Đau Dạ Dày Nôn Ra Máu Là Bị Gì? Có Nguy Hiểm Không?

Đau dạ dày nôn ra máu là dấu hiệu điển hình của xuất huyết dạ dày (chảy máu dạ dày). Đây là tình trạng cấp tính có mức độ rất nghiêm trọng theo cả quan điểm Y học hiện đại và cổ truyền. Nếu không được cầm máu kịp thời, tình trạng xuất huyết có thể kéo dài gây thiếu máu, hạ huyết áp, suy hô hấp và tử vong.

Đau dạ dày nôn ra máu là bị gì?

Dưới góc nhìn y học, nôn ra máu trong trường hợp đau dạ dày là triệu chứng của xuất huyết dạ dày. Hiện tượng này xảy ra khi lớp niêm mạc bảo vệ dạ dày bị bào mòn hoặc tổn thương sâu, tác động đến các mạch máu (tĩnh mạch, mao mạch) gây vỡ và chảy máu.

Đông y giải thích đây là tình trạng Huyết nhiệt vọng hành (máu nóng đi bậy). Khi chức năng của Tỳ (vị) không còn khả năng thống nhiếp huyết (quản lý máu), kết hợp với nhiệt độc tích tụ lâu ngày, sẽ khiến huyết thoát ra khỏi lòng mạch.

Ngoài dấu hiệu nôn ra máu, người bệnh thường xuất hiện các triệu chứng kèm theo:

• Da nhợt nhạt, sắc mặt kém tươi: Do huyết hư không thể nuôi dưỡng cơ thể, đồng thời tổn thương dạ dày làm giảm khả năng hấp thu tinh hoa từ đồ ăn thức uống.
• Phân đen, mùi khắm: Trong Đông y gọi là chứng “Viễn huyết”. Máu chảy từ dạ dày đi qua đường tiêu hóa, bị tác động bởi dịch vị và vi khuẩn tạo thành màu đen như nhựa đường.
• Khí huyết hư suy: Mất máu kéo dài khiến cơ thể mệt mỏi, hoa mắt, chóng mặt, mạch đập nhanh nhưng yếu (mạch tế sác), huyết áp tụt.

đọc thêm: đau dạ dày sau sinh: nguyên nhân và cách điều trị

Nguyên nhân gây đau dạ dày nôn ra máu theo Đông – Tây y

Tình trạng này thường là biến chứng nặng của bệnh lý loét dạ dày tá tràng lâu ngày không được điều trị dứt điểm.

Căn nguyên theo Tây y

• Viêm loét dạ dày tá tràng: Đây là nguyên nhân chiếm đa số. Các vết loét sâu ăn vào mạch máu gây chảy máu ồ ạt, thường kích phát sau khi dùng rượu bia hoặc thuốc giảm đau kéo dài.
• Khối u tại dạ dày: Ung thư hoặc u lành tính làm thay đổi cấu trúc niêm mạc, dễ bị trợt loét và chảy máu dưới tác động của axit.
• Hội chứng Mallory Weiss: Xuất hiện sau các đợt nôn mửa dữ dội (thường do say rượu), áp lực lớn làm rách niêm mạc vùng tâm vị.
• Tác dụng phụ của thuốc: Lạm dụng thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs), Corticoid hoặc kháng sinh làm suy yếu hàng rào bảo vệ niêm mạc.

Căn nguyên theo Đông y (Biện chứng)

• Vị nhiệt thịnh: Do ăn uống quá nhiều đồ cay nóng, uống rượu bia lâu ngày sinh nội nhiệt. Nhiệt tích tụ ở dạ dày làm thiêu đốt lạc mạch, gây nôn máu tươi.
• Can hỏa phạm Vị: Căng thẳng, stress, giận dữ (thương Can) làm can khí uất kết hóa hỏa, hỏa nghịch lên xâm phạm vào dạ dày gây chảy máu.
• Tỳ vị hư hàn: Tỳ khí yếu không thể thống quản được huyết, khiến huyết tràn ra ngoài mạch. Trường hợp này máu thường có màu nhạt hoặc đen bầm, người bệnh tay chân lạnh.

xem ngay: người đau dạ dày có nên ăn xôi không?

Đau dạ dày nôn ra máu có nguy hiểm không?

Đây là một tình trạng Nguy kịch. Mất máu cấp tính dẫn đến “Khí thoát theo Huyết”, khiến cơ thể rơi vào trạng thái sốc, hạ huyết áp, suy hô hấp và có thể tử vong trong thời gian ngắn.

