Thoát vị đĩa đệm có tập gym được không? Lưu ý để không hại cột sống

Bị thoát vị đĩa đệm có tập gym được không sẽ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh, vị trí thoát vị đĩa đệm, tình trạng sức khỏe tổng thể và chỉ định của bác sĩ.

Thấu hiểu tình trạng thoát vị đĩa đệm dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Thoát vị đĩa đệm theo quan niệm của Đông y thuộc phạm vi chứng “Yêu thống” (đau lưng) hoặc “Tọa cốt phong”. Căn nguyên thường do can thận hư tổn, kết hợp với các tác nhân bên ngoài như phong, hàn, thấp xâm nhập vào kinh lạc, gây cản trở sự lưu thông của khí huyết tại cột sống. Khi khí huyết bất túc, đĩa đệm không được nuôi dưỡng đầy đủ dẫn đến thoái hóa, bao xơ yếu đi và nhân nhầy thoát ra ngoài, chèn ép vào kinh mạch gây đau nhức.

Việc vận động, cụ thể là tập gym, mang ý nghĩa kép: nếu tập đúng sẽ giúp “thông kinh hoạt lạc”, tăng cường sức mạnh cơ bắp để hỗ trợ cột sống; nhưng nếu tập sai, nó sẽ trở thành “tà khí” ngoại lực gây tổn thương thêm cho cấu trúc xương khớp vốn đang suy yếu.

Bị thoát vị đĩa đệm có tập gym được không?

Các chuyên gia nhận định rằng, người bệnh thoát vị đĩa đệm vẫn có thể tập gym, tập thể hình nhưng đây không phải là cuộc đua về cường độ mà là sự lắng nghe cơ thể. Việc tập luyện đòi hỏi sự cẩn trọng và phân hóa theo từng thể trạng cụ thể:

• Mức độ bệnh: Với thể nhẹ (đĩa đệm mới phình hoặc lồi), việc tập gym giúp củng cố khối cơ lưng, cơ bụng, giảm tải cho cột sống. Với thể nặng hoặc có dấu hiệu chèn ép tủy sống, việc tập luyện cần được kiểm soát nghiêm ngặt.
• Vị trí thoát vị: Thoát vị đĩa đệm cổ đòi hỏi sự thận trọng tối đa với các bài tập đẩy vai, kéo xô. Trong khi đó, thoát vị đĩa đệm thắt lưng cần đặc biệt tránh các bài tập gây áp lực nén trục dọc lên cột sống như Deadlift hay Squat với tạ nặng.
• Chính khí và sức khỏe tổng thể: Người có nền tảng thể lực tốt (chính khí vượng) có khả năng thích nghi và phục hồi nhanh hơn sau các bài tập có cường độ vừa phải.

Cột sống là trụ cột của cơ thể, nơi hội tụ của kinh Đốc – bể của các kinh dương. Một khi trụ cột lung lay, mọi vận động đều phải lấy sự an toàn làm gốc, lấy sự bền bỉ làm đích đến thay vì những con số về cân nặng của mức tạ.

Các bài tập gym phù hợp cho từng vị trí tổn thương

Để việc tập luyện hỗ trợ tốt nhất cho quá trình phục hồi, người bệnh cần lựa chọn các bài tập tác động đích đáng vào vùng cơ hỗ trợ vị trí thoát vị:

Đối với vùng cột sống cổ

• Kéo giãn cơ cổ: Các động tác xoay nhẹ, nghiêng đầu giúp thư giãn kinh lạc vùng cổ vai gáy, giảm tình trạng co thắt cơ do đau.
• Tập với tạ nhẹ: Sử dụng tạ tay loại 1-2kg để thực hiện các bài tập nâng tạ trước mặt hoặc sang hai bên nhằm tăng sức bền cho cơ cầu vai mà không gây áp lực trực tiếp lên đốt sống cổ.

Đối với vùng cột sống thắt lưng và cùng

• Hít đất (Push-up): Giúp tăng cường sức mạnh cơ lõi (core). Lưu ý giữ lưng thẳng để tránh võng lưng gây áp lực thêm vào vùng thắt lưng.
• Squat không tạ (Bodyweight Squat): Tập trung vào kỹ thuật để dồn trọng lực vào cơ đùi và mông, giúp giảm tải cho cột sống khi đứng hoặc di chuyển.
• Bài tập “Mèo – Bò”: Đây là bài tập hỗ trợ cực tốt giúp nhuận hoạt các đốt sống, giải phóng sự chèn ép một cách nhẹ nhàng.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Dưới góc nhìn lâm sàng, Lão nhận thấy nhiều bà con khi bị thoát vị đĩa đệm thường có tâm lý cực đoan: hoặc là sợ hãi không dám cử động, hoặc là quá nôn nóng tập luyện để nhanh khỏe. Cần hiểu rằng, triệu chứng đau ở thắt lưng đôi khi không xuất phát tại chỗ mà là hệ quả của việc can thận suy yếu, không nuôi dưỡng được cốt tủy. Nếu bà con chỉ chú trọng vào việc tập gym để xây dựng cơ bắp bên ngoài mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa bên trong, bệnh rất dễ tái phát nghiêm trọng hơn. Tập luyện phải đi đôi với dưỡng sinh, dùng thuốc đúng cách để phục hồi đĩa đệm từ gốc.

Những lưu ý sống còn khi tập gym cho người thoát vị

Để tránh những chấn thương đáng tiếc, người bệnh cần tuân thủ các nguyên tắc sau:

• Khởi động kỹ: Đây là quá trình “làm nóng” khí huyết, giúp gân cốt sẵn sàng trước khi chịu lực.
• Lắng nghe cơ thể: Nếu xuất hiện cảm giác đau nhói, tê lan xuống chân hoặc tay, cần dừng lại ngay lập tức. Đó là tín hiệu cảnh báo đĩa đệm đang bị chèn ép quá mức.
• Dinh dưỡng và nghỉ ngơi: Sau khi tập, cơ thể cần thời gian để phục hồi. Một chế độ ăn giàu canxi, collagen và các vị thuốc hành khí hoạt huyết sẽ hỗ trợ đắc lực cho quá trình này.

Tham khảo thêm: Chữa thoát vị địa đệm bằng xà đơn – Cần thực hiện đúng.

Trong y học, không có bài tập nào là vạn năng cho tất cả mọi người. Mỗi cơ thể là một tiểu vũ trụ với những khiếm khuyết riêng, sự điều chỉnh linh hoạt mới là chìa khóa của sự trường thọ.

Bà con cũng có thể tham khảo thêm:

• Các bài thuốc dân gian chữa thoát vị đĩa đệm tốt nhất 2024
• Tìm hiểu cách chữa thoát vị đĩa đệm bằng cây xương rồng

Nếu bà con còn băn khoăn về lộ trình tập luyện hoặc tình trạng đau nhức kéo dài không thuyên giảm, hãy kết nối để được hỗ trợ cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.