Phì đại tuyến tiền liệt lành tính: Hiểu căn nguyên để trị gốc, dưỡng thân

U phì đại lành tính tuyến tiền liệt, hay còn gọi là u xơ tuyến tiền liệt, là một trong những tình trạng phổ biến nhất ở nam giới khi bước vào độ tuổi trung và cao niên. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây không đơn thuần là sự tăng sinh kích thước tại một cơ quan, mà là hệ quả của quá trình suy giảm công năng tạng phủ và sự mất cân bằng khí huyết tích tụ lâu ngày.

Bản chất của phì đại tuyến tiền liệt theo quan niệm Đông y

Trong Đông y, các triệu chứng của phì đại tuyến tiền liệt thường được xếp vào phạm vi chứng “Lâm” (tiểu khó, tiểu buốt) hoặc “Long bế” (bí tiểu). Tuyến tiền liệt nằm ở vị trí hạ tiêu, liên quan mật thiết đến tạng Thận và bàng quang. Khi tuổi tác cao, Chính khí suy giảm, đặc biệt là Thận khí không còn sung túc, chức năng khí hóa bàng quang bị rối loạn dẫn đến việc bài tiết nước tiểu gặp trở ngại.

Nguyên nhân sâu xa thường do sự kết hợp của nhiều yếu tố:

• Thận hư: Thận chủ nhị tiện (đại tiện và tiểu tiện). Khi Thận dương hư không khí hóa được bàng quang hoặc Thận âm hư gây nội nhiệt đều dẫn đến các rối loạn về tiểu tiện.
• Thấp nhiệt xuống hạ tiêu: Chế độ ăn uống nhiều dầu mỡ, cay nóng hoặc uống nhiều rượu bia tích tụ thấp nhiệt, dồn xuống bàng quang gây ra tình trạng sưng nóng, cản trở dòng chảy.
• Huyết ứ: Khí trệ lâu ngày dẫn đến huyết ứ, hình thành các khối u cục (vật hữu hình) chèn ép kinh lạc và niệu đạo.

“Thân thể con người là một khối thống nhất, một điểm tắc nghẽn ở hạ tiêu thường bắt nguồn từ sự suy yếu tổng thể của tạng phủ và sự đình trệ của dòng chảy khí huyết.”

Dấu hiệu nhận diện và các thể bệnh thường gặp

Người bệnh có thể cảm nhận rõ rệt các triệu chứng thông qua sinh hoạt hàng ngày. Đây không chỉ là nỗi lo về bệnh tật mà còn là sự báo hiệu về sự xuống cấp của sức khỏe tổng thể:

• Đái rắt: Đi tiểu liên tục nhưng lượng nước tiểu mỗi lần rất ít (dưới 150ml). Khoảng cách giữa các lần tiểu ngắn lại do bàng quang luôn trong trạng thái kích thích hoặc không được làm trống hoàn toàn.
• Đái khó: Dòng tiểu yếu, tia nhỏ, phải rặn mới ra được nước tiểu. Theo Đông y, đây là biểu hiện của tình trạng khí không đủ lực để thúc đẩy thủy dịch.
• Bí tiểu cấp tính: Cảm giác buồn tiểu mãnh liệt nhưng không thể đi được. Đây là tình trạng khẩn cấp, cần được can thiệp ngay để tránh ảnh hưởng đến chức năng Thận.
• Tiểu đêm nhiều lần: Gây mất ngủ, suy nhược cơ thể, thường liên quan trực tiếp đến Thận dương hư suy.

Nếu xuất hiện tình trạng tiểu buốt hoặc tiểu ra máu, điều này thường phản ánh tình trạng nhiệt độc hoặc nhiễm khuẩn đường niệu, cần được đánh giá lâm sàng cẩn thận.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ dưới góc nhìn hiện đại và cổ truyền

Sự kết hợp giữa y lý cổ truyền và các nghiên cứu hiện đại giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện hơn về căn bệnh này:

• Tuổi tác: Nam giới trên 50 tuổi có nồng độ testosterone suy giảm, trong khi estrogen tăng lên, kích thích tế bào tuyến tiền liệt tăng sinh. Đông y gọi đây là quá trình “Thiên quý suy”, Thận khí hư hao.
• Lối sống và dinh dưỡng: Chế độ ăn quá nhiều sữa, dầu mỡ và ít rau xanh tích tụ Thấp trệ. Thói quen sử dụng rượu bia, thuốc lá làm tổn thương tạng can và tỳ, khiến thấp nhiệt sinh sôi.
• Bệnh lý nền: Các bệnh lý như tiểu đường, xơ gan hay viêm tuyến tiền liệt mãn tính là những yếu tố khiến Tà khí dễ xâm nhập và lưu trú lâu ngày.

