Viêm cột sống dính khớp kiêng gì, bổ sung gì để xương khớp dẻo dai?

Viêm cột sống dính khớp không chỉ đơn thuần là một căn bệnh gây đau nhức tại vùng lưng hay hông mà còn là biểu hiện của sự suy giảm Chính khí, tạo điều kiện cho Tà khí xâm nhập và khu trú lâu ngày tại hệ thống kinh lạc. Theo quan niệm của Y học cổ truyền, việc hiểu đúng căn nguyên và điều chỉnh từ gốc rễ, bao gồm cả chế độ dinh dưỡng, chính là chìa khóa để hỗ trợ cải thiện tình trạng bệnh, giúp cơ thể tìm lại sự cân bằng vốn có.

Bản chất viêm cột sống dính khớp dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Y học cổ truyền xếp viêm cột sống dính khớp vào phạm vi chứng “Tý”. Căn nguyên thường do Chính khí hư suy, các tạng phủ như Can và Thận bị suy yếu, dẫn đến việc bảo vệ cơ thể trước các tác nhân bên ngoài bị giảm sút. Khi đó, các ngoại tà như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) thừa cơ xâm nhập vào kinh phương, làm cho Khí huyết bị ứ trệ, không lưu thông được.

Đặc biệt, Thận chủ cốt tủy, Can chủ cân (gân). Khi Can Thận hư tổn, hệ thống xương khớp và gân cốt không được nuôi dưỡng đầy đủ, lâu ngày dẫn đến tình trạng xơ cứng, dính khớp và biến dạng. Chế độ ăn uống không điều độ, nạp nhiều thực phẩm gây tích tụ nội nhiệt hoặc thấp nhiệt cũng làm trầm trọng thêm tình trạng viêm và đau nhức.

Người bị viêm cột sống dính khớp nên kiêng ăn gì?

Trong Đông y, thực phẩm không chỉ là nguồn dinh dưỡng mà còn mang tính vị (Chua, cay, mặn, ngọt, đắng) ảnh hưởng trực tiếp đến tạng phủ. Những nhóm thực phẩm sau đây thường làm tăng tình trạng “thấp nhiệt” và “ứ trệ”, khiến bệnh nhân cảm thấy đau nhức hơn:

• Chất kích thích và đồ uống có cồn: Rượu bia và thuốc lá vốn mang tính nhiệt độc cao, làm hao tổn âm dịch, gây cản trở quá trình phục hồi của xương khớp. Đặc biệt, rượu bia làm tổn thương niêm mạc dạ dày, khiến việc hấp thu các vị thuốc hỗ trợ trở nên kém hiệu quả.
• Thực phẩm giàu tinh bột tinh chế và Gluten: Các loại bánh mì trắng, bánh ngọt thường gây tích tụ “thấp” trong cơ thể, dễ tạo ra phản ứng viêm mạnh hơn tại các khớp xương.
• Thực phẩm quá mặn hoặc quá ngọt: Vị mặn thuộc hành Thủy, đi vào tạng Thận. Nếu ăn quá mặn sẽ làm thận quá tải, gây ứ trệ thủy dịch. Ngược lại, quá nhiều đường tạo ra nội nhiệt, kích thích các phản ứng sưng tấy diễn ra nhanh hơn.
• Thực phẩm giàu Omega-6 và dầu mỡ: Đồ chiên rán, thịt đỏ chứa nhiều chất béo bão hòa có thể làm Khí huyết lưu thông kém, gây bế tắc kinh lạc, khiến các cơn đau kéo dài dai dẳng.

“Ăn uống đúng cách là phép dưỡng sinh đầu tiên. Khi tạng phủ được thanh lọc khỏi những tạp chất độc hại, khí huyết mới có thể lưu thông, từ đó đẩy lùi tà khí đang khu trú tại khớp xương.”

