Các Bệnh Phụ Khoa Thường Gặp Ở Tuổi Dậy Thì [Tư Vấn]

Nhiều người cho rằng bệnh phụ khoa chỉ xảy ra ở phụ nữ đã quan hệ tình dục, nhưng thực tế, dưới góc nhìn của Y học cổ truyền (YHCT), đây là những biểu hiện của sự mất cân bằng âm dương và tạng phủ, ảnh hưởng đến cả các bạn gái trong giai đoạn dậy thì. Dưới đây, Trung tâm Thuốc dân tộc sẽ cùng chị em tìm hiểu sâu về các chứng bệnh phụ khoa tuổi dậy thì và phương pháp điều trị, bảo tồn sức khỏe sinh sản theo lý luận Đông y.

Các bệnh phụ khoa thường gặp ở tuổi dậy thì dưới góc nhìn Đông y

Tuổi dậy thì là giai đoạn “thận khí thịnh”, mạch Nhâm thông, mạch Xung thịnh, giúp cơ thể nữ giới bắt đầu có kinh nguyệt. Tuy nhiên, do tạng phủ chưa thực sự ổn định, các tác nhân bên ngoài như thấp nhiệt, phong hàn rất dễ xâm nhập gây ra các chứng bệnh mà Đông y gọi chung là đới hạ, kinh nguyệt bất điều.

Chứng ngứa vùng kín (Âm dưỡng)

Trong Đông y, ngứa vùng kín thường do “thấp nhiệt hạ chú” (nhiệt độc và độ ẩm thấp dồn xuống dưới) hoặc do nhiễm trùng roi, nấm (tương đương với các loại trùng gây bệnh trong YHCT). Biểu hiện là cảm giác ngứa ngáy, nóng rát tại “cô bé”, đôi khi xuất hiện các mụn nước nhỏ do nhiệt độc phát ra da.

Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt (Kinh nguyệt bất điều)

Đây là tình trạng phổ biến nhất ở tuổi dậy thì. Nguyên nhân thường do Thận khí chưa đầy đủ hoặc do Can khí uất kết làm ảnh hưởng đến sự vận hành của huyết. Chị em có thể gặp tình trạng kinh đến sớm, đến muộn, rong kinh hoặc thống kinh (đau bụng kinh). Theo các tài liệu y học cổ truyền, việc điều hòa mạch Xung – Nhâm là chìa khóa để xử lý tận gốc vấn đề này.

tham khảo thêm: các bệnh viêm nhiễm phụ khoa sau sinh và cách điều trị

Viêm âm hộ, âm đạo (Chứng đới hạ)

Khi Tỳ hư không vận hóa được thủy thấp, dẫn đến thấp nhiệt sinh ra tại vùng hạ tiêu gây viêm nhiễm. Triệu chứng thường thấy là dịch tiết ra nhiều, mùi hôi, màu sắc thay đổi (trắng đục hoặc vàng). Đây chính là biểu hiện của bệnh viêm âm đạo dưới lăng kính YHCT.

Các bệnh lý ở tử cung và huyết trắng bất thường

Huyết trắng (khí hư) bình thường do mạch Đới quản lý, giúp nhuận trơn âm đạo. Tuy nhiên, nếu khí huyết ngưng trệ hoặc nhiệt độc xâm nhập, chị em sẽ thấy huyết trắng ra nhiều, màu sắc lạ, kèm đau bụng dưới. Các bệnh như viêm lộ tuyến hay u xơ trong Đông y được xếp vào chứng “Trưng hà” (khối u tích tụ do khí trệ huyết ứ).

Nguyên nhân gây bệnh phụ khoa tuổi dậy thì theo lý luận Đông y

Thay vì chỉ tập trung vào vi khuẩn, Đông y đi sâu vào tìm hiểu căn nguyên từ bên trong cơ thể kết hợp với các yếu tố môi trường:

• Sự biến đổi của hormone (Thận khí chưa ổn định): Sự thay đổi lớn về nội tiết tố chính là quá trình biến chuyển của Thận khí. Khi Thận khí chưa vững, sức đề kháng (vệ khí) của vùng kín suy giảm, tạo điều kiện cho ngoại tà xâm nhập.
• Thấp nhiệt do thói quen sinh hoạt: Thức khuya làm hao tổn âm huyết, ăn nhiều đồ cay nóng, ngọt béo tạo ra thấp nhiệt nội sinh, từ đó phát tác ra vùng hạ tiêu.
• Vệ sinh không đúng cách (Ngoại tà xâm nhập): Việc mặc quần bó sát, không thay băng vệ sinh thường xuyên tạo môi trường “thấp nhiệt” ẩm ướt, khiến vi khuẩn (tà khí) dễ dàng trú ngụ.

Phương pháp điều trị an toàn bằng thảo dược tự nhiên

Đối với các bạn gái tuổi dậy thì, Đông y ưu tiên các phương pháp điều trị bảo tồn, sử dụng thảo dược tự nhiên để vừa diệt khuẩn, vừa bồi bổ tạng phủ mà không gây tác dụng phụ hay làm rách màng trinh như các phương pháp đặt thuốc xâm lấn.

Chữa bệnh phụ khoa bằng các vị thuốc Nam lành tính

Dựa trên các tài liệu như “750 cây thuốc Nam” hay “3033 cây thuốc Đông y”, có rất nhiều vị thuốc gần gũi giúp cải thiện tình trạng viêm nhiễm hiệu quả:

• Lá Trầu Không: Vị cay nồng, tính ấm, chứa tinh dầu giúp sát trùng, tiêu viêm rất tốt. Chị em có thể đun nước rửa bên ngoài để giảm ngứa tức thì.

• Lá Trà Xanh: Có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, sát khuẩn nhẹ nhàng, rất phù hợp cho làn da nhạy cảm của các bạn gái tuổi teen.
• Nước muối sinh lý: Giúp làm sạch bề mặt, ngăn chặn tà khí lan rộng.

Cách phòng ngừa bệnh phụ khoa từ sớm theo lời khuyên chuyên gia

Để bảo vệ “thiên chức” làm mẹ tương lai, việc phòng bệnh cần được ưu tiên hàng đầu thông qua các thói quen dưỡng sinh hàng ngày:

• Giữ vùng kín luôn khô thoáng, chọn nội y chất liệu cotton thấm hút.
• Trong kỳ kinh nguyệt, cần vệ sinh bằng nước ấm và thay băng vệ sinh đều đặn mỗi 3-4 tiếng để tránh “thấp nhiệt” tích tụ.
• Hạn chế ăn đồ quá ngọt hoặc quá cay để giảm gánh nặng cho Tỳ vị, tránh sinh nhiệt độc.
• Tránh thức khuya, giữ tinh thần thoải mái để khí huyết lưu thông ổn định.

Các bệnh phụ khoa tuổi dậy thì nếu được phát hiện và điều chỉnh bằng Đông y sớm sẽ giúp cơ thể tự cân bằng mà không cần can thiệp thô bạo. Chị em hãy lắng nghe cơ thể mình để có những lựa chọn chăm sóc sức khỏe thông thái nhất.

bạn viết tham khảo thêm:

• chữa bệnh phụ khoa bằng thuốc nam – gợi ý 5 cây tốt nhất
• khám phụ khoa ở bệnh viện nào tốt hiện nay?