấm đỏ trên chân là bệnh gì? Nguyên nhân và cách điều trị

Bị nổi nốt đỏ trên da và ngứa phải làm sao?

Để giải quyết dứt điểm tình trạng này, cần thực hiện song song việc điều trị triệu chứng bên ngoài và bồi bổ tạng phủ bên trong.

1. Thăm khám và chẩn đoán

Tây y sẽ dùng các loại thuốc kháng Histamin, Corticoid hoặc kháng sinh để giảm ngứa nhanh chóng. Tuy nhiên, nếu lạm dụng có thể gây mỏng da, ảnh hưởng đến gan thận. Đông y sẽ thông qua “Tứ chẩn” (Vọng – Văn – Vấn – Thiết) để tìm ra nguồn gốc của cơn ngứa là do nhiệt, do phong hay do hư nhược để bốc thuốc phù hợp.

2. Áp dụng các biện pháp chăm sóc tại nhà

Để hỗ trợ quá trình điều trị đạt hiệu quả cao nhất, người bệnh cần lưu ý:

• Vệ sinh thân thể: Tắm bằng nước ấm vừa phải, tránh dùng xà phòng có độ tẩy rửa mạnh. Có thể dùng nước lá sài đất, kinh giới để tắm (theo dân gian) giúp sát khuẩn tự nhiên.
• Chế độ ăn uống: Tránh các thực phẩm “phong” (gây ngứa) như tôm, cua, thịt gà, thịt bò, đồ cay nóng. Tăng cường rau xanh, trái cây có tính mát.
• Thải độc cơ thể: Uống đủ nước để hỗ trợ gan thận đào thải độc tố. Tránh các chất kích thích như rượu bia, thuốc lá vì chúng làm tăng nhiệt độc trong máu.
• Tâm lý: Tránh lo âu, stress vì Đông y quan niệm “Nộ thương Can” (tức giận hại gan), stress kéo dài sẽ làm tình trạng mẩn ngứa trở nên trầm trọng hơn.

Nổi nốt đỏ trên da và ngứa không chỉ là câu chuyện của làn da, mà là tiếng nói của sức khỏe nội tại. Hy vọng những chia sẻ trên giúp bạn có cái nhìn sâu sắc hơn để chăm sóc bản thân đúng cách.

Có thể bạn quan tâm:

• Da nổi mẩn đỏ có mủ và các bệnh lý trong cơ thể có liên quan
• Nổi mẩn đỏ khắp người không sốt không ngứa là bệnh gì?