Lập Kế Hoạch Chăm Sóc Bệnh Nhân Sau Mổ Trĩ – Chi Tiết A-z

Chăm sóc bệnh nhân sau mổ trĩ là giai đoạn vàng để phục hồi vùng hạ tiêu, ổn định khí huyết và ngăn ngừa tái phát. Việc kết hợp giữa y tế hiện đại và các nguyên lý Đông y sẽ giúp vết thương mau lành, giảm đau đớn và bồi bổ cơ thể từ gốc.

Kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sau mổ trĩ chi tiết

Vệ sinh vùng hạ tiêu sau mổ

Trĩ theo quan niệm của Đông y thuộc chứng “Hạch trĩ”, hình thành do huyết ứ, thấp nhiệt uất kết tại tràng vị. Phẫu thuật giúp loại bỏ búi trĩ (phần ngọn), nhưng vùng hậu môn sau mổ rất nhạy cảm, dễ bị tà độc (vi khuẩn) xâm nhập gây sưng đau, nhiễm trùng.

Các biện pháp vệ sinh quan trọng bảo vệ vùng hậu môn:

• Xông rửa bằng nước ấm và thảo dược sát trùng: Ngoài nước ấm thông thường, bà con có thể sử dụng nước sắc từ trầu không, muối hạt để sát khuẩn, hoạt huyết, giúp vết thương mau khô. Nên thực hiện ít nhất 2 lần/ngày và ngay sau khi đại tiện.
• Giữ vùng hậu môn khô ráo: Trong Đông y, “thấp” (ẩm ướt) dễ sinh ra nhiệt độc. Việc dùng khăn mềm thấm khô giúp ngăn chặn thấp nhiệt gây lở loét, ngứa ngáy.
• Tránh dùng giấy vệ sinh thô ráp: Ma sát mạnh làm tổn thương khí huyết đang phục hồi tại vết mổ. Sử dụng khăn ẩm hoặc nước rửa nhẹ nhàng là cách tốt nhất để bảo vệ niêm mạc.
• Hạn chế ngồi lâu: Việc ngồi lâu gây trì trệ khí huyết vùng chậu, tạo áp lực lên vết mổ. Đứng lên hoặc đi lại nhẹ nhàng giúp “khí hành thì huyết hành”, hỗ trợ tiêu sưng rất tốt.

Tư thế sinh hoạt và nghỉ ngơi

Dưới góc nhìn y học cổ truyền, tư thế nằm và ngồi ảnh hưởng trực tiếp đến việc lưu thông kinh lạc vùng đại trường. Để giảm áp lực lên vùng “hậu môn trực tràng”, người bệnh cần lưu ý:

• Ngồi và nằm đúng cách: Nên nằm nghiêng để tránh đè ép trực tiếp vào vết mổ. Khi ngồi, sử dụng đệm khoét lỗ (đệm chữ O) giúp vùng đau không bị tì đè, khí huyết lưu thông dễ dàng hơn.
• Vận động điều độ: Tránh nằm bất động quá lâu vì sẽ gây trệ khí, táo bón. Tuy nhiên, cũng cần tránh nâng vật nặng hoặc làm việc quá sức gây “lao lực”, làm hao tổn chính khí.
• Hỗ trợ khi đại tiện: Tuyệt đối không rặn mạnh hay ngồi quá lâu trong nhà vệ sinh. Áp lực khi rặn dễ làm bục vết mổ hoặc gây sưng nề thứ phát.

Tham khảo thêm: 5 bài tập thể dục chữa bệnh trĩ – bác sĩ khuyên nên thực hiện

Chế độ ăn uống: Dưỡng tỳ vị, nhuận tràng thông tiện

Chế độ ăn uống đóng vai trò then chốt trong việc ngăn ngừa táo bón – “kẻ thù” số một sau mổ trĩ. Đông y chú trọng vào việc bồi bổ Tỳ Vị để nguồn sinh hóa khí huyết được dồi dào, giúp vết thương mau khép miệng.

Nguyên tắc ăn uống cho người sau phẫu thuật:

• Thực phẩm giàu chất xơ (Nhuận tràng): Khoai lang, rau mồng tơi, đu đủ, thanh long… các loại thực phẩm này giúp làm mềm phân, giảm tính “nhiệt” ở đại trường, giúp việc đi ngoài thuận lợi như “nước chảy mây trôi”.
• Cung cấp đủ Tân dịch: Uống đủ 2-2,5 lít nước mỗi ngày. Nước giúp thanh lọc cơ thể, làm mát huyết và ngăn ngừa tình trạng phân khô cứng do thiếu nước (táo bón).
• Kiêng thực phẩm cay nóng, kích thích: Rượu bia, ớt, tiêu, đồ chiên rán là những thứ tích tụ “nhiệt độc”, gây nóng trong, làm vết mổ dễ bị sưng tấy, ngứa ngáy và đại tiện khó khăn.
• Thức ăn mềm, dễ tiêu: Trong những ngày đầu, nên ăn cháo, súp để giảm tải cho hệ tiêu hóa, giúp cơ thể tập trung năng lượng vào việc hồi phục vết thương.

