Đau gót chân: Thận hư hay khí trệ? Cách phục hồi từ gốc

Đau gót chân không đơn thuần là hệ quả của việc vận động quá mức hay mang giày không phù hợp. Dưới lăng kính Y học cổ truyền, đây là tiếng cầu cứu của cơ thể khi hệ thống tạng phủ và kinh lạc gặp vấn đề, đặc biệt là sự suy yếu của can thận hoặc sự xâm nhập của các yếu tố ngoại tà.
Đau gót chân dưới góc nhìn Y học cổ truyền
Trong Đông y, gót chân là nơi đi qua của nhiều đường kinh mạch quan trọng. Tình trạng đau nhức tại đây thường được xếp vào phạm vi chứng “Tý”, do khí huyết lưu thông kém, bị ứ trệ tại kinh lạc. Khi “thông tắc bất thống” (thông suốt thì không đau) bị phá vỡ, cảm giác đau buốt, nhức nhối sẽ xuất hiện như một hệ quả tất yếu.
Nguyên nhân gây ra tình trạng này thường xuất phát từ hai phía: nội nhân và ngoại nhân. Nội nhân chủ yếu do tạng Thận hư suy. Thận chủ cốt tủy, gót chân là điểm cuối của xương trụ, khi thận khí không đủ để nuôi dưỡng xương khớp, gót chân dễ bị thoái hóa, gai xương hoặc viêm nhiễm. Ngoại nhân là do các yếu tố Phong – Hàn – Thấp (gió, lạnh, ẩm) xâm nhập khi chính khí của cơ thể suy yếu, gây tắc nghẽn kinh mạch tại vùng bàn chân.
Dấu hiệu đau gót chân có thể diễn ra với nhiều sắc thái khác nhau:
- Đau nhói như kim châm sau khi ngủ dậy, đi lại một lúc thấy giảm (thường do khí huyết ứ trệ).
- Đau âm ỉ về đêm, kèm theo mỏi gối, ù tai (thường liên quan đến Thận hư).
- Gót chân nóng đỏ, sưng tấy (do nhiệt độc hoặc thấp nhiệt xâm nhiễm).

Cơ chế hình thành triệu chứng và các thể bệnh thường gặp
Khi các yếu tố tà khí như Phong, Hàn, Thấp khu trú tại vùng gót chân lâu ngày không được giải tỏa, chúng sẽ gây ra tình trạng viêm sưng mà y học hiện đại gọi là viêm cân gan chân hoặc gai xương gót chân. Sự lắng đọng của các tạp chất (trong Đông y gọi là đàm thấp) tại đây hình thành nên những điểm đau khu trú.
Chúng ta có thể phân định rõ qua một số tình trạng lâm sàng thường gặp:
- Thể Can Thận hư tổn: Thường gặp ở người lớn tuổi hoặc người có thể chất yếu. Lúc này, chức năng nuôi dưỡng xương khớp của Can và Thận bị suy giảm, dẫn đến thoái hóa gót chân. Cơn đau thường tăng lên khi đứng lâu và giảm đi khi nghỉ ngơi.
- Thể Khí huyết ứ trệ: Thường xuất hiện sau các chấn thương, va đập hoặc do thói quen vận động sai cách. Máu lưu thông kém tạo thành các cục máu bầm hoặc điểm ứ tắc gây đau buốt dữ dội.
- Thể Thấp nhiệt: Liên quan đến các bệnh lý chuyển hóa như bệnh gout. Độc tố tích tụ gây sưng, nóng, đỏ, đau tại gót chân và các khớp lân cận.
“Chăm sóc đôi bàn chân chính là chăm sóc cái gốc của sức khỏe. Đừng để những cơn đau nhỏ ở gót chân làm ảnh hưởng đến hành trình vạn dặm của cơ thể.”
Trong quá trình thăm khám thực tế, Lão Tuấn nhận thấy rất nhiều Bà con khi bị đau gót chân chỉ chú trọng vào việc xoa bóp hoặc dùng thuốc giảm đau tại chỗ. Tuy nhiên, nhiều trường hợp triệu chứng không nằm ở “chỗ đau”. Cơn đau gót chân có thể là biểu hiện phản chiếu của tình trạng thoát vị đĩa đệm chèn ép dây thần kinh tọa hoặc sự suy kiệt nghiêm trọng của tạng thận. Việc chỉ xử lý triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua cơ địa bên trong giống như việc chỉ cắt ngọn cỏ mà không nhổ rễ, bệnh sẽ sớm tái phát và thậm chí diễn tiến nặng hơn. Bà con cần được đánh giá cụ thể để tìm đúng căn nguyên trước khi áp dụng bất kỳ phương pháp hỗ trợ nào.
Cách hỗ trợ cải thiện đau gót chân tại nhà
Bệnh nhân có thể áp dụng các liệu pháp tự nhiên để hỗ trợ lưu thông khí huyết, giúp vùng gót chân được thư giãn:
- Sử dụng gừng tươi: Gừng có tính ấm, giúp tán hàn, thông mạch. Việc ngâm chân vào nước gừng ấm mỗi tối trước khi đi ngủ không chỉ giúp giảm đau mà còn hỗ trợ giấc ngủ sâu hơn.
- Liệu pháp từ nghệ: Hoạt chất trong nghệ hỗ trợ tiêu viêm rất tốt. Người bệnh có thể uống sữa nghệ hoặc sử dụng trong thực đơn hàng ngày để hỗ trợ cải thiện tình trạng viêm từ bên trong.
- Ngâm chân muối Epsom: Giúp cung cấp khoáng chất, làm mềm các vết chai sần và xoa dịu các đầu dây thần kinh bị chèn ép tại gót chân.
- Tác động huyệt đạo: Việc chữa đau gót chân bằng bấm huyệt như huyệt Dũng tuyền, huyệt Thừa sơn có thể giúp kích thích kinh lạc, giảm sự căng cứng của cơ bắp.
Đối với những trường hợp đau gót chân kéo dài do thoái hóa, gai xương hoặc viêm cân gan chân mạn tính, việc chỉ dùng các mẹo dân gian thường khó đem lại hiệu quả bền vững. Thay vào đó, một giải pháp tổng hòa giúp bồi bổ Can – Thận, hoạt huyết và khu phong trừ thấp là vô cùng cần thiết để phục hồi từ gốc.
👉 Mời bà con tham khảo chi tiết giải pháp phục hồi xương khớp toàn diện giúp tăng sức bền và đẩy lùi đau nhức BÀI THUỐC XƯƠNG KHỚP
Khi nào cần thăm khám chuyên khoa?
Dù các biện pháp tại nhà có thể hỗ trợ cải thiện, nhưng người bệnh tuyệt đối không được chủ quan khi gặp các dấu hiệu sau:
- Cơn đau kéo dài quá 1 tuần và không có dấu hiệu thuyên giảm.
- Gót chân sưng to, đổi màu, có cảm giác nóng rát thường xuyên.
- Gặp khó khăn lớn trong việc đi lại, phải đi khập khiễng.
- Cơn đau kèm theo sốt hoặc các dấu hiệu tê bì lan lên bắp chân.
Hiện nay, việc kết hợp giữa y học cổ truyền và các kỹ thuật hiện đại như chụp X-quang, MRI hay xét nghiệm máu sẽ giúp xác định chính xác liệu đau gót chân có liên quan đến bệnh viêm khớp dạng thấp, hội chứng ống cổ chân hay gãy xương do mỏi hay không. