Nội Soi Dạ Dày Có Bị Lây Bệnh Thông Qua Thiết Bị Không?

Trong hành trình tìm kiếm sự cân bằng cho sức khỏe tiêu hóa, nội soi dạ dày đã trở thành một bước chẩn đoán hiện đại không thể thiếu. Tuy nhiên, đứng trước ống soi mềm, không ít người bệnh mang trong lòng nỗi bất an về sự an toàn vệ sinh. Câu hỏi “nội soi dạ dày có lây bệnh qua thiết bị không?” không chỉ là nỗi lo về vi khuẩn, mà còn là sự lo âu về việc chính khí bị xâm phạm khi can thiệp ngoại lai.

Nội soi dạ dày dưới lăng kính y học: Sự kết hợp giữa quan sát và can thiệp

Theo góc nhìn hiện đại, nội soi dạ dày là phương pháp đưa ống soi mềm từ miệng qua thực quản vào đến dạ dày và tá tràng. Dưới ánh sáng của camera siêu nhỏ, những tổn thương dù chỉ bằng hạt gạo cũng hiện rõ, giúp bác sĩ tầm soát sớm các nguy cơ về viêm loét hay khối u. Trong Đông y, dạ dày được gọi là Tỳ Vị – “hậu thiên chi bản”, nơi tiếp nhận và chuyển hóa tinh hoa của đồ ăn thức uống để nuôi dưỡng toàn bộ cơ thể. Việc đưa thiết bị vào thăm khám chính là cách chúng ta trực tiếp kiểm tra tình trạng “kho lương” của cơ thể đang đầy hay vơi, có đang bị tích trệt hay tổn thương hay không.

Dựa vào mục đích thăm khám, phương pháp này được chia thành hai hình thức chính:

• Nội soi chẩn đoán: Đây là quá trình “vạch lá tìm sâu”, tìm kiếm sự hiện diện của xoắn khuẩn HP (Helicobacter pylori) hay các tác nhân gây viêm nhiễm mà Đông y thường gọi là tà khí xâm nhập vào Vị phủ. Từ đó, bác sĩ có thể lấy mẫu mô sinh thiết để đưa ra kết luận chính xác nhất.
• Nội soi can thiệp: Khi Vị phủ có dấu hiệu xuất huyết (huyết ứ) hoặc các tổn thương cần xử lý ngay, bác sĩ sẽ luồn dụng cụ chuyên dụng qua dây soi để thực hiện các thủ thuật như thắt tĩnh mạch thực quản, chích xơ hoặc đốt cầm máu. Đây là sự hỗ trợ kịp thời để ngăn chặn tình trạng thất thoát huyết dịch, bảo vệ sinh mệnh.

Nội soi dạ dày có bị lây bệnh thông qua thiết bị không? – Những ẩn họa và thực tế

Trong y học hiện đại, nội soi được coi là “tiêu chuẩn vàng” để chẩn đoán bệnh lý ống tiêu hóa trên, vượt xa các phương pháp gián tiếp như siêu âm hay chụp X-quang. Tuy nhiên, một thiết bị tiếp xúc trực tiếp với dịch vị và niêm mạc của nhiều người bệnh đặt ra bài toán lớn về vấn đề lây nhiễm chéo. Liệu các loại vi khuẩn, virus có theo ống soi từ người này sang người khác?

Thực tế cho thấy, rủi ro lây nhiễm trong các cơ sở y tế đạt chuẩn là cực kỳ thấp. Tuy nhiên, về mặt lý thuyết, nguy cơ này không phải là con số không. Có hơn 50 loại vi sinh vật (ngoại tà) tiềm ẩn khả năng lây qua máy nội soi nếu quy trình vô trùng bị buông lỏng. Trong đó, đáng ngại nhất là xoắn khuẩn HP – loại vi khuẩn mà Đông y xem là tác nhân gây nhiệt độc, làm tổn thương lớp niêm mạc dạ dày dẫn đến viêm loét lâu ngày. Ngoài ra, các trực khuẩn mủ xanh hay virus viêm gan, HIV cũng là những mối đe dọa nếu thiết bị không được xử lý đúng cách.

Sở dĩ nguy cơ này tồn tại là do ống nội soi có cấu trúc rất phức tạp, chứa nhiều kênh nhỏ bên trong để bơm nước, hút dịch và luồn dụng cụ can thiệp. Những ngóc ngách này là nơi lý tưởng để các “tà khí” vi sinh ẩn náu. Nếu quá trình khử khuẩn bị rút ngắn thời gian hoặc sử dụng dung dịch sát khuẩn không đạt tiêu chuẩn, mầm bệnh có thể theo đó mà xâm nhập vào cơ thể người bệnh tiếp theo, gây ra tình trạng bệnh chồng thêm bệnh.

Đọc thêm: Sau khi nội soi dạ dày bị đau bụng có bị làm sao không?

Bí quyết ngăn ngừa “Ngoại tà” xâm nhập qua thiết bị nội soi

Nỗi lo về lây nhiễm chéo khiến nhiều người chần chừ trong việc thăm khám, dẫn đến việc bỏ lỡ “thời điểm vàng” để điều trị các bệnh lý nguy hiểm. Để bảo vệ chính mình và đảm bảo Vị phủ luôn an ổn, cả người bệnh và cơ sở y tế cần tuân thủ những nguyên tắc nghiêm ngặt.

Đối với người bệnh: Sự thông thái trong lựa chọn

• Chọn mặt gửi vàng: Hãy tìm đến những cơ sở y tế uy tín, nơi có sự kết hợp giữa thiết bị hiện đại và quy trình vô trùng đạt chuẩn quốc tế. Một môi trường y tế sạch sẽ, minh bạch chính là lớp rào chắn đầu tiên ngăn chặn “tà khí” xâm nhập.
• Thành thật với thầy thuốc: Luôn cung cấp đầy đủ tiền sử bệnh lý, đặc biệt là các bệnh truyền nhiễm. Việc này không chỉ giúp bảo vệ cộng đồng mà còn giúp bác sĩ có phương án chuẩn bị thiết bị nội soi riêng biệt hoặc quy trình khử khuẩn đặc biệt cho trường hợp của bạn.
• Tránh lạm dụng thủ thuật: Đừng biến việc nội soi thành thói quen kiểm tra định kỳ quá dày đặc tại nhiều nơi khác nhau. Hãy tập trung theo dõi tại một địa chỉ uy tín để bác sĩ nắm rõ lộ trình biến chuyển của bệnh, đồng thời giảm thiểu số lần can thiệp không cần thiết vào cơ thể.

Đối với cơ sở y tế: Y đức và trách nhiệm

• Quy trình vô trùng là mệnh lệnh: Các bước từ làm sạch sơ bộ, tẩy rửa bằng enzym đến tiệt khuẩn mức độ cao bằng hóa chất chuyên dụng phải được thực hiện tỉ mỉ cho từng mm của ống soi.
• Trách nhiệm của người thầy thuốc: Đội ngũ kỹ thuật viên cần làm việc với cái tâm của người hành y, tuyệt đối không vì áp lượng bệnh nhân đông mà lơ là các khâu xử lý thiết bị. Trong Đông y, việc giữ gìn sự thanh sạch cho công cụ chữa bệnh cũng là một phần của đạo đức nghề nghiệp.

Tóm lại, dù rủi ro lây nhiễm qua thiết bị nội soi dạ dày là có thật nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát được bằng sự cẩn trọng và kiến thức y khoa đúng đắn. Khi sự vô trùng được đảm bảo, nội soi sẽ hoàn thành tốt sứ mệnh là “mắt thần” giúp chúng ta thấu hiểu sức khỏe của Vị phủ, từ đó đưa ra những bài thuốc, phương pháp điều trị “đúng bệnh, đúng người”.

Có thể bạn quan tâm

• Sau khi nội soi dạ dày nên ăn gì, làm gì cho dễ chịu?
• Phương pháp nội soi dạ dày nào không đau, thực hiện ở đâu?