Sử dụng thuốc hỗ trợ phục hồi

Kết hợp giữa thuốc Tây y để giảm triệu chứng cấp tính và Đông y để điều trị tận gốc là xu hướng hiện nay. Việc sử dụng thuốc cần tuân thủ nghiêm ngặt chỉ định của bác sĩ để đảm bảo an toàn.

Các nhóm thuốc thường dùng:

• Thuốc giảm đau, kháng viêm: Giúp bệnh nhân vượt qua giai đoạn khó khăn ngay sau mổ. Tuy nhiên, các thuốc này cần dùng đúng liều để tránh hại Tỳ Vị (dạ dày).
• Thuốc nhuận tràng: Hỗ trợ làm mềm phân trong giai đoạn niêm mạc hậu môn chưa phục hồi hoàn toàn.
• Thuốc bôi tại chỗ: Các loại thuốc mỡ chứa kháng sinh hoặc thảo dược giúp sát khuẩn, tiêu sưng và kích thích lên da non.

Bên cạnh đó, việc sử dụng các bài thuốc Đông y gia truyền giúp thanh nhiệt, giải độc, lương huyết và tăng cường sức bền thành mạch là giải pháp bền vững để triệt tiêu nguyên nhân gây trĩ từ bên trong, ngăn ngừa búi trĩ mới hình thành.

Tham khảo thêm: mổ trĩ bao lâu thì khỏi & cách giúp phục hồi, hết đau nhanh

Vận động nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông

Sau mổ trĩ, việc vận động không chỉ là hoạt động thể chất mà còn là cách để “khai thông uất trệ”. Vận động hợp lý giúp máu huyết vùng hạ tiêu lưu thông tốt hơn, tránh hiện tượng huyết ứ gây sưng bầm.

• Đi bộ nhẹ nhàng: Là bài tập tốt nhất. Mỗi ngày bà con nên đi bộ khoảng 30 phút, chia nhỏ thời gian. Việc này giúp nhu động ruột hoạt động tốt, ngăn ngừa táo bón.
• Bài tập Kegel (Co thắt hậu môn): Đây là “bài thuốc quý” cho người bệnh trĩ. Bài tập này giúp tăng cường sức mạnh cơ sàn chậu, giúp các tĩnh mạch hậu môn co giãn tốt hơn, hỗ trợ quá trình khép miệng vết thương.
• Yoga và hít thở: Các động tác yoga nhẹ nhàng kết hợp hít thở sâu giúp thư giãn tinh thần, giảm bớt lo âu – vốn là tác nhân khiến khí cơ bị thắt chặt, ảnh hưởng tiêu hóa.

Dấu hiệu cần lưu tâm và tái khám ngay

Dù đã có kế hoạch chăm sóc tốt, bà con vẫn cần theo dõi sát sao các phản ứng của cơ thể. Hãy đến cơ sở y tế ngay nếu xuất hiện các triệu chứng “nhiệt độc bùng phát” hoặc biến chứng sau:

• Chảy máu hậu môn nhiều, máu đỏ tươi phun thành tia hoặc không có dấu hiệu cầm.
• Cảm giác đau đớn dữ dội, mạch đập mạnh tại vùng hậu môn mà thuốc giảm đau không còn tác dụng.
• Sưng tấy, xuất hiện mủ hoặc có mùi hôi lạ (biểu hiện của nhiễm trùng).
• Sốt cao, ớn lạnh, cơ thể mệt mỏi, uể oải (chính khí suy giảm, tà độc xâm nhập sâu).
• Bí tiểu hoặc khó khăn khi đại tiện kéo dài.

Lập kế hoạch chăm sóc bệnh nhân sau mổ trĩ một cách khoa học, kết hợp giữa vệ sinh, ăn uống và vận động theo nguyên lý Đông – Tây y sẽ giúp bà con nhanh chóng trở lại cuộc sống bình thường. Đừng quên lắng nghe cơ thể và tham khảo ý kiến chuyên gia khi cần thiết.

Tham khảo thêm:

• sau khi phẫu thuật cắt trĩ nên ăn gì, kiêng cữ gì nhanh khỏi?
• phù nề sau khi mổ trĩ có nguy hiểm? – nguyên nhân & khắc phục