Phong tê thấp: Hiểu đúng căn nguyên để trị tận gốc đau nhức

Phong tê thấp là một trong những căn bệnh xương khớp rất phổ biến, nhất là ở đối tượng người lớn tuổi. Bệnh gây ra nhiều triệu chứng khó chịu ảnh hưởng trực tiếp đến chức năng vận động. Nếu không can thiệp đúng cách thì nguy cơ gặp phải các biến chứng là rất cao.

Phong tê thấp dưới góc nhìn Y học cổ truyền: Khi tà khí xâm lấn

Trong y lý cổ truyền, phong tê thấp không chỉ đơn thuần là sự sưng đau ở bề mặt da thịt mà thuộc phạm vi chứng Tý. Khi sức đề kháng (chính khí) suy giảm, các yếu tố ngoại tà bao gồm Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) thừa cơ xâm nhập vào cơ thể. Các tác nhân này khu trú tại hệ thống kinh lạc, làm khí huyết ứ trệ, không lưu thông được tới các khớp xương, từ đó sinh ra đau nhức, tê bại và sưng nóng.

Mối liên hệ mật thiết giữa tạng phủ và xương khớp giải thích vì sao bệnh lý này thường dai dẳng. Can chủ cân (nuôi dưỡng gân cốt), Thận chủ cốt (nuôi dưỡng xương). Khi tạng Can và Thận suy yếu, hệ thống xương khớp mất đi nguồn nuôi dưỡng, trở nên lỏng lẻo và dễ bị ngoại tà tấn công hơn. Điều này lý giải tại sao phong thấp thường xuất hiện nhiều ở người cao tuổi hoặc những người có cơ địa yếu.

Cốt tủy có vững, kinh lạc có thông thì phong hàn mới không thể trú ngụ. Trị phong tê thấp chính là quá trình bồi đắp lại sự cân bằng giữa chính khí và tà khí bên trong cơ thể.

1. Những tác nhân thúc đẩy hình thành bệnh

Bên cạnh yếu tố ngoại tà, y học hiện đại và cổ truyền đều ghi nhận các tác nhân cộng hưởng khiến tình trạng bệnh trở nên phức tạp:

• Sự thay đổi nội tiết tố: Đặc biệt ở phụ nữ, sự mất cân bằng giữa progesterone và estrogen có thể làm suy giảm khả năng chống viêm tự nhiên của cơ thể, tạo điều kiện cho chứng Tý khởi phát.
• Yếu tố di truyền và cơ địa: Một số gen như HLA-DR được cho là có liên quan mật thiết, khiến cơ địa một số người dễ mẫn cảm với các tác nhân gây viêm khớp hơn bình thường.
• Yếu tố truyền nhiễm: Sự tấn công của virus cúm hay các loại vi khuẩn có thể làm nhiễu loạn hệ thống miễn dịch, khiến chính khí tiêu hao và tà khí dễ dàng thâm nhập vào sâu trong xương tủy.

2. Nhận diện các thể bệnh qua biểu hiện lâm sàng

Triệu chứng của phong tê thấp có thể biến hóa đa dạng tùy theo loại tà khí nào đang chiếm ưu thế:

• Hành tý (Thiên về Phong): Cơn đau không cố định, thường di chuyển từ khớp này sang khớp khác, giống như tính chất của gió.
• Thống tý (Thiên về Hàn): Đau dữ dội tại một vị trí cố định, gặp lạnh thì đau tăng, gặp nóng thì dịu bớt.
• Trước tý (Thiên về Thấp): Cảm giác nặng nề ở tay chân, tê mỏi bắp thịt, các khớp sưng nề nhưng không đỏ, thường đau nặng hơn khi trời ẩm ướt.

Bên cạnh đó, người bệnh cần lưu ý các dấu hiệu khác như mệt mỏi, thiếu máu, hay ra mồ hôi tay chân. Đây là minh chứng cho việc tạng phủ đang bị quá tải và hệ thống miễn dịch đang nỗ lực chống chọi với viêm nhiễm.

Xem ngay: bệnh phong thấp ra mồ hôi tay chân và cách hỗ trợ cải thiện hiệu quả

Phương pháp hỗ trợ giảm đau nhức tại nhà

Với các trường hợp nhẹ hoặc mới khởi phát, việc ứng dụng các liệu pháp tự nhiên có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng một cách an toàn.