Xem thêm: Kích thước tuyến tiền liệt bình thường là bao nhiêu?

Các biến chứng tiềm ẩn khi chủ quan

Nhiều người bệnh thường có tâm lý chịu đựng vì cho rằng đây là bệnh “già”. Tuy nhiên, nếu không được kiểm soát, phì đại lành tính có thể dẫn đến những hệ lụy nghiêm trọng:

• Tổn thương bàng quang: Áp lực nước tiểu tồn dư lâu ngày gây giãn niệu quản, giãn thận, thậm chí dẫn đến sỏi bàng quang.
• Nhiễm khuẩn niệu: Nước tiểu ứ đọng là môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển, gây viêm bể thận, nhiễm khuẩn huyết.
• Ảnh hưởng toàn thân: Rối loạn tiểu tiện kéo dài gây tăng huyết áp, nhồi máu cơ tim hoặc tai biến mạch máu não ở người cao tuổi do căng thẳng và mất ngủ triền miên.

Phương hướng xử lý và điều chỉnh

Việc điều trị cần dựa trên mức độ ảnh hưởng của triệu chứng và kích thước khối phì đại. Không phải trường hợp nào cũng cần can thiệp ngoại khoa ngay lập tức.

Điều chỉnh lối sống – Tự chữa lành từ bên trong

Đối với những trường hợp nhẹ, việc điều chỉnh thói quen đóng vai trò quyết định:

• Hạn chế uống nhiều nước vào buổi tối trước khi đi ngủ.
• Tránh xa rượu bia và các chất kích thích gây kích ứng bàng quang.
• Tăng cường thực phẩm giàu kẽm và các loại rau xanh đậm.

Tham khảo thêm: Tự chữa viêm tuyến tiền liệt tại nhà bằng mẹo an toàn hiệu quả

Điều trị nội khoa và ngoại khoa

Y học hiện đại sử dụng các nhóm thuốc ức chế thụ cảm alpha để làm giảm trương lực cơ trơn hoặc thuốc ức chế men 5-alpha-reductase nhằm làm giảm thể tích tuyến tiền liệt. Trong các trường hợp nhiễm khuẩn, thuốc kháng sinh và chống phù nề sẽ được chỉ định.

Khi các triệu chứng trở nên nghiêm trọng (giai đoạn 2 và 3), gây bí tiểu hoàn toàn hoặc phát sinh biến chứng như sỏi bàng quang, suy thận, bác sĩ sẽ cân nhắc các thủ thuật ngoại khoa như mổ nội soi hoặc mổ mở. Tuy nhiên, bất kỳ sự can thiệp xâm lấn nào cũng cần được cân nhắc kỹ lưỡng về tính an toàn và khả năng hồi phục của cơ địa người bệnh.

Có thể bạn quan tâm:

• Chữa phì đại tuyến tiền liệt bằng thuốc nam – hiệu quả nhanh chóng
• Khi nào cần mổ phì đại tuyến tiền liệt– chi phí như thế nào?

Lời khuyên từ chuyên gia

Sức khỏe của hệ tiết niệu và tuyến tiền liệt là tấm gương phản chiếu sinh lực của người đàn ông. Thay vì lo lắng về những con số kích thước trên tờ giấy siêu âm, chúng ta nên lắng nghe những tín hiệu từ cơ thể để có sự điều chỉnh kịp thời. Thăm khám định kỳ và duy trì tinh thần lạc quan, kết hợp cùng các phương pháp dưỡng sinh Đông y là cách tốt nhất để chung sống hòa bình và đẩy lùi bệnh tật.

Nếu bà con đang gặp phải những bất tiện trong sinh hoạt do chứng phì đại tuyến tiền liệt gây ra, hãy chủ động tìm kiếm sự tư vấn chuyên môn để bảo vệ sức khỏe của chính mình. Mọi thắc mắc cần giải đáp về căn nguyên và hướng xử lý theo Đông y, bà con có thể liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773 để được hỗ trợ kịp thời.