Mụn Nhọt Ở Nách Sưng Đau Nguy Hiểm Và Cách Trị An Toàn

Mụn nhọt ở nách là một tình trạng viêm nhiễm gây đau nhức, khó chịu, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt hàng ngày. Do nách là vùng da nhạy cảm, tập trung nhiều hạch bạch huyết và tuyến mồ hôi, việc xử lý không đúng cách có thể dẫn đến những biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng máu hay viêm tuyến mồ hôi mủ.

Mụn nhọt ở nách dưới góc nhìn y học

Theo y học hiện đại, mụn nhọt ở nách (Boils) là tình trạng nhiễm trùng cấp tính ở nang lông và các tổ chức xung quanh, thường do vi khuẩn tụ cầu vàng (Staphylococcus aureus) gây ra. Khi vi khuẩn xâm nhập, cơ thể điều động bạch cầu đến ứng phó, tạo nên phản ứng viêm, sưng tấy và hình thành ổ mủ.

Dưới góc nhìn của Đông y, mụn nhọt thuộc phạm vi chứng “Nham”, “Tiết thũng” hoặc “Hỏa độc”. Nguyên nhân cốt lõi thường do nhiệt độc tích tụ trong cơ thể kết hợp với ngoại tà (vi khuẩn, phong nhiệt) xâm nhập từ bên ngoài. Khi tỳ vị vận hóa kém hoặc gan thận nóng, hỏa độc sẽ phát ra ngoài da. Vùng nách lại là nơi hội tụ của nhiều kinh mạch, nếu khí huyết lưu thông tại đây bị đình trệ, độc tố không thoát được sẽ hóa mủ, gây sưng đau dữ dội.

Nếu tình trạng bệnh nhọt nách kéo dài quá 2 tuần hoặc có biểu hiện lan rộng, người bệnh cần thực hiện thăm khám chuyên khoa. Trong một số trường hợp, bác sĩ có thể phải can thiệp tiểu phẫu để dẫn lưu mủ, giải phóng áp lực cho vùng da bị tổn thương.

Xem thêm: Bị nổi mụn nhọt ở mông: Nguyên nhân và cách trị an toàn

Nguyên nhân gây nhọt ở nách: Khi nhiệt độc gặp ngoại tà

Có rất nhiều yếu tố cộng hưởng khiến vùng nách trở thành “địa bàn” lý tưởng cho mụn nhọt khu trú. Sự kết hợp giữa cơ địa bên trong và tác động bên ngoài là nguyên nhân chính:

• Thấp nhiệt tích tụ (Mồ hôi quá nhiều): Việc đổ mồ hôi nhiều khiến vùng da dưới cánh tay luôn ẩm ướt. Trong Đông y, đây gọi là tình trạng thấp nhiệt, tạo điều kiện thuận lợi cho “tà độc” (vi khuẩn) khu trú và sinh sôi.
• Khí huyết ứ trệ do ma sát: Thói quen mặc quần áo chật, chất liệu thô cứng gây cọ xát làm tổn thương biểu bì. Khi da bị trầy xước, khí huyết tại chỗ bị đình trệ, tạo kẽ hở cho vi khuẩn xâm nhập sâu vào nang lông.
• Tổn thương cơ học (Cạo, nhổ lông nách): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Việc dùng nhíp hoặc dao cạo làm mất đi lớp màng bảo vệ tự nhiên, gây viêm nang lông. Những lỗ hổng siêu nhỏ này chính là cửa ngõ để tụ cầu khuẩn tấn công.
• Vệ sinh kém (Ngoại tà xâm nhập): Da chết và bã nhờn tích tụ lâu ngày gây bít tắc lỗ chân lông. Khi không được làm sạch, độc tố không thoát ra được sẽ uất kết lại thành nhọt.
• Chính khí suy yếu (Hệ miễn dịch kém): Theo y học cổ truyền, khi “chính khí” (sức đề kháng) suy giảm, cơ thể không còn khả năng tự bảo vệ trước các tác nhân gây bệnh, khiến mụn nhọt dễ dàng phát sinh và tái phát nhiều lần.
• Nhiễm trùng nấm men: Môi trường nách nóng ẩm là nơi ưa thích của nấm Candida. Nhiễm nấm thường đi kèm với các nốt mụn mủ nhỏ li ti, gây ngứa rát dữ dội.
• Bệnh lý nền: Những người mắc bệnh tiểu đường, chàm hoặc viêm tuyến mồ hôi mủ thường có nguy cơ bị nhọt cao hơn do hàng rào bảo vệ da vốn đã bị tổn thương.

