Bệnh Trào Ngược Dạ Dày Có Chữa Khỏi Được Không?

Bệnh trào ngược dạ dày đặc trưng với triệu chứng ợ chua, ợ nóng, ợ hơi… không chỉ khiến người bệnh khó chịu mà còn làm tăng nguy cơ xuất hiện biến chứng nếu không điều trị kịp thời và đúng cách. Vậy theo góc nhìn y học, liệu bệnh trào ngược dạ dày có chữa khỏi được không?

Bệnh trào ngược dạ dày có chữa khỏi được không? Mất bao lâu?

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, trào ngược dạ dày thực quản thuộc phạm vi chứng “Tỳ vị hư hàn” hoặc “Can khí phạm vị”. Các chuyên gia đánh giá đây không phải căn bệnh gây nguy hiểm cấp tính tức thì như tim mạch, nhưng lại là một chứng bệnh “dai dẳng” và dễ tái phát. Việc điều trị không chỉ đơn thuần là ngăn chặn dịch vị trào ngược mà phải chú trọng vào việc lập lại sự cân bằng âm dương, điều hòa khí cơ trong cơ thể.

Mặc dù trào ngược dạ dày có thể kiểm soát tốt, nhưng vì tính chất mạn tính liên quan mật thiết đến “khí nghịch” và “tỳ hư”, bệnh rất khó để dứt điểm nếu người bệnh không kiên trì. Hiệu quả điều trị phụ thuộc lớn vào việc bệnh nhân có tuân thủ chế độ “nhiếp sinh” (ăn uống, sinh hoạt khoa học) và lộ trình bồi bổ tạng phủ hay không.

Nếu bỏ qua điều trị, hỏa độc tích tụ lâu ngày sẽ làm tổn thương niêm mạc thực quản, dẫn đến các biến chứng như viêm loét, hẹp thực quản hay thậm chí là “Barrett thực quản”. Do đó, việc can thiệp đúng căn nguyên từ sớm là chìa khóa để giữ cho tỳ vị được an yên.

Thời gian hồi phục tùy theo mức độ hư tổn của tỳ vị và thực quản:

• Cấp độ 1 (Khí uất nhẹ): Triệu chứng ợ hơi, đầy bụng xuất hiện thưa thớt. Ở giai đoạn này, chính khí còn mạnh, người bệnh chỉ cần điều chỉnh sinh hoạt và dùng các thảo dược có tính kiện tỳ, hành khí là có thể phục hồi nhanh chóng.
• Cấp độ 2 (Vị nhiệt thực chứng): Triệu chứng ợ nóng, rát cổ tăng dần. Niêm mạc đã bắt đầu tổn thương nhẹ. Lộ trình điều trị thường kéo dài ít nhất 4 tuần để thanh nhiệt, giáng hỏa.
• Cấp độ 3 (Tỳ vị hư tổn nặng): Khí nghịch mạnh, dịch vị trào ngược liên tục gây viêm họng, khàn tiếng. Cần phác đồ chuyên sâu phối hợp “Công – Bổ” từ 8 đến 12 tuần để phục hồi cơ vòng thực quản và ổn định dịch vị.
• Cấp độ 4 (Biến chứng tổn thương tế bào): Đây là giai đoạn tạng phủ suy kiệt, mô tế bào thực quản biến đổi. Thời gian điều trị kéo dài và phức tạp, đòi hỏi sự tuân thủ nghiêm ngặt để ngăn chặn nguy cơ ác tính hóa.

Tham khảo: Chữa trào ngược dạ dày bằng thuốc nam – 7 cây này tốt nhất

Nguyên nhân gây bệnh trào ngược dạ dày theo lý luận Đông – Tây y

Theo y học hiện đại, trào ngược xuất phát từ sự suy yếu của cơ thắt thực quản dưới (LES) và sự gia tăng áp lực trong dạ dày. Tuy nhiên, dưới lăng kính Đông y, nguyên nhân sâu xa nằm ở sự rối loạn chức năng của ba tạng: Can, Tỳ và Vị.

• Do Can khí uất kết (Căng thẳng, áp lực): Những người thường xuyên stress, lo âu khiến Can khí không thông đạt, phạm vào tỳ vị (Can khí phạm vị). Điều này làm rối loạn chức năng co bóp của dạ dày, đẩy khí và dịch vị ngược lên trên.
• Do Tỳ vị hư nhược (Ăn uống không điều độ): Việc tiêu thụ quá nhiều đồ cay nóng, dầu mỡ, uống rượu bia làm thấp nhiệt tích tụ. Tỳ vị không vận hóa được thức ăn, gây ứ trệ, sinh ra hơi và axit trào ngược.
• Tác dụng phụ của thuốc tân dược: Việc lạm dụng thuốc giảm đau, kháng viêm dài ngày được coi là “ngoại tà” gây hại cho vị khí, làm mỏng niêm mạc dạ dày và suy yếu khả năng bảo vệ của thực quản.
• Cơ địa đặc biệt và áp lực cơ học:
  • Phụ nữ mang thai: Thai nhi lớn chèn ép vào vị quản, kết hợp với sự thay đổi nội tiết (huyết hư) làm khí cơ không thông, dễ gây trào ngược.
  • Thừa cân, béo phì: Trong Đông y gọi là “đàm thấp tích tụ”, gây áp lực lớn lên trung tiêu, đẩy dịch vị thoát ra khỏi vị quản.

