Cách Dùng Lá Khôi Chữa Bệnh Dạ Dày [các Bước A-z]

Bác sĩ phụ trách

Bác Sĩ Nguyễn Thị Tuyết Lan

Giám đốc Chuyên môn

Dùng lá khôi chữa bệnh dạ dày là phương pháp dân gian được áp dụng từ lâu đời. Loại lá này không chỉ giúp giảm triệu chứng đau nhức mà còn hỗ trợ điều trị hiệu quả các vấn đề về tiêu hóa dưới góc nhìn biện chứng của Y học cổ truyền.

Dùng lá khôi chữa bệnh dạ dày – Hiệu quả hay không dưới góc nhìn Đông – Tây y

Trong Y học cổ truyền, bệnh dạ dày thường được gọi là chứng Vị quản thống. Nguyên nhân chủ yếu do tình chí uất kết khiến Can khí phạm Vị, hoặc do ăn uống thất điều làm Tỳ vị hư hàn, vận hóa kém. Theo đó, lá khôi (đặc biệt là lá khôi tía) được xem là “khắc tinh” của chứng bệnh này nhờ vị đắng, tính hàn, quy vào kinh Tỳ, Vị.

Dược liệu này có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu viêm, sát trùng và đặc biệt là khả năng làm lành vết loét bằng cách thu liễm niêm mạc. Dưới góc độ khoa học hiện đại, các nghiên cứu đã chỉ ra rằng trong lá khôi chứa hoạt chất Tanin và Glycosid. Đây là hai thành phần then chốt giúp trung hòa nồng độ acid dịch vị, tạo lớp màng bảo vệ niêm mạc dạ dày, từ đó ức chế sự phát triển của vi khuẩn và hỗ trợ giảm đau nhanh chóng.

lá khôi chữa bệnh dạ dày
Dùng lá khôi chữa bệnh dạ dày mang lại hiệu quả cao, giúp kiểm soát tình trạng ợ nóng, ợ chua
Lá khôi tía vốn là “vàng xanh” của núi rừng, được tôi và các đồng nghiệp tại Bệnh viện YHCT Trung ương nghiên cứu kỹ lưỡng trong nhiều thập kỷ qua. Trong Đông y, chúng tôi dùng lá khôi để bình can, giáng nghịch, giúp phần “khí” của dạ dày đi xuống đúng hướng, thay vì nghịch lên gây ợ chua, trào ngược. Tuy nhiên, bà con cần nhớ, lá khôi đơn lẻ chỉ đóng vai trò “công” – tức là xử lý triệu chứng ngọn. Để trị tận gốc, cần sự phối hợp nhịp nhàng giữa các vị thuốc bổ trợ để kiện tỳ, dưỡng vị, phục hồi chính khí từ bên trong. [cite_start]Bác sĩ Tuyết Lan [cite: 8, 15, 26, 47, 48, 49, 59]

Công dụng cụ thể của dược liệu lá khôi đối với hệ tiêu hóa:

  • Giảm tăng tiết dịch vị: Trung hòa acid dư thừa, ngăn chặn tình trạng bào mòn niêm mạc.
  • Cải thiện cơn đau thượng vị: Làm dịu sự kích ứng thần kinh tại vùng vị quản.
  • Kháng viêm và thu liễm: Giúp các vết trợt loét se lại và mau lành hơn.
  • Giảm nhu động ruột quá mức: Ổn định hệ thống tiêu hóa, giảm tình trạng co thắt.
  • Cải thiện các triệu chứng của viêm loét dạ dày: Giải quyết triệt để tình trạng ợ hơi, khó tiêu, đầy bụng, buồn nôn, táo bón hoặc tiêu chảy,…

Mặc dù mang lại hiệu quả cao trong việc phục hồi tế bào viêm loét, nhưng lá khôi thường phát huy tác dụng tốt nhất khi được phối hợp trong các bài thuốc quân – thần – tá – sứ. Với những trường hợp bệnh lý đã chuyển sang giai đoạn mãn tính hoặc có sự xuất hiện của vi khuẩn HP, bà con nên tham khảo phác đồ điều trị chuyên sâu.

Tham khảo thêm: Điều trị bệnh dạ dày bằng Y học cổ truyền – Hiệu quả, an toàn

Tham khảo 3 cách dùng lá khôi chữa bệnh dạ dày hiệu quả theo kinh nghiệm dân gian

Tùy vào thể trạng và các triệu chứng đi kèm (như nhiệt hay hàn, thực hay hư), lá khôi có thể được kết hợp với các vị thảo dược khác nhau để tăng cường dược tính:

1. Bài thuốc phối ngũ Lá khôi và Bồ công anh (Thanh nhiệt – Giải độc)

Trong Đông y, Bồ công anh được ví như một loại “kháng sinh tự nhiên”, có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, tiêu ung tán kết. Khi phối hợp cùng lá khôi, bài thuốc này không chỉ giúp giảm đau thượng vị mà còn xử lý rất tốt chứng táo bón, đỏ mặt, rêu lưỡi vàng do hỏa vượng.

