Đau nửa đầu vai gáy trái phải: Cẩn trọng căn nguyên tạng phủ

Đau nửa đầu vai gáy trái – phải có thể là dấu hiệu của bệnh thoát vị đĩa đệm, gai cột sống, hội chứng đau vai gáy hoặc bệnh đau nửa đầu vận mạch. Ngoài ra, triệu chứng này cũng có thể khởi phát do chấn thương, căng thẳng kéo dài và ngồi sai tư thế.

Triệu chứng đau nửa đầu vai gáy dưới góc nhìn y học cổ truyền

Trong Đông y, chứng đau nửa đầu vai gáy thuộc phạm vi chứng “Tý” hoặc “Huyễn vựng”. Đây là trạng thái kinh lạc bị bế tắc, khí huyết không được lưu thông thuận lợi (thông bất thống, thống bất thông). Cơn đau thường phát sinh ở vùng sau đầu, lan dần xuống cổ, vai và một bên bả vai. Tùy theo mức độ tắc nghẽn của kinh lạc mà người bệnh có thể cảm thấy đau âm ỉ hoặc đau nhói từng đợt như kim châm.

Khi khí huyết vùng vai gáy bị đình trệ, nó không chỉ gây đau tại chỗ mà còn làm ảnh hưởng đến quá trình tuần hoàn đưa máu và oxy lên não. Hệ quả là người bệnh thường kèm theo các triệu chứng như hoa mắt, chóng mặt, rối loạn giấc ngủ, mệt mưu và suy nhược cơ thể. Nếu không được chú trọng điều chỉnh sớm, sự mất cân bằng này sẽ kéo theo các hệ lụy cho hệ thống tạng phủ và sức khỏe tổng thể.

Nguyên nhân gây đau nửa đầu vai gáy theo y lý Đông y

Y học cổ truyền quan niệm con người là một chỉnh thể thống nhất, mọi biểu hiện đau nhức bên ngoài đều có căn nguyên sâu xa từ bên trong hoặc do sự tác động của ngoại tà vào cơ thể.

1. Căn nguyên từ tạng phủ và khí huyết

• Thoái hóa và Gai cột sống cổ: Dưới góc độ Đông y, thận chủ cốt tủy. Khi tạng thận suy yếu, tinh huyết không đủ để nuôi dưỡng xương khớp, dẫn đến tình trạng cốt tủy hao mòn, hình thành gai xương hoặc thoát vị. Sự biến đổi này gây chèn ép lên các đường kinh mạch đi qua vùng cổ, cản trở lưu thông khí huyết dẫn đến đau đầu và vai gáy.
• Hội chứng đau vai gáy (Khí trệ huyết ứ): Do ngồi sai tư thế lâu ngày hoặc làm việc nặng nhọc khiến kinh mạch vùng cổ bị chèn ép, khí huyết không lưu thông được gây ứ trệ. Huyết ứ lâu ngày sinh đau nhức dữ dội, đau có điểm cố định.
• Tăng huyết áp (Can dương thượng kháng): Khi chức năng can (gan) bị rối loạn, can dương bốc lên quá mạnh gây đau đầu đỉnh, đau sau gáy kèm theo hoa mắt, đỏ mặt.
• Đau nửa đầu Migraine: Thường liên quan đến yếu tố phong tà và đàm thấp kinh lạc, gây ra những cơn đau vận mạch phức tạp mà người bệnh thường chủ quan bỏ qua.
• Hội chứng nhiễm siêu vi (Ngoại cảm phong hàn/nhiệt): Tà khí bên ngoài xâm nhập vào cơ thể khi chính khí suy yếu, gây ra tình trạng sốt và đau nhức toàn thân, đặc biệt là vùng đầu gáy.

2. Tác động từ thói quen và môi trường (Ngoại nhân)

• Phong – Hàn – Thấp xâm nhập: Khi cơ thể mệt mỏi hoặc giữ ấm không tốt, các yếu tố này xâm nhập vào kinh lạc vùng cổ vai gáy làm co rút cơ bắp, gây đau nhức và tê bì.
• Căng thẳng (Thất tình): Áp lực tâm lý kéo dài ảnh hưởng trực tiếp đến tạng Can, gây can khí uất kết. Điều này dẫn đến các rối loạn chức năng thần kinh thực vật, biểu hiện rõ rệt qua chứng viêm đại tràng co thắt hoặc đau nửa đầu vai gáy dai dẳng.
• Chấn thương: Các tác động ngoại lực làm tổn thương cấu trúc xương khớp và hệ thống kinh mạch, tạo thành các điểm huyết ứ, gây cản trở máu nuôi dưỡng vùng đầu và vai.

