Bệnh Bạch Biến Có Di Truyền Không?

Bạch biến là căn bệnh không gây nguy hiểm đến tính mạng nhưng lại ảnh hưởng nặng nề đến tâm lý và thẩm mỹ của người bệnh. Hiện nay, y học hiện đại vẫn đang nỗ lực đi tìm nguyên nhân gốc rễ, trong đó yếu tố di truyền và mã gen được xem là những giả thuyết hàng đầu. Dưới góc nhìn Đông y, đây là tình trạng khí huyết không thông, tạng phủ mất cân bằng dẫn đến sự thay đổi của sắc da.

Bệnh bạch biến có di truyền không?

Bệnh bạch biến (Vitiligo) là một tình trạng rối loạn sắc tố da, khiến các mảng da bị mất đi màu sắc tự nhiên, trở nên trắng bệch và tương phản rõ rệt với vùng da xung quanh.

Trong y học hiện đại, màu sắc của da được quyết định bởi Melanin (hắc tố). Các tế bào sắc tố này hoạt động giống như một “nhà máy” sản xuất màu sắc, giúp bảo vệ da trước tác động của tia cực tím. Khi các tế bào này bị phá hủy hoặc ngừng hoạt động, da sẽ mất đi lớp bảo vệ và màu sắc vốn có. Tùy thuộc vào chủng tộc và khu vực địa lý mà lượng Melanin này khác nhau, tạo nên các màu da đặc trưng như da đen, da vàng hay da trắng.

Triệu chứng điển hình của bệnh là những đám da mất màu, ranh giới rõ ràng, không gây ngứa, không đau và không mất cảm giác. Các vùng da này thường xuất hiện ở mặt, cổ, cổ tay, bàn tay, ngực, bụng nhưng hiếm khi xuất hiện ở lòng bàn tay hay lòng bàn chân.

Kích thước và hình dạng của các đốm trắng này có thể thay đổi theo thời gian và thời tiết. Thông thường, bệnh có xu hướng tiến triển mạnh hơn vào mùa hè dưới tác động của ánh nắng gay gắt và có phần ổn định hơn vào mùa đông.

Về câu hỏi “Bệnh bạch biến có di truyền không?”, các nghiên cứu khoa học cho thấy có mối liên hệ mật thiết giữa yếu tố gia đình và nguy cơ mắc bệnh. Nếu trong gia đình có người thân đời trước (cha mẹ, ông bà) mắc bạch biến, con cháu sẽ có tỷ lệ mắc bệnh cao hơn người bình thường.

Đặc biệt, nguy cơ này sẽ tăng vọt nếu người có gen di truyền đồng thời mắc phải các chứng bệnh tự miễn hoặc rối loạn nội tiết như:

• Viêm khớp dạng thấp;
• Tiểu đường loại 1;
• Bệnh lý tuyến giáp (cường giáp);
• Bệnh rụng tóc từng mảng (hói đầu);
• Bệnh Lupus ban đỏ hệ thống;
• Thiếu máu ác tính.

Chẩn đoán bệnh bạch biến dưới góc nhìn Đông – Tây y kết hợp

Khi nhận thấy dấu hiệu da thay đổi sắc tố, việc tìm đến các cơ sở y tế uy tín để thăm khám là vô cùng cần thiết. Y học hiện đại sẽ sử dụng các xét nghiệm cận lâm sàng để xác định chính xác tình trạng bệnh:

• Sinh thiết da: Lấy một mẫu da nhỏ quan sát dưới kính hiển vi để kiểm tra sự hiện diện và hoạt động của tế bào Melanin.
• Xét nghiệm máu: Kiểm tra các chỉ số về tuyến giáp, đường huyết và tình trạng thiếu máu để xác định xem bạch biến có liên quan đến các bệnh tự miễn khác hay không.

Các phương pháp hỗ trợ điều trị bệnh bạch biến hiện nay

Dù là bệnh mãn tính khó điều trị dứt điểm hoàn toàn, nhưng sự phát triển của y học đã mang lại nhiều giải pháp giúp cải thiện màu da và ngăn chặn sự lan rộng của bệnh.

1. Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)

Trong Tây y, phổ biến nhất là sử dụng các loại thuốc bôi chứa Steroid hoặc Corticosteroid để ức chế phản ứng miễn dịch tại chỗ. Ngoài ra, thuốc chứa hoạt chất Psoralen (như Meladinine) được chỉ định để tăng độ nhạy cảm của da với ánh sáng, kích thích sản sinh Melanin.

2. Trị liệu bằng ánh sáng (Quang trị liệu)

Phương pháp PUVA kết hợp giữa thuốc uống/bôi Psoralen và chiếu tia UVA đã giúp ích cho rất nhiều bệnh nhân. Tuy nhiên, liệu trình này đòi hỏi thời gian dài và có thể gây khô da, bỏng rát nếu không được kiểm soát tốt.

3. Can thiệp ngoại khoa

Đối với các trường hợp bạch biến ổn định nhưng không đáp ứng với thuốc, bác sĩ có thể chỉ định phẫu thuật cấy ghép tế bào sắc tố. Đây là kỹ thuật tách tế bào từ vùng da lành để nuôi cấy và ghép vào vùng da bị mất sắc tố.

Chế độ sinh hoạt và lời khuyên cho người bệnh bạch biến

Bạch biến không lây và không đe dọa mạng sống, vì vậy điều quan trọng nhất là giữ vững tâm lý. Việc bảo vệ da và duy trì lối sống khoa học sẽ giúp kiểm soát bệnh hiệu quả:

• Chống nắng tuyệt đối: Vùng da bạch biến rất dễ bị cháy nắng và tổn thương do thiếu Melanin bảo vệ. Hãy sử dụng kem chống nắng và che chắn kỹ khi ra ngoài.
• Vệ sinh da sạch sẽ: Tắm gội hàng ngày bằng các sản phẩm dịu nhẹ, tránh chà xát mạnh gây tổn thương da (hiện tượng Koebner khiến bệnh lan rộng).
• Dinh dưỡng hợp lý: Bổ sung thực phẩm giàu Vitamin B12, Acid Folic và các khoáng chất như kẽm, đồng. Hạn chế đồ ăn cay nóng, chất kích thích (rượu, bia, thuốc lá).
• Quản lý căng thẳng: Stress là “kẻ thù” khiến bạch biến tiến triển nhanh. Hãy dành thời gian nghỉ ngơi, tập yoga hoặc thiền để tâm trí thư thái.

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính tham khảo. Khi có dấu hiệu bệnh, quý độc giả nên tìm đến các bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và có phác đồ điều trị phù hợp nhất với thể trạng cá nhân.

Có thể bạn quan tâm:

• Chữa bệnh bạch biến bằng củ riềng có khỏi không?
• Bệnh bạch biến có lây không, làm sao phòng ngừa?