Bên cạnh đó, Tây y chứng minh Bồ công anh cung cấp lượng lớn chất chống oxy hóa và vitamin A, giúp kích thích quá trình tái tạo biểu mô niêm mạc dạ dày bị tổn thương.

Chuẩn bị:

  • Lá khôi khô: 500g (Chủ vị)
  • Lá bồ công anh khô: 250g
  • Nhân trần khô: 100g
  • Lá chút chít khô: 100g
  • Lá khổ sâm khô: 50g

Thực hiện:

  • Đem tất cả dược liệu tán thành bột mịn.
  • Bảo quản trong lọ thủy tinh sạch, đậy kín nắp.
  • Mỗi lần dùng khoảng 10 – 15g, hòa cùng nước sôi để hãm như trà.
  • Ngày dùng 2 lần vào lúc bụng đói để thuốc tiếp xúc trực tiếp với niêm mạc dạ dày.
Với bài thuốc này, tôi thường khuyên bà con nên dùng khi có hiện tượng nóng rát vùng thượng vị kèm ợ chua nhiều. Nhân trần và Bồ công anh sẽ giúp làm mát gan, lợi mật, hỗ trợ Lá khôi làm sạch “uế khí” trong dạ dày. Khi cái “nhiệt” được đẩy ra ngoài, tự khắc dạ dày sẽ cảm thấy nhẹ nhõm, ăn uống cũng thấy ngon miệng hơn. [cite_start]Bác sĩ Tuyết Lan [cite: 27, 28, 48, 56, 59]

2. Giảm đau dạ dày với sự kết hợp Lá khôi và Cam thảo (Điều hòa – Chỉ thống)

Đây là bài thuốc mang tính điều hòa cao. Cam thảo nam đóng vai trò là vị thuốc “sứ”, giúp dẫn thuốc và làm dịu vị đắng của các dược liệu khác. Đồng thời, Cam thảo có tác dụng chống viêm, nhuận tràng và bảo vệ màng nhầy dạ dày rất tốt.

lá khôi có chữa được bệnh dạ dày không
Bài thuốc từ cam thảo và lá khôi có tác dụng giảm đau dạ dày, cải thiện buồn nôn và nôn mửa sau khi ăn

Chuẩn bị:

  • Lá khôi: 20g
  • Cam thảo nam: 16g
  • Khổ sâm: 16g
  • Bồ công anh: 20g
  • Uất kim, Hương phụ, Hậu phác: Mỗi vị 8g

Thực hiện:

  • Đem các dược liệu rửa sạch, sắc với khoảng 1 lít nước, đun nhỏ lửa cho đến khi còn khoảng 300ml.
  • Chia nước thuốc thành nhiều lần uống trong ngày.
  • Nên uống khi nước thuốc còn ấm để phát huy tác dụng hành khí, chỉ thống.

Có thể bạn quan tâm: Cách dùng nha đam chữa đau dạ dày đơn giản tại nhà

3. Phối hợp Thảo quyết minh và Lá khôi (Thông tiện – Trung hòa Acid)

Bài thuốc này đặc biệt dành cho những người bị đau dạ dày kèm theo rối loạn đại tiện hoặc thường xuyên cảm thấy ấm ách, đầy hơi. Sự góp mặt của Ô tặc cốt (mai mực) giúp bổ sung Canxi Carbonat tự nhiên, có khả năng trung hòa acid dịch vị cực nhanh, tương tự như các thuốc kháng acid trong Tây y.

Chuẩn bị:

  • Lá khôi: 25g
  • Thảo quyết minh: 20g
  • Mẫu lệ: 20g
  • Ô tặc cốt: 15g

Thực hiện:

  • Đem các vị thuốc sao vàng hạ thổ (để cân bằng âm dương và khử bớt tính hăng).
  • Tán toàn bộ thành bột mịn.
  • Mỗi lần sử dụng 1 thìa cà phê bột thuốc, uống trực tiếp với nước ấm.
  • Kiên trì dùng 3 – 4 lần mỗi ngày để đạt hiệu quả tối ưu.
Bài thuốc này tôi tâm đắc ở chỗ nó sử dụng Ô tặc cốt và Mẫu lệ – những vị thuốc từ biển cả, chứa nhiều canxi tự nhiên giúp bao bọc niêm mạc dạ dày rất tốt. Khi kết hợp với Lá khôi và Thảo quyết minh, nó tạo thành một “lá chắn” bảo vệ dạ dày khỏi sự tấn công của acid, giúp các vết loét có thời gian nghỉ ngơi và tự phục hồi. Bà con dùng đều đặn sẽ thấy bụng dạ êm hẳn, không còn tình trạng nóng rát hành hạ sau mỗi bữa ăn. [cite_start]Bác sĩ Tuyết Lan [cite: 3, 18, 57, 58, 65]

