Bệnh Á Sừng Ở Trẻ Em – Biểu Hiện Và Cách Điều Trị Hiệu Quả, An Toàn

Bệnh á sừng ở trẻ em (tên khoa học là Atopic Dermatitis hoặc Juvenile Plantar Dermatosis khi khu trú ở chân) là một dạng viêm da cơ địa phổ biến. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, á sừng thuộc phạm vi các chứng “Thạch tiễn” hoặc “Tùng bì tiễn”. Bệnh khiến làn da vốn mỏng manh của trẻ trở nên khô ráp, nứt nẻ và bong tróc, gây ảnh hưởng không nhỏ đến sinh hoạt và tâm lý của trẻ.

Dấu hiệu và biến chứng của bệnh á sừng ở trẻ em

Theo y học hiện đại, á sừng là tình trạng lớp sừng chuyển hóa dở dang, tế bào còn nhân và chọn lọc tự nhiên chưa hoàn thiện. Tuy nhiên, Đông y nhìn nhận đây là trạng thái “Huyết hư phong táo” – tức là máu không đủ dưỡng chất để nuôi dưỡng bề mặt da, kết hợp với gió và sự khô hanh gây nên tổn thương.

Cha mẹ có thể nhận diện bệnh qua các biểu hiện điển hình sau:

• Da khô và đỏ: Vùng da lòng bàn chân, gót chân hoặc đầu ngón tay của bé thường căng bóng, đỏ rực và khô ráp.
• Bong tróc vảy: Các lớp da chết bong ra liên tục, để lại lớp da non mỏng manh, dễ tổn thương.
• Nứt nẻ rỉ máu: Đây là biểu hiện của tình trạng “táo” nặng. Vào mùa lạnh, các vết nứt sâu hơn gây đau đớn, khiến trẻ khó khăn khi đi lại hoặc cầm nắm.
• Mụn nước ngứa ngáy: Đôi khi xuất hiện các mụn nước nhỏ nằm sâu dưới da, gây ngứa ngáy khó chịu (thể thấp nhiệt).

Nếu không được xử lý đúng cách, bệnh có thể dẫn đến các biến chứng như nhiễm trùng da (bội nhiễm), hoại tử chi hoặc để lại sẹo thâm vĩnh viễn, làm giảm khả năng tự miễn của da trẻ.

Nguyên nhân gây bệnh á sừng ở trẻ em dưới nhãn quan Đông – Tây y

Bệnh á sừng thường phổ biến ở trẻ từ 3 đến 14 tuổi. Việc xác định nguyên nhân là chìa khóa để trị bệnh từ gốc.

Yếu tố ngoại nhân (Tác động bên ngoài)

• Ma sát vật lý: Trẻ đi giày quá chật, thường xuyên chạy nhảy trên thảm len hoặc chất liệu tổng hợp (polyester, nylon) gây kích ứng cơ học.
• Hóa chất tẩy rửa: Tiếp xúc với xà phòng, nước giặt có độ kiềm cao làm mất lớp màng lipid bảo vệ da.
• Thời tiết khắc nghiệt: Độ ẩm không khí thấp vào mùa đông khiến tình trạng thoát hơi nước qua da diễn ra nhanh hơn.

Yếu tố nội nhân (Cơ địa bên trong)

• Di truyền: Nếu cha mẹ có tiền sử viêm da cơ địa, á sừng, con cái có nguy cơ mắc bệnh cao hơn.
• Tạng phủ suy yếu: Theo Đông y, do chính khí của trẻ còn non nớt, khả năng điều tiết vận hóa của tỳ vị kém dẫn đến tích tụ độc tố, phát tiết ra ngoài da.

Tham khảo thêm: trẻ em bị tróc da đầu ngón tay – nguyên nhân và cách chữa an toàn

Biện pháp điều trị á sừng ở trẻ em hiệu quả và an toàn

Xu hướng hiện nay là kết hợp giữa việc cấp ẩm tức thời của Tây y và các thảo dược lành tính của Đông y để đảm bảo an toàn cho làn da nhạy cảm của bé.

