Bị ngứa vùng kín ở tuổi dậy thì cách cải thiện nhanh, an toàn

Bước vào tuổi dậy thì, cơ thể người thiếu nữ có những chuyển biến mạnh mẽ về cả tâm sinh lý. Đây là giai đoạn mạch Xung – Nhâm dần sung túc, Thiên quý đến, đánh dấu sự bắt đầu của chu kỳ kinh nguyệt. Tuy nhiên, sự thay đổi đột ngột của nội tiết tố cùng những bỡ ngỡ trong việc chăm sóc thân thể khiến nhiều chị em gặp phải tình trạng ngứa vùng kín ở tuổi dậy thì. Theo góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không đơn thuần là sự kích ứng ngoài da mà còn phản ánh sự mất cân bằng của tạng phủ và sự xâm nhập của thấp nhiệt.

Cội nguồn gây tình trạng ngứa ngáy vùng kín theo lý luận Đông y

Ngứa vùng kín (hay còn gọi là ngứa phụ khoa) trong Đông y thường thuộc chứng “Âm dưỡng”. Tình trạng này khiến các bạn trẻ luôn cảm thấy bứt rứt, ngứa râm ran hoặc dữ dội tại vùng âm hộ, môi lớn, môi bé. Cơn ngứa có thể xuất hiện từng hồi hoặc kéo dài dai dẳng, đặc biệt nghiêm trọng hơn vào ban đêm khi dương khí suy vi, âm khí vượng.

Dưới đây là những nguyên nhân sâu xa dẫn đến tình trạng này dưới lăng kính y học cổ truyền:

Ngoại tà xâm nhập do vệ sinh chưa đúng cách

Ở tuổi dậy thì, nếu việc vệ sinh không được chú trọng, ngoại tà (vi khuẩn, nấm) dễ dàng xâm nhập. Việc mặc quần lót quá chật, chất liệu không thấm hút làm cho vùng kín luôn trong trạng thái ẩm ướt, tạo điều kiện cho “Thấp” và “Nhiệt” kết tụ. Thấp nhiệt hạ tiêu lâu ngày sinh ra ngứa ngáy, khí hư bất thường.

Sự biến đổi của nồng độ Hormone và Chu kỳ kinh nguyệt

Trước và trong kỳ kinh, huyết hải sung mãn, khí huyết dồn về mạch Xung – Nhâm. Sự thay đổi nồng độ hormone tương ứng với sự biến thiên của âm dương trong cơ thể. Nếu chính khí suy kém, cơ thể dễ bị kích ứng bởi sự thay đổi này, dẫn đến niêm mạc vùng kín nhạy cảm và phát sinh cảm giác ngứa ngáy.

Thấp nhiệt uất kết dẫn đến viêm nhiễm phụ khoa

Viêm nhiễm phụ khoa là hệ quả của việc thấp nhiệt khu trú lâu ngày tại tạng phủ (đặc biệt là tạng Can và Tỳ). Khi tỳ hư không vận hóa được thủy thấp, hoặc can kinh uất nhiệt, hỏa phù hướng xuống dưới sẽ gây ra các bệnh lý như:

• Viêm âm hộ, âm đạo: Khí hư ra nhiều, có màu trắng đục hoặc vàng xanh, mùi hôi hám, kèm theo nóng rát.
• Viêm lộ tuyến cổ tử cung: Dịch tiết âm đạo dính dầy như mủ, gây ngứa ngáy dữ dội và đau rát hạ tiêu.
• Viêm cổ tử cung: Biểu hiện của thấp nhiệt độc thịnh, gây tiểu buốt, tiểu rắt và đau bụng dưới.

Phương pháp vỗ về vùng kín từ thảo dược tự nhiên

Đông y ưu tiên việc sử dụng các thảo dược có tính kháng sinh tự nhiên, giúp thanh nhiệt, giải độc và cân bằng độ pH âm đạo mà không làm tổn hại đến chính khí của cơ thể.

