Viêm khớp gối: Hiểu đúng gốc rễ để đôi chân vững chãi bền lâu

Bệnh viêm khớp gối thường gây đau buốt, tê nhức, cản trở vận động. Nếu không được hỗ trợ cải thiện kịp thời, đúng cách bệnh có thể gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm. Bài viết dưới đây sẽ giúp người bệnh hiểu hơn về căn bệnh xương khớp này và giải pháp từ y học cổ truyền.

Viêm khớp gối dưới góc nhìn của y học cổ truyền

Trong Đông y, viêm khớp gối thuộc phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là sự tắc nghẽn, không thông suốt. Khi chính khí (sức đề kháng) suy giảm, các tà khí bên ngoài như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) thừa cơ xâm nhập vào kinh lạc, cơ nhục và xương khớp. Sự ngưng trệ này khiến khí huyết không thể lưu thông để nuôi dưỡng sụn khớp, dẫn đến tình trạng sưng, nóng, đỏ và đau nhức.

Viêm khớp gối là bệnh lý xương khớp gây đau nhức, cứng khớp có liên quan đến sụn khớp bao quanh khớp gối. Bệnh được chia thành nhiều dạng khác nhau, như: viêm khớp dạng thấp, thoái hóa khớp… nguy cơ bị bệnh cao nhất là đối tượng trung niên trên 45 tuổi.

“Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông” – Khí huyết lưu thông thì không đau, đau là do khí huyết bị tắc nghẽn. Đây là tôn chỉ quan trọng trong việc thấu hiểu các bệnh lý xương khớp mạn tính.

Nhận diện căn nguyên và các thể bệnh thường gặp

Không giống với cách nhìn nhận thuần túy về tổn thương vật lý, Đông y phân định viêm khớp gối dựa trên sự tương tác giữa tà khí và cơ địa. Việc xác định đúng thể bệnh giúp người bệnh có hướng điều chỉnh sinh hoạt và lựa chọn phương pháp hỗ trợ phù hợp.

• Thể Phong hàn thấp: Người bệnh thường thấy đau tăng khi trời lạnh hoặc ẩm ướt. Khớp gối đau buốt, cảm giác nặng nề, khó vận động, đôi khi kèm theo sợ lạnh, rêu lưỡi trắng mỏng.
• Thể Phong thấp nhiệt: Xuất hiện các biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau rõ rệt tại khớp gối. Cơn đau thường dữ dội, người bệnh có thể kèm theo sốt nhẹ, khát nước, rêu lưỡi vàng mỏng.
• Thể Can thận hư kết hợp huyết ứ: Thường gặp ở người cao tuổi hoặc bệnh mạn tính lâu ngày. Lúc này, tạng Can (chủ cân – gân) và tạng Thận (chủ cốt – xương) bị suy yếu, không nuôi dưỡng được khớp, dẫn đến thoái hóa, biến dạng khớp, đi lại nghe tiếng lục cục.

Nguyên nhân viêm khớp gối do nhiều yếu tố tạo thành. Việc nắm rõ nguyên nhân gây bệnh sẽ giúp cho quá trình điều trị được dễ dàng và hiệu quả hơn. Có thể kể đến như:

• Chấn thương vùng khớp gối: Do tai nạn giao thông, chơi thể thao… khiến gân đầu gối bị giãn, rách mà không biết, lâu dần gây nên tình trạng đau, sưng viêm vùng khớp gối.
• Lão hóa xương khớp: Thường xảy ra ở những người cao tuổi, khi sụn khớp và dịch khớp bị thoái hóa, không đảm bảo cho quá trình hoạt động của khớp gối.
• Thừa cân, béo phì: Những người bị béo phì, ít vận động sẽ khiến tạo áp lực lên hệ cơ xương khớp khiến sụn khớp dễ gặp tổn thương, sưng viêm.
• Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng các loại thuốc đặc trị bệnh tiểu đường, tim mạch…

Triệu chứng và những cảnh báo từ cơ thể

Khi bị viêm, người bệnh sẽ có cảm giác đau buốt, tê nhức vùng khớp gối khi di chuyển, vận động mạnh. Ngoài biểu hiện đau nhức, người bệnh có thể gặp một số triệu chứng khác như:

• Buổi sáng sau khi ngủ dậy thường rất khó vận động khớp gối, khớp bị tê cứng, cần phải xoa bóp gối một lúc cho nóng lên mới có thể vận động.
• Vùng đầu gối có dấu hiệu sưng đỏ, khi chạm vào thường rất đau.
• Khi di chuyển thường xuất hiện những tiếng kêu răng rắc, đặc biệt khi leo cầu thang.
• Chân trở nên tê yếu, đi lại khó khăn.