1. Tận dụng thảo dược tự nhiên tại nhà

Các bài thuốc ngâm rửa từ thảo dược giúp sát khuẩn tự nhiên mà không làm khô da:

• Lá Trầu không: Có tính ấm, vị cay, chứa tinh dầu kháng sinh tự nhiên cao. Đun nước lá trầu không để ngâm rửa vùng da tổn thương giúp tiêu viêm, giảm ngứa rất tốt.
• Lá Lốt: Giúp ôn trung, tán hàn, đặc biệt hiệu quả với thể á sừng do lạnh (phong hàn). Ngâm chân bằng nước lá lốt giúp huyết mạch lưu thông, nuôi dưỡng da tốt hơn.
• Lá Trà xanh: Chứa hàm lượng EGCG lớn giúp chống oxy hóa, hỗ trợ tái tạo lớp tế bào sừng mới khỏe mạnh.

2. Giải pháp dưỡng ẩm và sử dụng thuốc bôi

Dưỡng ẩm là “pháp bảo” không thể thiếu. Cha mẹ nên ưu tiên các sản phẩm chiết xuất từ tự nhiên hoặc các loại kem dưỡng chuyên dụng không chứa hương liệu.

Trong y học hiện đại, các bác sĩ có thể chỉ định một số nhóm thuốc:

• Thuốc mỡ chứa Corticoid (Hydrocortison, Desonide): Dùng trong giai đoạn viêm cấp tính để giảm sưng đỏ nhanh.
• Thuốc ức chế Calcineurin (Tacrolimus): Lựa chọn thay thế Corticoid để tránh tác dụng phụ teo da ở trẻ.
• Các hoạt chất dưỡng ẩm chuyên sâu: Glycerin, Urea, Petrolatum giúp tạo màng ngăn thoát nước.

Có thể bạn quan tâm: top 11 thuốc trị á sừng tốt nhất hiện nay và cách dùng

Lưu ý quan trọng khi chăm sóc trẻ bị á sừng

Điều trị á sừng cần sự kiên trì và một chế độ chăm sóc khoa học từ phía gia đình:

• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin A, C, E và Kẽm (có nhiều trong rau màu xanh đậm, quả mọng, các loại hạt). Hạn chế các thực phẩm gây “phát phong” như tôm, cua, thịt bò, nhộng tằm nếu trẻ có cơ địa dị ứng.
• Vệ sinh đúng cách: Tắm bằng nước ấm vừa phải (30-35 độ C), không tắm quá lâu. Tuyệt đối không để trẻ bóc vảy da hoặc chọc vào các nốt mụn nước vì dễ gây nhiễm khuẩn.
• Lựa chọn trang phục: Ưu tiên quần áo, tất chân bằng vải cotton mềm mại, thấm hút mồ hôi. Tránh các chất liệu len dạ tiếp xúc trực tiếp lên vùng da bệnh.
• Môi trường sống: Giữ nhà cửa thông thoáng, sử dụng máy bù ẩm nếu thường xuyên dùng điều hòa.

Bệnh á sừng tuy không đe dọa tính mạng nhưng nếu để kéo dài sẽ làm trẻ đau đớn, quấy khóc, ảnh hưởng đến sự phát triển thể chất. Khi thấy các triệu chứng không thuyên giảm sau 1 tuần chăm sóc tại nhà, phụ huynh cần đưa trẻ đến gặp chuyên gia y tế để có phác đồ điều trị chuyên sâu hơn.

Tham khảo thêm:

• Cách chữa á sừng bằng cây vòi voi làm bệnh giảm hẳn sau 7 ngày
• Cách chữa á sừng bằng lá trầu không giúp cải thiện triệu chứng