Dấu hiệu nhận biết mụn nhọt ở nách

Nhọt nách thường không xuất hiện ngay lập tức mà trải qua các giai đoạn từ nhẹ đến nặng. Việc nhận biết sớm giúp quá trình điều trị “thanh nhiệt giải độc” đạt hiệu quả cao hơn:

• Giai đoạn đầu (Sơ khởi): Vùng nách xuất hiện một nốt đỏ, cứng, cảm giác hơi ngứa hoặc nóng ran. Lúc này hỏa độc mới bắt đầu uất kết.
• Giai đoạn viêm tấy: Sau vài ngày, nốt mụn to dần (từ 0,5 – 2cm), sưng đỏ rực và rất đau khi cử động cánh tay. Đây là lúc nhiệt độc thịnh nhất.
• Giai đoạn hóa mủ: Đỉnh nhọt xuất hiện đầu mủ trắng hoặc vàng. Cảm giác đau nhức chuyển sang đau nhức buốt.
• Dấu hiệu toàn thân: Người bệnh có thể cảm thấy mệt mỏi, sốt nhẹ, hoặc sưng hạch nách vùng lân cận do phản ứng của hệ miễn dịch.

Mụn nhọt ở nách có nguy hiểm không?

Nhiều người chủ quan cho rằng nhọt chỉ là vấn đề ngoài da. Tuy nhiên, nếu không được xử lý theo nguyên tắc “bài độc, sát khuẩn” đúng cách, nhọt ở nách có thể dẫn đến những biến chứng nghiêm trọng:

• Viêm mô tế bào: Nhiễm trùng lan rộng ra các vùng da xung quanh nách và ngực.
• Nhiễm khuẩn huyết: Vi khuẩn tụ cầu xâm nhập vào máu, lan đi khắp cơ thể. Đây là biến chứng đe dọa tính mạng với các triệu chứng sốt cao, rét run, tim đập nhanh.
• Lở loét và sẹo xấu: Tình trạng bội nhiễm kéo dài làm phá hủy cấu trúc da, để lại sẹo co kéo vùng nách, ảnh hưởng đến thẩm mỹ và vận động.

Khi nào cần đến gặp bác sĩ?

Hãy tìm đến sự trợ giúp chuyên khoa ngay nếu bạn gặp các dấu hiệu sau:

• Sốt cao hoặc có cảm giác ớn lạnh.
• Hạch bạch huyết ở nách sưng to và đau.
• Vùng đỏ quanh nhọt lan rộng nhanh chóng hoặc xuất hiện các đường vệt đỏ hướng về tim.
• Đau đớn đến mức không thể nhấc tay hoặc làm việc.
• Người có tiền sử tiểu đường hoặc đang điều trị các bệnh gây suy giảm miễn dịch.

Cách trị mụn nhọt ở nách an toàn và hiệu quả

Nguyên tắc ưu tiên hàng đầu là hỗ trợ cơ thể tự đào thải độc tố và ngăn ngừa nhiễm trùng lan rộng.

1. Các biện pháp hỗ trợ tại nhà (Hướng Đông y kết hợp)

Nếu nhọt mới ở giai đoạn sơ khởi, chưa có biến chứng, bà con có thể áp dụng các phương pháp dân gian lành tính:

