Trẻ Sơ Sinh Bị Viêm Da Tắm Lá Gì An Toàn Và Khỏi Bệnh Nhanh?

Khi trẻ sơ sinh bị viêm da, mẹ có thể tận dụng những thảo dược quen thuộc trong vườn nhà như lá ổi, lá tre, kinh giới… để tắm cho bé. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y học, việc dùng lá tắm cần tuân thủ những nguyên lý về tính vị và cách thức bào chế để vừa giúp thanh nhiệt, giải độc da, vừa đảm bảo an toàn tuyệt đối cho làn da non nớt của trẻ.

Trẻ sơ sinh bị viêm da tắm lá gì theo quan điểm Đông – Tây y?

Hiện nay, tỷ lệ trẻ sơ sinh gặp các vấn đề về da liễu đang ngày càng gia tăng. Theo y học hiện đại, nguyên nhân có thể do hàng rào bảo vệ da chưa hoàn thiện, dễ bị tác động bởi vi khuẩn, nấm hoặc tác nhân dị ứng gây ra các thể bệnh như viêm da cơ địa, viêm da dầu, viêm da nhiễm khuẩn…

Dưới lăng kính Đông y, viêm da ở trẻ sơ sinh thường được gọi là “Thai độc” hoặc “Chàm sữa”. Nguyên nhân chủ yếu do nhiệt độc tích tụ từ trong bào thai, kết hợp với phong nhiệt bên ngoài xâm nhập vào bì phu (da), khiến khí huyết ứ trệ, sinh ra mẩn đỏ, ngứa ngáy. Việc sử dụng các loại lá tắm có tính vị thanh nhiệt, giải độc, sát trùng được coi là phương pháp “trị từ bên ngoài” rất hiệu quả cho các trường hợp nhẹ.

Dưới đây là 9 loại lá tắm kinh điển giúp xoa dịu làn da, kháng viêm tự nhiên mà các mẹ có thể áp dụng ngay tại nhà:

1. Tắm lá khế – Giải độc, trừ phong cho làn da dị ứng

Lá khế (Phan thạch lựu diệp) là vị thuốc có tính hàn, vị chua. Theo y học cổ truyền, lá khế có công năng thanh nhiệt, sát trùng, đặc biệt hiệu quả trong việc trừ phong, giảm ngứa. Với trẻ bị viêm da dị ứng, mề đay hoặc rôm sảy, nước lá khế giúp đào thải độc tố dưới da, cắt nhanh cơn ngứa khó chịu.

Cách thực hiện:

• Sử dụng khoảng 30g lá khế chua già, rửa sạch bụi bẩn.
• Ngâm lá với nước muối loãng khoảng 20 phút để loại bỏ vi khuẩn và tạp chất.
• Đun sôi 2 lít nước, sau đó cho lá khế vào đun kỹ thêm 10 phút để các tinh chất tan hoàn toàn vào nước.
• Pha nước lá đến nhiệt độ ấm vừa phải rồi tắm cho bé, chú ý các vùng da bị mẩn đỏ.
• Mẹ có thể dùng bã lá chà xát thật nhẹ nhàng lên vùng da bệnh để tăng hiệu quả sát khuẩn.

Xem thêm: Có nên tắm lá vối cho trẻ sơ sinh? Tìm hiểu trước khi áp dụng

2. Cây Sài đất – Kháng sinh tự nhiên trị mụn nhọt, viêm da

Sài đất được mệnh danh là “kháng sinh thực vật” trong Đông y nhờ chứa các hoạt chất như Wedelolacton và Dimethyl wedelolacton. Vị thuốc này có tính mát, giúp tiêu viêm, giải độc cực mạnh, thường dùng chủ trị các chứng viêm da có mủ, mụn nhọt hoặc chốc lở ở trẻ nhỏ.