Lưu ý quan trọng khi chữa bệnh dạ dày với lá khôi

Để việc sử dụng thảo dược đạt hiệu quả cao và an toàn cho chính khí của cơ thể, bà con cần lưu tâm những điều sau:

  • Thăm khám chuyên môn: Trước khi sử dụng lá khôi, nên tham khảo ý kiến của thầy thuốc để xác định thể bệnh (Hàn hay Nhiệt) nhằm phối ngũ dược liệu cho chính xác.
  • Tương tác thuốc: Nếu đang sử dụng các loại thuốc Tây y điều trị bệnh nền, cần thông báo cho bác sĩ để tránh các tương tác không đáng có.
  • Phân biệt dược liệu: Nên ưu tiên dùng lá khôi tía (mặt dưới lá màu tím, có lông mịn) vì hàm lượng dược chất thường cao hơn lá khôi trắng.
  • Nguồn gốc rõ ràng: Chỉ mua lá khôi tại các nhà thuốc Đông y uy tín, tránh dược liệu ẩm mốc, kém chất lượng sẽ gây hại cho Tỳ vị.
  • Phản ứng cơ thể: Một số cơ địa nhạy cảm có thể gặp tình trạng ợ hơi hoặc nôn nao nhẹ trong vài ngày đầu. Nếu triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu dị ứng, cần ngừng sử dụng ngay.
  • Thời gian đạt hiệu quả: Thảo dược Đông y ngấm từ từ, cần kiên trì sử dụng từ 4 – 6 tuần để niêm mạc dạ dày có đủ thời gian phục hồi ổn định.

Ngoài ra, cần nắm rõ các nguyên tắc an toàn:

  • Lá khôi đóng vai trò hỗ trợ điều trị, giúp giảm triệu chứng và ổn định niêm mạc, không nên coi là “thuốc tiên” chữa khỏi tức thì mọi trường hợp nặng.
  • Phụ nữ đang mang thai hoặc cho con bú cần cực kỳ thận trọng và chỉ dùng khi có chỉ định nghiêm ngặt từ bác sĩ.
  • Bên cạnh việc dùng thuốc, chế độ ăn uống “thuận tự nhiên” – ăn chín uống sôi, tránh đồ cay nóng, giữ tâm thế thoải mái – là chìa khóa vàng để đẩy lùi bệnh dạ dày.
Bệnh dạ dày phần nhiều từ “miệng” mà ra, nhưng cũng từ “tâm” mà nặng thêm. Dùng lá khôi là để trị cái thân, nhưng chính bà con phải tự trị cái tâm bằng cách nghỉ ngơi điều độ, bớt lo âu. Tôi luôn mong muốn bà con tìm về với những vị thuốc Nam quý báu này để chăm sóc sức khỏe một cách bền vững nhất. Chỉ cần chúng ta kiên trì và thấu hiểu cơ thể mình, cái dạ dày sẽ sớm khỏe mạnh trở lại, để mỗi bữa cơm không còn là nỗi lo, mà là niềm vui sum vầy. Chúc bà con luôn an lạc và khỏe mạnh! [cite_start]Bác sĩ Tuyết Lan [cite: 3, 21, 28, 52, 98]

Có thể bạn quan tâm:

Chia sẻ:
Thuốc Gastrogel Trị Bệnh Dạ Dày – Cách Dùng Và Giá Bán

Thuốc Gastrogel là dược phẩm được bào chế dưới dạng viên nhai, sở hữu công năng điều trị các chứng…

Ợ hơi nhiều là dấu hiệu của bệnh gì? Hướng dẫn cách chữa

Ợ hơi nhiều xảy ra khi không khí ứ đọng bên trong cơ quan tiêu hóa. Triệu chứng này có…

Bệnh giun đũa chó mèo có nguy hiểm không? Điều trị & ăn uống

Giun đũa chó mèo là căn bệnh có thể gặp ở bất kỳ đối tượng nào. Tuy nhiên có nguy…

Trào ngược dạ dày có nên ăn trứng không Bị Trào Ngược Dạ Dày Có Nên Ăn Trứng? Điều Cần Biết

Trào ngược dạ dày có nên ăn trứng không và sử dụng như thế nào để hỗ trợ phục hồi…

Đau Dạ Dày Nên Và Không Nên Ăn Rau Gì? – Lựa Chọn Tốt Nhất

Đối với câu hỏi "đau dạ dày nên ăn rau gì?", việc sử dụng các loại rau phù hợp có…

Chia sẻ
Bỏ qua