Bệnh Á Sừng Ở Tay – Dấu Hiệu Nhận Biết Và Cách Điều Trị

Bệnh á sừng ở tay khiến làn da trở nên khô ráp, nứt nẻ và dễ bong tróc, thậm chí gây chảy máu ở các đầu ngón tay. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không đơn thuần là bệnh ngoài da mà còn là biểu hiện của sự mất cân bằng khí huyết và tạng phủ bên trong cơ thể.

Bệnh á sừng ở tay dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Theo y học hiện đại, á sừng ở tay (còn gọi là viêm da cơ địa mùa đông) là một trạng thái của bệnh chàm khô (Eczema). Đây là tình trạng lớp sừng chuyển hóa dở dang, tế bào còn nhân và chưa chuyển hóa hết thành sừng, dẫn đến cấu trúc da lỏng lẻo, dễ bị tổn thương bởi các tác nhân bên ngoài.

Tuy nhiên, Y học cổ truyền (Đông y) lại nhìn nhận bệnh á sừng (thuộc phạm vi chứng “Tăng thiết phong” hoặc “Thạch khiết phong”) có căn nguyên sâu xa hơn. Bệnh hình thành do Huyết hư phong táo – nghĩa là dòng máu trong cơ thể không đủ dưỡng chất để nuôi dưỡng da, kết hợp với các yếu tố “Phong” (gió) và “Táo” (khô) từ môi trường xâm nhập. Khi can thận suy yếu, khí huyết không lưu thông, độc tố tích tụ dưới da lâu ngày sẽ khiến da tay mất đi độ ẩm tự nhiên, trở nên khô héo và nứt nẻ như ruộng đồng gặp hạn hán.

Á sừng ở tay không có tính lây nhiễm từ người này sang người khác, nhưng lại có tính di truyền và rất dễ tái phát theo mùa, đặc biệt là vào mùa đông khi tiết trời hanh khô (táo khí vượng).

Dấu hiệu nhận biết bệnh á sừng ở tay

Các triệu chứng của á sừng thường tiến triển dai dẳng và nặng dần nếu không được chăm sóc đúng cách. Bà con có thể nhận diện bệnh qua các biểu hiện điển hình sau:

• Da tay khô ráp, dày sừng: Lòng bàn tay và các đầu ngón tay trở nên thô sần, mất đi vân tay tự nhiên.
• Bong tróc vảy trắng: Các lớp sừng bong ra hết lớp này đến lớp khác, nhìn như vảy nến nhưng không có hiện tượng đỏ da quá mức.
• Nứt nẻ, chảy máu: Vào mùa đông, da tay nứt sâu (nứt kẽ), gây đau đớn khi cầm nắm hoặc tiếp xúc với nước xà phòng.
• Ngứa ngáy khó chịu: Đây là biểu hiện của “Phong” đang hoành hành dưới da, thường tăng lên về đêm hoặc khi tiếp xúc với hóa chất.
• Biến dạng móng: Nếu tình trạng kéo dài, móng tay có thể bị xù xì, đổi màu hoặc có các lỗ nhỏ li ti do dinh dưỡng không nuôi được đến tận cùng chi tiết.

Nếu thấy da có hiện tượng sưng tấy, chảy mủ hoặc kèm theo sốt, đó là dấu hiệu của Nhiệt độc xâm nhập gây nhiễm trùng (bội nhiễm), người bệnh cần can thiệp y tế ngay lập tức.

Nguyên nhân gây bệnh á sừng ở tay

Bệnh á sừng xuất phát từ sự tương tác giữa yếu tố cơ địa bên trong và tác động môi trường bên ngoài:

• Tiếp xúc hóa chất (Xúc độc): Việc thường xuyên tiếp xúc với xà phòng, nước rửa bát, thuốc nhuộm tóc làm bào mòn lớp màng bảo vệ da, khiến “táo khí” dễ dàng xâm nhập.
• Yếu tố di truyền: Nếu trong gia đình có cha mẹ bị á sừng, con cái có nguy cơ cao mang cơ địa nhạy cảm này.
• Khí hậu khắc nghiệt: Độ ẩm thấp vào mùa đông làm tình trạng “Huyết khô” trở nên trầm trọng hơn.
• Thiếu hụt dinh dưỡng: Thiếu các Vitamin A, C, D, E khiến “Chính khí” của da suy yếu, lớp sừng không được tái tạo khỏe mạnh.

Biện pháp điều trị bệnh á sừng ở bàn tay

1. Điều trị theo Tây y (Cải thiện triệu chứng nhanh)

Tây y tập trung vào việc làm mềm da và kháng viêm tại chỗ để người bệnh dễ chịu hơn:

• Thuốc bạt sừng (Salicylic acid): Giúp bong tách các lớp sừng dày, làm mềm bề mặt da.
• Corticoid bôi ngoài: Kháng viêm, giảm ngứa nhanh chóng nhưng cần dùng theo chỉ định để tránh teo da.
• Vitamin A acid: Hỗ trợ quá trình sừng hóa diễn ra bình thường.

2. Điều trị theo Đông y (Trị tận gốc căn nguyên)

Đông y sử dụng các thảo dược có tính Dưỡng huyết, Nhuận táo, Khu phong, Thanh nhiệt để giải quyết bệnh từ gốc.

• Lá lốt và Muối: Có tính ấm, giúp ôn trung tán hàn, sát khuẩn tại chỗ. Ngâm tay bằng nước lá lốt giúp huyết mạch lưu thông, giảm đau nhức kẽ tay.
• Trà xanh: Chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa (EGCG) giúp sát khuẩn và kích thích tái tạo da nhanh chóng.
• Nha đam: Giúp bổ sung “tân dịch” tức thời cho da, làm dịu cơn ngứa và cấp ẩm cho các vùng da nứt nẻ.

Xem thêm: Biến chứng của á sừng và cách điều trị hiệu quả từ thảo dược

Lời khuyên chăm sóc và phòng ngừa tái phát

Vì á sừng là bệnh mãn tính liên quan đến cơ địa, bà con cần thiết lập một lối sống “thuận tự nhiên” để bảo vệ đôi bàn tay:

• Bảo hộ khi làm việc: Tuyệt đối không để da tay tiếp xúc trực tiếp với hóa chất tẩy rửa. Hãy đeo găng tay lót cotton bên trong để tránh mồ hôi gây kích ứng.
• Dưỡng ẩm thường xuyên: Coi việc thoa kem dưỡng ẩm như việc uống nước hàng ngày cho da. Nên dùng các loại kem chiết xuất thảo dược tự nhiên.
• Chế độ ăn “Nhuận táo”: Ăn nhiều rau xanh, trái cây mọng nước. Bổ sung các loại hạt (hạnh nhân, óc chó) giàu Vitamin E để nuôi dưỡng da từ bên trong.
• Tránh tác động vật lý: Không nên dùng tay bóc vảy hoặc gãi mạnh, việc này dễ làm rách da gây nhiễm khuẩn.

Á sừng ở tay tuy dai dẳng nhưng nếu biết cách điều trị kết hợp giữa việc “dưỡng” bên trong và “chăm” bên ngoài, chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát được bệnh, trả lại sự mềm mại cho đôi bàn tay.

Tham khảo thêm:

• Bệnh á sừng ở chân – Cách nhận biết triệu chứng và điều trị hiệu quả nhất
• 7 cách chữa bệnh á sừng bằng phương pháp dân gian tại nhà