Cách nấu nước tắm:

• Chuẩn bị 100g sài đất tươi (hoặc 50g khô).
• Rửa sạch, đun cùng 2 lít nước. Khi nước chuyển sang màu vàng đậm (lúc này dược tính đã ra hết) thì tắt bếp.
• Dùng nước này tắm và rửa kỹ vùng da tổn thương cho bé hằng ngày cho đến khi da lành hẳn.

3. Lá Kinh giới – Sơ phong, chỉ ngứa

Kinh giới vị cay, tính ấm, vào kinh Phế và Can. Trong các bài thuốc chữa bệnh ngoài da cho trẻ, kinh giới đóng vai trò “sơ phong” – nghĩa là đuổi các tác nhân gây ngứa do gió và nhiệt ra khỏi cơ thể. Y học hiện đại cũng tìm thấy trong kinh giới lượng tinh dầu dồi dào có khả năng kháng khuẩn, làm se miệng các vết thương hở nhẹ.

Cách thực hiện:

• Dùng một nắm lá và cành kinh giới tươi, rửa sạch và xay nhuyễn.
• Lọc lấy nước cốt, bỏ phần bã.
• Hòa nước cốt vào chậu nước ấm để tắm cho trẻ 2-3 lần/tuần tùy tình trạng viêm da.

4. Lá Đơn đỏ – “Khắc tinh” của tụ cầu khuẩn gây viêm da

Lá đơn đỏ (Đơn tướng quân) là vị thuốc quý trong điều trị các chứng mẩn ngứa, dị ứng mạn tính. Khoa học hiện đại đã chứng minh chiết xuất lá đơn đỏ có khả năng ức chế vi khuẩn tụ cầu vàng – tác nhân chính gây ra tình trạng viêm da nhiễm trùng ở trẻ sơ sinh.

Cách thực hiện:

• Mẹ có thể dùng lá đơn đỏ khô nấu với 1 lít nước.
• Đun sôi rồi hạ lửa nhỏ trong 10 phút để các hoạt chất flavonoid và tanin giải phóng ra nước.
• Để nước nguội tự nhiên đến nhiệt độ thích hợp rồi tắm cho bé.

5. Chè xanh – Chống oxy hóa và phục hồi tế bào da

Lá chè xanh chứa hàm lượng EGCG và Polyphenol cực cao. Theo Tây y, đây là các chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ màng tế bào. Theo Đông y, trà diệp có tính hàn, vị đắng ngọt, giúp thanh nhiệt cơ thể và làm khô các vết thương ẩm ướt trên da bé rất nhanh.

Cách thực hiện:

• Vò nát 100g lá chè xanh tươi đã rửa sạch.
• Đun sôi kỹ với 2 lít nước. Pha thêm nước lạnh để nước tắm đạt khoảng 35 – 38 độ C.
• Tắm cho bé trong phòng kín gió khoảng 5 phút, thực hiện đều đặn 2-3 lần mỗi tuần.

6. Diếp cá – Kháng sinh tự nhiên và làm mát máu

Lá diếp cá (Ngư tinh thảo) nổi tiếng với khả năng kháng khuẩn, kháng virus mạnh mẽ. Đặc biệt, diếp cá có tác dụng “lương huyết” (làm mát máu), cực kỳ phù hợp với những trẻ bị viêm da có biểu hiện nóng trong, đại tiện táo hoặc da đỏ rát.

Cách thực hiện:

• Giã nát một nắm diếp cá tươi, vắt lấy nước cốt đậm đặc.
• Hòa vào nước ấm để tắm cho trẻ. Vitamin C trong diếp cá cũng giúp tăng cường sức đề kháng cho bề mặt da.

7. Lá Tía tô – Sát khuẩn và kích thích tái tạo da

Tía tô không chỉ là rau thơm mà còn là vị thuốc “giải biểu” hàng đầu. Tinh dầu trong tía tô giúp tiêu viêm và kích thích quá trình lưu thông khí huyết vùng da bị tổn thương, từ đó giúp da nhanh chóng tái tạo lớp biểu bì mới nhờ hàm lượng Vitamin A, C dồi dào.