1. Liệu pháp nhiệt: Thông kinh, hoạt huyết

Nhiệt độ có tác dụng làm giãn mạch, giúp máu lưu thông tốt hơn đến các vùng bị ứ trệ. Phương pháp chườm nóng lạnh luân phiên là một cách đơn giản để “huấn luyện” mạch máu và giảm sưng viêm nhanh chóng.

• Chườm nóng khoảng 3 phút để giãn mạch, sau đó chườm lạnh 1 phút để co mạch.
• Thực hiện trong 15-20 phút mỗi ngày giúp chính khí lưu thông thuận lợi hơn.

2. Thảo dược vườn nhà

Các bài thuốc dân gian tận dụng dược tính của cây cỏ để khu phong, trừ thấp:

• Lá lốt: Có vị cay, tính ấm, tác dụng tán hàn, hạ khí. Bà con có thể sắc uống hoặc đun nước xông chân tay để giảm cảm giác tê bại.
• Gừng tươi: Chứa nhiều hoạt chất kháng viêm tự nhiên. Rượu gừng xoa bóp hoặc nước gừng muối ngâm chân là liệu pháp tuyệt vời để giữ ấm kinh lạc vào mùa lạnh.
• Ngải cứu: Dùng ngải cứu rang muối chườm nóng giúp tán sưng, giảm đau nhanh chóng nhờ tác động nhiệt và tinh dầu đặc trưng.

Cần lưu ý rằng các biện pháp này chỉ mang tính chất hỗ trợ. Để xử lý từ căn nguyên, người bệnh thường cần một giải pháp bài bản và chuyên sâu hơn.

Tham khảo: cách trị phong thấp bằng muối đơn giản và hiệu quả tại nhà

3. Vận động liệu pháp

Dân gian có câu “Lưu thủy bất hủ” (Nước chảy thì không thối). Xương khớp cũng vậy, nếu không vận động khí huyết sẽ càng ứ trệ. Các bài tập kéo căng cơ nhẹ nhàng hoặc các bộ môn như Yoga, bơi lội sẽ giúp duy trì độ linh hoạt của khớp, hỗ trợ quá trình phục hồi vận động.

4. Chế độ dinh dưỡng và sinh hoạt

Người bị chứng phong thấp cần tránh làm việc quá sức, tránh thức khuya làm tổn hao âm huyết. Chế độ ăn nên bổ sung thực phẩm giàu canxi, omega-3 và các loại vitamin để nuôi dưỡng xương cốt. Đồng thời, hạn chế tối đa các chất kích thích có thể làm trầm trọng thêm phản ứng viêm.

Tham khảo: Mắc bệnh phong thấp nên ăn gì để hỗ trợ điều trị hiệu quả

Các loại thuốc thường được sử dụng trong điều trị

Trong y học hiện đại, việc sử dụng thuốc nhằm mục đích kiểm soát triệu chứng sưng đau và ngăn chặn tổn thương khớp tiến triển:

• Thuốc giảm đau Paracetamol: Thường dùng cho các cơn đau nhẹ đến trung bình, khá lành tính nhưng cần dùng đúng liều.
• Thuốc kháng viêm không steroid (NSAIDs): Như Diclofenac, Ibuprofen giúp ức chế nhanh phản ứng viêm tại khớp.
• Thuốc chống thấp khớp (DMARDs): Giúp làm chậm quá trình phá hủy sụn khớp bằng cách tác động vào hệ miễn dịch.
• Thuốc Corticoid: Có tác dụng mạnh, thường chỉ định trong giai đoạn cấp tính nhưng cần sự giám sát chặt chẽ của chuyên gia để tránh tác dụng phụ.

Phong tê thấp tuy là bệnh mạn tính nhưng nếu chúng ta hiểu đúng, biết kết hợp giữa việc dùng thuốc, tập luyện và chăm sóc cơ thể đúng cách, tình trạng bệnh hoàn toàn có thể được kiểm soát ổn định.

Có thể bạn quan tâm:

• bệnh phong thấp có lây không?
• bệnh phong thấp có nguy hiểm không?

Để nhận được những đánh giá chính xác nhất về tình trạng xương khớp cũng như tư vấn hướng xử lý phù hợp với cơ địa riêng biệt, bà con có thể kết nối trực tiếp với đội ngũ chuyên gia để được hỗ trợ kịp thời, tránh những biến chứng không đáng có về sau.

Bà con có thể trao đổi trực tiếp về tình trạng đau nhức xương khớp của mình để nhận được tư vấn chuyên môn từ đội ngũ bác sĩ qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.