Liệu pháp xông rửa bằng lá trầu không

Lá trầu không trong Đông y có vị cay nồng, tính ấm, vào kinh Phế, Tỳ, Vị. Nó có tác dụng tiêu viêm, sát khuẩn cực mạnh. Lá trầu không chữa nấm candida và giảm ngứa là bài thuốc dân gian vô cùng hiệu nghiệm.

• Dùng 7-10 lá trầu tươi, rửa sạch, đun sôi với 2 lít nước và một chút muối sinh lý.
• Xông vùng kín khi nước còn nóng, sau đó dùng nước ấm rửa nhẹ bên ngoài. Thực hiện 2-3 lần/tuần để thấy rõ hiệu quả.

Thanh nhiệt hạ tiêu bằng nước lá ổi

Lá ổi chứa nhiều tannin và các hoạt chất kháng khuẩn, giúp làm săn se niêm mạc và tiêu diệt vi khuẩn gây ngứa.

Làm dịu niêm mạc với gel lô hội (Nha đam)

Lô hội có tính hàn, tác dụng thanh nhiệt, làm mát và dưỡng ẩm. Với những trường hợp ngứa do khô rát hoặc kích ứng, gel lô hội giúp làm dịu tức thì.

• Vệ sinh sạch vùng kín, bôi một lớp mỏng gel lô hội nguyên chất lên vùng da bị ngứa (chỉ bôi ngoài). Rửa lại bằng nước ấm sau 20 phút.

Cân bằng hệ vi sinh bằng Probiotics

Bổ sung lợi khuẩn là cách để tăng cường “Chính khí”, giúp cơ thể tự chống lại các tác nhân gây bệnh từ bên trong, giữ cho môi trường âm đạo luôn ổn định.

Ứng dụng các nguyên liệu khác trong tàng thư Đông y

• Dầu dừa: Giúp dưỡng ẩm, kháng nấm, thích hợp cho người bị ngứa do khô âm đạo hoặc bệnh chàm.
• Mật ong: Kháng viêm tự nhiên, giúp giảm nhanh các triệu chứng nhiễm trùng nấm men.
• Bột yến mạch: Làm dịu kích ứng da do hóa chất hoặc thay đổi nội tiết tố.
• Nước muối sinh lý: Sát khuẩn nhẹ nhàng, ngăn ngừa vi khuẩn phát triển.

Dưỡng thân và phòng ngừa ngứa vùng kín tái phát

Phòng bệnh hơn chữa bệnh, để mạch Xung Nhâm luôn điều hòa, chị em cần chú ý những nguyên tắc “dưỡng” sau đây:

• Vệ sinh đúng cách: Vệ sinh vùng kín hàng ngày bằng nước sạch. Tránh thụt rửa sâu làm tổn thương niêm mạc và mất cân bằng độ pH.
• Lựa chọn y phục: Ưu tiên quần lót cotton thoáng khí, tránh mặc quần quá bó sát gây uất nhiệt.
• Chăm sóc trong kỳ kinh: Thay băng vệ sinh mỗi 3-4 tiếng để giữ vùng hạ tiêu luôn khô ráo, tránh thấp nhiệt tích tụ.
• Chế độ ăn uống: Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ (gây sinh nhiệt) và đồ ngọt (gây sinh thấp).
• Khám phụ khoa định kỳ: Giúp tầm soát và xử lý sớm các bất ổn ngay từ khi mới khởi phát.

Ngứa vùng kín ở tuổi dậy thì tuy thường không quá nguy hiểm nhưng lại gây ra nhiều phiền toái và lo âu cho các bạn trẻ. Hiểu rõ căn nguyên theo Đông y và áp dụng những liệu pháp từ thảo dược thiên nhiên sẽ giúp các em vượt qua giai đoạn này một cách nhẹ nhàng và tự tin nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Ngứa vùng kín sau sinh và cách điều trị an toàn cho mẹ bỉm
• Cách làm hết ngứa khi cạo lông vùng kín đơn giản và hiệu quả