Cách thực hiện:

• Đun sôi 100g lá tía tô với 2 lít nước.
• Cho bé ngâm mình và massage nhẹ nhàng trong nước lá ấm khoảng 5 phút.

8. Lá tre – Thanh nhiệt và thông thoáng lỗ chân lông

Ít ai biết lá tre có khả năng “trúc diệp thanh nhiệt”. Việc tắm lá tre giúp kích thích bài tiết mồ hôi, từ đó đẩy các chất cặn bã và độc tố ra ngoài, làm thông thoáng lỗ chân lông, ngăn chặn sự cư ngụ của vi khuẩn gây bệnh.

Cách thực hiện:

• Dùng 150g lá tre rửa sạch, nấu cùng 2-3 lít nước.
• Đun sôi 10 phút, bỏ bã và dùng nước tắm hằng ngày cho bé.

9. Lá ổi – Vị thuốc chứa Tanin làm se niêm mạc da

Thành phần Tanin pyrogalic trong lá ổi có đặc tính làm se niêm mạc, kháng khuẩn và chống viêm rất tốt. Với những vùng da viêm có biểu hiện hơi rỉ dịch, nước lá ổi sẽ giúp bề mặt da khô thoáng và se lại nhanh chóng.

Cách thực hiện:

• Dùng 10-15 lá ổi bánh tẻ, rửa sạch và đun sôi trong 20 phút.
• Sử dụng nước lá ổi tắm cho bé hằng ngày sẽ thấy tình trạng sưng viêm cải thiện rõ rệt.

Những nguyên tắc “vàng” khi tắm lá cho trẻ sơ sinh bị viêm da

Để việc dùng thảo dược phát huy tối đa công năng “trị bệnh bảo thân”, các bậc phụ huynh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Nguồn gốc thảo dược: Phải sử dụng lá sạch, không có dư lượng thuốc trừ sâu hay chất bảo quản. Tốt nhất nên dùng lá tươi để đảm bảo lượng tinh dầu và hoạt chất.
• Độ đậm đặc vừa phải: Không nên nấu nước quá đặc. Theo nguyên lý “trung dung”, nước quá đặc có thể gây kích ứng ngược hoặc làm bít tắc lỗ chân lông của trẻ.
• Thử phản ứng da: Luôn thoa một ít nước lá lên vùng da cổ tay của bé, chờ 20-30 phút. Nếu không có hiện tượng đỏ rực hay nổi thêm mẩn thì mới tiến hành tắm toàn thân.
• Thời gian và không gian: Tắm trong phòng kín gió. Thời gian tắm không quá 5 phút để tránh nước ngấm vào da gây cảm lạnh hoặc làm tổn thương da bị “bở” do ngâm nước quá lâu.
• Vệ sinh “trước sau như một”: Nên tráng người cho bé bằng nước ấm sạch trước khi tắm lá (để loại bỏ bụi bẩn, giúp dược tính ngấm tốt hơn) và sau khi tắm lá (để loại bỏ vụn lá, cặn bẩn bám lại trên da).
• Tuyệt đối không tắm lá khi có vết thương hở: Nếu da bé có biểu hiện lở loét, mưng mủ, chảy máu thì việc tắm lá lúc này cực kỳ nguy hiểm, dễ dẫn đến nhiễm trùng máu.

Việc tắm lá cho trẻ sơ sinh bị viêm da là một liệu pháp hỗ trợ tuyệt vời từ Y học cổ truyền. Tuy nhiên, nếu sau 3-5 ngày áp dụng mà tình trạng không thuyên giảm, hoặc trẻ có biểu hiện quấy khóc, bỏ bú, sốt nhẹ, cha mẹ cần đưa bé đến các cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám kịp thời.

Có thể bạn quan tâm:

• Viêm da dị ứng ở trẻ sơ sinh và những điều cần biết