Phương pháp điều trị trào ngược dạ dày kết hợp Đông – Tây y

Nguyên tắc vàng trong điều trị là “Cấp tắc trị tiêu, hoãn tắc trị bản” – Khi bệnh đang cấp thiết thì trị triệu chứng, khi bệnh thuyên giảm thì trị tận gốc căn nguyên.

1. Can thiệp bằng y học hiện đại (Trị tiêu – Giảm triệu chứng nhanh)

Tây y đóng vai trò quan trọng trong việc cắt đứt các triệu chứng khó chịu tức thì và bảo vệ niêm mạc thực quản khỏi sự bào mòn của axit:

• Thuốc ức chế bơm proton (PPI): Như Omeprazole, Esomeprazole… giúp ngăn sản sinh axit mạnh mẽ. Đây là giải pháp “khóa van” axit hiệu quả trong giai đoạn cấp.
• Thuốc kháng axit và bảo vệ niêm mạc: Giúp trung hòa dịch vị và tạo lớp màng ngăn cách, giảm cảm giác nóng rát ngay lập tức.
• Thuốc hỗ trợ vận động thực quản: Giúp cơ thắt thực quản đóng mở nhịp nhàng hơn, thúc đẩy thức ăn xuống ruột nhanh hơn.

2. Liệu pháp Đông y chuyên sâu (Trị bản – Ổn định tận gốc)

Đông y sử dụng các bài thuốc thảo dược để đi sâu vào căn nguyên, điều hòa lại hệ thống tiêu hóa thông qua các nguyên tắc:

• Sơ can giải uất: Giải tỏa căng thẳng thần kinh, giúp khí huyết lưu thông, không cho Can khí phạm vào Vị.
• Kiện tỳ vị: Tăng cường sức khỏe cho hệ tiêu hóa, giúp dạ dày co bóp đúng chu trình “giáng nghịch”.
• Thanh nhiệt, giải độc: Loại bỏ thấp nhiệt ứ trệ, làm lành các vết loét ở thực quản và dạ dày một cách tự nhiên.

3. Chế độ “Nhiếp sinh” – Thay đổi lối sống và dinh dưỡng

Đây là phần không thể thiếu để duy trì hiệu quả điều trị. Dạ dày cần được “dưỡng” hơn là “chữa”.

Về thực dưỡng:

• Ưu tiên thực phẩm có tính bình, dễ tiêu như rau xanh, ngũ cốc, các loại đạm trắng.
• Sử dụng thêm các gia vị có tính ấm, hành khí như gừng, nghệ giúp làm ấm tỳ vị, giảm trào ngược.
• Tuyệt đối tránh đồ ăn “tích hỏa” như ớt, tiêu, rượu bia và đồ ăn “sinh đàm” như đồ ngọt, chất béo công nghiệp.
• Nguyên tắc ăn uống: “Ăn không quá no, không để quá đói”, nhai kỹ để giảm tải cho vị quản.

Về sinh hoạt:

• Giữ tinh thần lạc quan, tránh thức khuya gây hại cho Can và Thận.
• Khi ngủ nên kê cao đầu hoặc nằm nghiêng trái. Trong Đông y, tư thế này giúp “vị khí” được an vị, tránh bị đẩy ngược lên trên theo đường kinh mạch.
• Sau khi ăn tuyệt đối không nằm ngay, nên đi bộ nhẹ nhàng khoảng 15-20 phút để “thông khí”.

Can thiệp ngoại khoa

Trong các trường hợp cơ thắt thực quản đã bị hỏng hoàn toàn hoặc có nguy cơ biến chứng ác tính không thể hồi phục bằng thuốc, phẫu thuật nội soi Nissen (xếp nếp đáy vị) sẽ được chỉ định. Đây là giải pháp cuối cùng khi “chính khí” không còn khả năng tự phục hồi bằng các phương pháp bảo tồn.

Tóm lại, bệnh trào ngược dạ dày có thể ổn định hoàn toàn và ngăn ngừa tái phát nếu người bệnh biết kết hợp hài hòa giữa y học hiện đại và tinh hoa y học cổ truyền. Hãy lắng nghe cơ thể mình sớm nhất có thể để có hướng điều trị đúng đắn.

Có thể bạn quan tâm

• Cách uống tinh bột nghệ chữa đau dạ dày hiệu quả nhanh
• Các loại thuốc tây chữa đau dạ dày – Bác sĩ kê đơn