Chậm kinh (trễ kinh) – Nguyên nhân và cách điều trị

Chậm kinh không chỉ là nỗi lo về việc mang thai mà trong Đông y, đây còn là tín hiệu phản ánh sự mất cân bằng giữa khí huyết và tạng phủ. Tình trạng này nếu kéo dài sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản và vẻ đẹp của người phụ nữ. Tùy thuộc vào căn nguyên thể trạng, chị em cần có giải pháp điều hòa từ sâu bên trong để kinh nguyệt trở lại đúng lộ trình tự nhiên.

Chậm kinh là dấu hiệu cảnh báo sự bất ổn trong vận hành khí huyết của cơ thể.

Thế nào là hiện tượng chậm kinh dưới góc nhìn y học cổ truyền?

Chậm kinh (hay còn gọi là kinh muộn, trễ kinh) là hiện tượng chu kỳ kinh nguyệt kéo dài hơn bình thường. Nếu quá 35 ngày kể từ ngày hành kinh cuối cùng mà kinh nguyệt vẫn chưa xuất hiện, chị em đã rơi vào tình trạng chậm kinh. Trong Đông y, kinh nguyệt là biểu hiện của sự sung mãn về Thiên quý, sự phối hợp nhịp nhàng giữa các tạng Tâm, Can, Tỳ, Thận và hai mạch Nhâm – Xung.

Khi các tạng phủ suy yếu hoặc khí huyết lưu thông kém, “nguồn tiếp tế” cho tử cung bị gián đoạn, dẫn đến việc kinh nguyệt đến muộn. Tình trạng này không chỉ gây tâm lý lo lắng mà còn có thể kèm theo các triệu chứng như sắc mặt kém tươi, mệt mỏi hoặc đau tức vùng bụng dưới.

Triệu chứng đi kèm cảnh báo sự bất ổn trong cơ thể

Sự vắng mặt của kinh nguyệt thường không đi lẻ bóng. Tùy theo thể trạng và nguyên nhân gốc rễ, chị em có thể nhận thấy những thay đổi khác lạ như:

• Rụng tóc, da khô, mụn trứng cá (do rối loạn nội tiết).
• Đau tức vùng xương chậu hoặc bụng dưới âm ỉ.
• Sữa rỉ ở đầu núm vú dù không trong thời kỳ nuôi con.
• Tâm trạng dễ cáu gắt, nhức đầu hoặc thay đổi tầm nhìn.
• Xuất hiện tình trạng dư lông mặt hoặc cơ thể mệt mỏi kéo dài.

Nguyên nhân gây chậm kinh theo căn nguyên Đông y

Để điều trị hiệu quả, việc tìm ra “nguồn cơn” gây tắc nghẽn là vô cùng quan trọng. Dưới đây là những lý do phổ biến khiến kỳ kinh của chị em không đến đúng hẹn:

Huyết hư và suy nhược cơ thể

Khi chị em bị thiếu máu, dinh dưỡng kém hoặc giảm cân quá mức, nguồn huyết trong cơ thể bị cạn kiệt. Trong Đông y, “huyết hữu dư thì hóa thành kinh”, khi huyết không đủ, cơ thể phải ưu tiên nuôi dưỡng các tạng phủ quan trọng trước, dẫn đến việc chậm kinh hoặc vô kinh.

Can khí uất kết do căng thẳng

Sự áp lực từ công việc và cuộc sống khiến Can khí bị uất ức, không thể sơ tiết bình thường. Can tàng huyết, khi Can khí không thông sẽ kéo theo huyết trệ, làm chậm quá trình phóng noãn và khiến chu kỳ kinh bị đẩy lùi.

Tâm lý căng thẳng ảnh hưởng trực tiếp đến sự điều đạt của Can khí và kinh nguyệt.

Thận hư và lối sống không điều độ

Thận là gốc của sinh dục, chủ về Thiên quý. Những người có thể chất yếu bẩm sinh hoặc làm việc quá sức khiến thận tinh suy hao, không đủ sức thúc đẩy mạch Nhâm – Xung, dẫn đến chậm kinh và giảm khả năng thụ thai.

Đàm thấp (Béo phì và đa nang buồng trứng)

Những chị em có thể trạng béo mập thường dễ bị đàm thấp ứ trệ. Đàm thấp ngăn trở bào cung, khiến huyết dịch không thể lưu thông thông suốt. Đây cũng là lý giải của Đông y cho hội chứng đa nang buồng trứng gây chậm kinh kéo dài.

Huyết hàn (Nhiễm lạnh)

Thói quen ăn đồ lạnh hoặc để cơ thể nhiễm lạnh trong kỳ kinh khiến huyết bị ngưng trệ. “Huyết gặp lạnh thì đông”, dẫn đến kinh nguyệt đến muộn, lượng kinh ít và thường có màu thâm cục kèm đau bụng.

Các yếu tố nguy cơ và dấu hiệu cần thăm khám ngay

Trễ kinh có thể gặp ở bất kỳ ai, nhưng đặc biệt dễ xảy ra ở những người có tiền sử gia đình bị rối loạn kinh nguyệt, người tập luyện thể thao cường độ quá cao hoặc mắc các bệnh lý mãn tính như tiểu đường, tuyến giáp. Chị em cần nhanh chóng tìm đến sự giúp đỡ của bác sĩ khi:

• Mất kinh liên tục từ 3 – 6 tháng (loại trừ trường hợp mang thai).
• Nhức đầu dữ dội, rụng tóc hoặc gặp vấn đề thị lực.
• Kinh nguyệt không trở lại sau phẫu thuật liên quan đến tử cung.

Giải pháp điều hòa kinh nguyệt từ gốc

Thay vì chỉ giải quyết triệu chứng, Đông y tập trung vào việc bồi bổ tạng phủ và lưu thông khí huyết:

• Dưỡng huyết, ích khí: Sử dụng các vị thuốc thảo dược để làm đầy nguồn huyết, giúp cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.
• Sơ can, giải uất: Giúp tinh thần thư thái, khí cơ thông suốt để kinh nguyệt tự điều hòa.
• Ôn kinh, tán hàn: Làm ấm tử cung, loại bỏ ứ trệ cho những trường hợp kinh muộn do nhiễm lạnh.
• Điều chỉnh lối sống: Ăn uống đủ chất, tránh đồ sống lạnh, giữ ấm cơ thể và cân bằng giữa làm việc – nghỉ ngơi.

Chăm sóc bản thân để giữ gìn dòng chảy thanh xuân

Chậm kinh là lời nhắc nhở cơ thể đang cần được chăm sóc. Chị em hãy lắng nghe những thay đổi dù là nhỏ nhất, duy trì chế độ dinh dưỡng lành mạnh và thăm khám định kỳ để bảo vệ thiên chức làm mẹ cũng như sức khỏe của chính mình. Sự kết hợp giữa lối sống khoa học và các bài thuốc Đông y đúng hướng sẽ giúp chị em tìm lại sự ổn định cho chu kỳ kinh nguyệt.

Bạn có thể tham khảo thêm:

• Ra khí hư màu xanh như nước mũi cảnh báo điều gì?
• Ra huyết trắng nhiều có phải là sắp có kinh? Giải đáp