Những thực phẩm hỗ trợ bồi bổ xương khớp

Để hỗ trợ quá trình phục hồi, bệnh nhân cần ưu tiên những thực phẩm giúp bổ sung tinh tủy, hoạt huyết và hỗ trợ trừ thấp:

• Thực phẩm giàu Omega-3: Các loại cá biển, hạt óc chó có tác dụng hỗ trợ kháng viêm tự nhiên, giúp nhuận trơn các khớp, giảm bớt sự ma sát và đau đớn khi vận động.
• Rau xanh và trái cây tươi: Cung cấp vitamin và khoáng chất giúp thanh nhiệt, giải độc và nâng cao Chính khí. Đặc biệt là các loại rau màu xanh đậm vốn rất tốt cho việc bổ huyết.
• Thực phẩm giàu Canxi: Bông cải xanh, hạnh nhân, các loại đậu giúp nuôi dưỡng cốt tủy, làm xương chắc khỏe từ bên trong.
• Nước sạch: Bổ sung đầy đủ nước giúp bôi trơn hệ thống kinh lạc, hỗ trợ quá trình đào thải độc tố ra khỏi cơ thể một cách tự nhiên.

Gợi ý món ăn bài thuốc hỗ trợ tại nhà

Việc kết hợp thực phẩm thành các món ăn bài thuốc là một nét đặc sắc của Đông y, giúp cơ thể hấp thụ dưỡng chất một cách tự nhiên nhất:

Cải bó xôi xào nấm: Đây là sự kết hợp tuyệt vời giúp bổ sung Vitamin K và D. Nấm mang tính bình, cải bó xôi giúp bổ huyết, hỗ trợ làm mạnh gân cốt và giảm sưng viêm hiệu quả.

Cá hồi nướng chanh: Món ăn này không chỉ cung cấp Omega-3 dồi dào mà vị chua nhẹ của chanh còn giúp dẫn vào Can kinh, hỗ trợ nuôi dưỡng gân mạc, giảm tình trạng co cứng khớp vào buổi sáng.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão thấy nhiều bà con mình khi bị đau lưng, cứng cổ do viêm cột sống dính khớp thường chỉ chăm chăm vào việc làm sao cho “hết đau” ngay tức thì. Nhưng bà con nhớ nhé, trong Đông y, cái “đau” chỉ là cái ngọn, còn căn nguyên là do tạng phủ suy yếu, khí huyết ứ trệ mới là cái gốc. Có nhiều trường hợp triệu chứng không nằm ở đúng “chỗ đau” mà bắt nguồn từ sự mất cân bằng sâu bên trong hệ thống kinh lạc. Nếu chỉ tập trung xử lý triệu chứng bằng các loại thuốc giảm đau tức thời mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa, dưỡng Thận, ích Can thì bệnh rất dễ tái phát và ngày càng nặng hơn. Bà con cần được đánh giá cụ thể thể trạng của mình để có hướng điều chỉnh toàn diện nhất.

Viêm cột sống dính khớp là một bệnh lý mạn tính cần sự kiên trì. Bên cạnh chế độ ăn uống, việc duy trì tinh thần thoải mái và tập luyện nhẹ nhàng cũng giúp “khí hành thì huyết hành”, hỗ trợ khớp xương linh hoạt hơn. Người bệnh không nên chủ quan khi thấy các dấu hiệu cứng khớp kéo dài, cần được thăm khám tại các cơ sở chuyên khoa để có hướng xử lý kịp thời.

Việc kết hợp chế độ ăn uống khoa học cùng các phương pháp y học cổ truyền chuẩn mực sẽ thường gặp những kết quả tích cực trong việc hỗ trợ cải thiện chất lượng cuộc sống cho bệnh nhân.

Bà con cần tư vấn kỹ hơn về chế độ ăn uống hoặc lộ trình hỗ trợ cho bệnh lý xương khớp có thể liên hệ trực tiếp qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn để được hỗ trợ kịp thời.