“Cơ thể con người như một cỗ máy hoàn chỉnh, đau ở vai gáy đôi khi chỉ là ngọn, gốc rễ thường nằm ở sự hư yếu của tạng phủ và sự bế tắc của dòng chảy khí huyết.”

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão nhận thấy trong quá trình thăm khám lâm sàng, rất nhiều bà con thường mắc sai lầm là chỉ tập trung vào “chỗ đau”. Khi thấy đau vai, đau đầu thì chỉ lo xoa bóp hoặc dùng thuốc giảm đau nhất thời tại vị trí đó mà quên mất rằng căn nguyên có thể nằm ở sự suy yếu của tạng thận hay sự uất kết của tạng can. Việc chỉ xử lý triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua việc điều chỉnh cơ địa, bồi bổ tạng phủ từ bên trong giống như việc chỉ cắt ngọn cỏ mà không nhổ rễ, bệnh sẽ rất dễ tái phát và ngày càng trầm trọng hơn. Bà con cần được đánh giá cụ thể để biết chính xác mình thuộc thể bệnh nào, từ đó có hướng điều trị từ gốc mới mong có sức khỏe bền vững.

Phương pháp hỗ trợ cải thiện đau nửa đầu vai gáy

Mục tiêu của Đông y trong hỗ trợ cải thiện chứng đau nửa đầu vai gáy là khu phong, tán hàn, trừ thấp, hoạt huyết hóa ứ và bồi bổ tạng phủ.

Ứng dụng y học cổ truyền trong điều chỉnh bệnh lý

Tùy vào từng thể bệnh, người bệnh thường được hướng dẫn sử dụng các bài thuốc có tác dụng điều hòa cơ thể:

• Thể huyết ứ: Ưu tiên các vị thuốc có tính hoạt huyết, trục ứ như Xuyên khung, Đương quy, Hồng hoa giúp lưu thông mạch máu.
• Thể phong hàn: Sử dụng các vị thuốc có tính ấm, phát tán phong hàn như Kinh giới, Phòng phong, Bạch chỉ để đẩy tà khí ra ngoài.
• Thể can thận hư: Tập trung vào các vị thuốc bổ can thận, mạnh gân cốt như Đỗ trọng, Tang ký sinh, Ngưu tất.

Bà con cần lưu ý rằng việc sử dụng thuốc cần có sự chỉ định của người có chuyên môn. Việc tự ý bốc thuốc hoặc dùng sai thể bệnh có thể khiến tình trạng không được cải thiện như mong muốn.

Kết hợp các biện pháp hỗ trợ tại nhà

Bên cạnh việc dùng thuốc, thay đổi lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát triệu chứng:

• Điều chỉnh tư thế: Tránh ngồi quá lâu một chỗ, nên vận động nhẹ nhàng vùng cổ gáy sau mỗi 1-2 giờ làm việc để tránh khí trệ.
• Giữ ấm: Đặc biệt là vùng cổ và đầu khi thời tiết chuyển lạnh hoặc khi nằm điều hòa.
• Dinh dưỡng: Bổ sung các thực phẩm có tính ấm, hỗ trợ bổ máu và lưu thông huyết dịch.
• Nghỉ ngơi: Ngủ đủ giấc và tránh thức khuya để bảo vệ tạng can và hệ thần kinh.

Lời căn dặn dành cho người bệnh

Chứng đau nửa đầu vai gáy không đơn giản chỉ là mỏi cơ do làm việc. Đây thường là tín hiệu sớm của các tình trạng thoái hóa hoặc rối loạn vận mạch. Người bệnh không nên chủ quan chịu đựng hoặc lạm dụng thuốc giảm đau cấp tốc vì có thể gây hại cho gan, thận và dạ dày. Khi nhận thấy cơn đau có xu hướng tăng dần, kèm theo các dấu hiệu như tê yếu tay chân, sốt cao, hoặc mắt mờ, cần nhanh chóng tìm đến các cơ sở y tế uy tín để được đánh giá cụ thể.

Việc hiểu đúng về bản chất của cơn đau theo Đông y sẽ giúp chúng ta có cái nhìn khách quan và chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe. Hãy lắng nghe cơ thể mình ngay từ những biểu hiện nhỏ nhất để gìn giữ một hệ xương khớp dẻo dai và tinh thần minh mẫn.

Nếu bà con đang gặp khó khăn bởi những cơn đau nửa đầu vai gáy dai dẳng, đừng ngần ngại chia sẻ tình trạng để được tư vấn hướng điều chỉnh phù hợp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.