• Chườm ấm (Tán kết): Dùng khăn sạch thấm nước ấm chườm lên nhọt khoảng 20 phút, ngày 3-4 lần. Nhiệt độ ấm giúp khí huyết lưu thông, thúc đẩy bạch cầu đến ổ viêm và giúp nhọt nhanh “chín” để thoát mủ tự nhiên.
• Sử dụng Nghệ vàng (Kháng viêm, sinh cơ): Nghệ chứa Curcumin có tác dụng chống viêm mạnh mẽ. Bạn có thể dùng bột nghệ trộn nước thành hỗn hợp sệt đắp lên vùng nhọt hoặc uống trà nghệ để thanh lọc cơ thể từ bên trong.
• Tinh dầu tràm trà: Đây là loại kháng sinh tự nhiên từ thảo dược có tính sát khuẩn cao. Nhỏ 1-2 giọt tinh dầu đã pha loãng vào bông tăm, chấm nhẹ lên nốt nhọt để ức chế vi khuẩn.
• Dầu thầu dầu: Axit ricinoleic trong dầu thầu dầu giúp giảm sưng đau hiệu quả. Thoa một lượng nhỏ lên vết nhọt mỗi ngày giúp ổ viêm nhanh xẹp.

2. Điều trị y tế bằng thuốc Tây y

Trong các trường hợp nhiễm trùng rõ rệt, bác sĩ sẽ chỉ định một số loại thuốc:

• Kháng sinh tại chỗ và toàn thân: Như Tetracycline, Erythromycin giúp tiêu diệt tụ cầu khuẩn trực tiếp.
• Thuốc chống viêm: Giúp giảm sưng tấy nhanh chóng trong trường hợp viêm nặng.
• Retinoid: Đôi khi được dùng trong các trường hợp mụn nhọt tái phát do viêm tuyến mồ hôi.

3. Thủ thuật dẫn lưu mủ (Hút mủ)

Khi nhọt đã hóa mủ hoàn toàn (đã chín) nhưng không tự vỡ, bác sĩ sẽ thực hiện tiểu phẫu. Quy trình này phải đảm bảo vô trùng tuyệt đối:

• Sát trùng vùng nách sạch sẽ.
• Rạch một đường nhỏ để dẫn lưu mủ và dịch tiết ra ngoài.
• Vệ sinh ổ loét bằng dung dịch chuyên dụng và băng gạc lại.

Biện pháp ngăn ngừa mụn nhọt tái phát

Để “hỏa độc” không có cơ hội bùng phát, việc chăm sóc và phòng ngừa là vô cùng quan trọng:

• Vệ sinh thân thể: Tắm rửa sạch sẽ hàng ngày bằng xà phòng trung tính. Tẩy tế bào chết vùng nách nhẹ nhàng 1 lần/tuần để tránh bít tắc lỗ nang lông.
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên vải cotton thấm hút mồ hôi, dáng áo rộng rãi để giảm ma sát lên vùng nách.
• Xử lý lông nách đúng cách: Hạn chế nhổ bằng nhíp. Nếu dùng dao cạo, cần vệ sinh lưỡi dao sạch sẽ và sử dụng kem cạo râu để giảm kích ứng.
• Chế độ ăn uống: Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ, đường (các thực phẩm gây tích nhiệt). Nên uống nhiều nước, ăn nhiều rau xanh, hoa quả có tính mát như rau má, mướp đắng để thanh nhiệt cơ thể.
• Không dùng chung đồ cá nhân: Vi khuẩn tụ cầu có thể lây lan qua khăn tắm, quần áo chung.

Mụn nhọt ở nách dù đau đớn nhưng nếu được xử lý đúng theo nguyên tắc “trong uống ngoài bôi”, kết hợp giữa kiến thức khoa học hiện đại và tinh hoa y học cổ truyền thì bệnh sẽ nhanh chóng được đẩy lùi. Đừng để những nốt mụn nhỏ làm ảnh hưởng đến sức khỏe và sự tự tin của bạn. Hãy luôn lắng nghe cơ thể và chăm sóc bản thân đúng cách để giữ cho mình một trạng thái khỏe mạnh nhất.

Tôi luôn hy vọng mỗi người bệnh đều tìm thấy hướng đi đúng đắn trên hành trình chăm sóc sức khỏe của mình. “Người bệnh an thì bác sĩ mới yên lòng”, sự kiên trì và thấu hiểu chính là liều thuốc quý giá nhất giúp bà con vượt qua mọi nỗi lo bệnh tật.

Có thể bạn quan tâm

• Mụn nhọt ở đầu – Cảnh báo điều gì, làm sao chữa trị?
• Cách nặn mụn nhọt ở mông nào an toàn, hiệu quả và không đau?