Nếu máu chảy rỉ rả, âm thầm (xuất huyết nhẹ), người bệnh sẽ bị thiếu máu mãn tính, cơ thể suy kiệt, da xanh xao, sụt cân nhanh chóng. Đây cũng là hồi chuông cảnh báo cho các biến chứng nguy hiểm hơn như thủng dạ dày hoặc ung thư hóa niêm mạc dạ dày.

Chẩn đoán đau dạ dày nôn ra máu

Để xác định chính xác tình trạng “Vị quản thống” (đau dạ dày) dẫn đến thổ huyết, bác sĩ cần phối hợp nhiều phương pháp:

• Nội soi dạ dày: Đây là “tiêu chuẩn vàng” giúp nhìn trực tiếp ổ loét, xác định điểm chảy máu và thực hiện các thủ thuật cầm máu tại chỗ.
• Chụp X-quang có baryt: Giúp phát hiện các biến đổi cấu trúc, vị trí khối u hoặc ổ loét lớn.
• Xét nghiệm công thức máu: Đánh giá mức độ mất máu (hồng cầu, huyết sắc tố) để có phương án truyền máu kịp thời.

Điều trị chứng đau dạ dày nôn mửa ra máu

Quá trình điều trị thường chia làm hai giai đoạn: Cầm máu cấp cứu và Điều trị phục hồi căn nguyên.

1. Điều trị cấp cứu ban đầu (Tây y đóng vai trò chủ đạo)

• Truyền dịch và máu: Nhằm hồi phục thể tích tuần hoàn, ngăn chặn tình trạng sốc do mất máu.
• Can thiệp qua nội soi: Tiêm chất đông máu, dùng kẹp mạch hoặc đốt điện laser để đóng kín mạch máu đang vỡ.
• Sử dụng thuốc kháng axit mạnh: Giảm nồng độ axit dịch vị để cục máu đông có điều kiện hình thành và bám chắc vào ổ loét.

bạn có biết: cách dùng mật gấu chữa đau dạ dày hiệu quả – mẹo hay

2. Điều trị phục hồi và loại bỏ căn nguyên (Kết hợp Đông – Tây y)

Sau khi tình trạng chảy máu đã ổn định, việc điều trị cần tập trung vào phục hồi niêm mạc và tiêu diệt tác nhân gây bệnh:

• Diệt vi khuẩn HP: Sử dụng phác đồ kháng sinh kết hợp để loại bỏ vi khuẩn, ngăn ngừa tái phát loét.
• Phục hồi niêm mạc: Đây là lúc Đông y phát huy thế mạnh. Các vị thuốc có tác dụng “Sinh cơ, chỉ huyết” (nuôi dưỡng thịt, cầm máu) như Ô tặc cốt, Bạch cập, Tam thất rất hiệu quả trong việc làm lành ổ loét.
• Điều hòa Tỳ Vị: Sử dụng các bài thuốc kiện tỳ, sơ can để cân bằng lại âm dương, giúp hệ tiêu hóa khỏe mạnh từ bên trong.

Phòng ngừa triệu chứng đau dạ dày nôn ra máu

Dạ dày là cơ quan “ưa ấm, ghét lạnh”, cần sự chăm sóc tỉ mỉ để tránh nhiệt độc tích tụ.

• Chế độ ăn uống dưỡng sinh: Tuyệt đối kiêng rượu bia, đồ cay nóng (ớt, tiêu), thực phẩm quá chua. Nên ăn đúng giờ, không để bụng quá đói hoặc quá no.
• Kiểm soát tâm lý: Theo Đông y “Nộ thương Can”, giận dữ làm hại gan, gián tiếp gây đau dạ dày. Hãy giữ tinh thần thư thái bằng thiền định hoặc đi bộ.
• Sử dụng thảo dược hỗ trợ: Các loại dược liệu Nam y như Chè dây (giúp diệt khuẩn HP, giảm axit), Lá khôi (trung hòa axit, làm lành vết loét), Nghệ vàng (chống viêm, sinh cơ) là những “vị thuốc quý” giúp bảo vệ niêm mạc dạ dày bền vững.
• Uống đủ nước: Duy trì thói quen uống nước ấm vào buổi sáng để thanh lọc vị trường.

có thể bạn quan tâm

• địa chỉ khám & chữa trào ngược dạ dày ở đâu tốt nhất?
• 11+ thuốc chữa trào ngược dạ dày thực quản tốt nhất