Nếu chủ quan không thăm khám kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến biến dạng khớp hoặc dính khớp, làm giảm hoặc mất khả năng vận động, gây nguy cơ tàn phế. Ngoài ra, sự viêm nhiễm kéo dài cũng có thể liên quan đến một số vấn đề về tim mạch do phản ứng viêm hệ thống.

Xem thêm: viêm khớp ngón tay: nguyên nhân, cách chẩn đoán và điều trị

Phương pháp hỗ trợ cải thiện hiện nay

Việc lựa chọn phương pháp phù hợp tùy thuộc vào giai đoạn và thể trạng của mỗi người. Hiện nay, người bệnh thường tiếp cận theo nhiều hướng khác nhau:

Y học hiện đại

Giải pháp từ Tây y tập trung vào việc giảm đau nhanh và chống viêm. Một số loại thuốc thường được áp dụng như thuốc giảm đau, chống viêm có chứa corticoid, thuốc ức chế miễn dịch như prednison, cortisone… Tuy mang lại hiệu quả tức thì nhưng phương pháp này tiềm ẩn rủi ro về tác dụng phụ nếu lạm dụng lâu ngày.

Liệu pháp tế bào và ngoại khoa

Các biện pháp vật lý trị liệu như điện xung, siêu âm, và chiếu đèn hồng ngoại cũng được áp dụng. Trong trường hợp nặng, phẫu thuật nội soi hoặc thay khớp gối có thể được xem xét, tuy nhiên cần cân nhắc kỹ về chi phí và rủi ro hậu phẫu.

Kinh nghiệm dân gian

Các thảo dược như lá lốt, rượu tỏi, tinh bột nghệ, ngải cứu thường được sử dụng tại nhà. Mặc dù dễ tìm và rẻ tiền nhưng các mẹo này thường chỉ có tác dụng hỗ trợ nhẹ và chưa được kiểm chứng khoa học về độ an toàn tuyệt đối cho mọi cơ địa.

Chế độ sinh hoạt và bài tập hỗ trợ

Để hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm khớp gối, việc kết hợp tập luyện đúng cách là vô cùng quan trọng. Người bệnh có thể thực hiện một số bài tập nhẹ nhàng:

• Bài tập nâng cao chân: Nằm ngửa, duỗi thẳng chân, từ từ nâng từng chân lên cao đến khi thấy căng nhẹ thì giữ lại 30 giây.
• Bài tập ngồi nâng chân đơn: Ngồi trên ghế, nâng chân phải song song với sàn nhà, giữ trong 30 giây rồi đổi bên.

Chế độ dinh dưỡng: Nên ăn gì và kiêng gì?

Người bệnh cần hết sức chú ý đến chế độ dinh dưỡng để hỗ trợ quá trình phục hồi xương khớp.

Nên bổ sung: Các loại cá béo giàu Omega-3 (cá hồi, cá thu), xương ống giàu canxi và glucosamin, các loại quả mọng (dâu tây, việt quất) và rau củ giàu vitamin C, betacaroten như cà rốt, măng tây.

Nên kiêng: Thức ăn nhanh, đồ nhiều dầu mỡ, thực phẩm nhiều đường, muối, các loại thịt đỏ và nội tạng động vật. Hạn chế sử dụng rượu bia và các chất kích thích để tránh làm tăng phản ứng viêm.

Có thể bạn quan tâm:

• đau khớp cổ chân – nguyên nhân và cách khắc phục, điều trị
• viêm khớp gối có dịch mủ nên uống thuốc gì?

Viêm khớp gối là một hành trình dài cần sự kiên trì và thấu hiểu cơ thể. Việc nhận diện đúng căn nguyên và điều chỉnh lối sống từ sớm sẽ giúp bảo vệ đôi chân – điểm tựa quan trọng của cuộc sống. Nếu các cơn đau có dấu hiệu kéo dài hoặc gây trở ngại lớn đến sinh hoạt, người bệnh cần được đánh giá cụ thể bởi những người có chuyên môn y học cổ truyền.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong vận động do viêm khớp gối hoặc cần tư vấn sâu hơn về liệu trình phục hồi xương khớp, hãy liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773 để được hỗ trợ kịp thời.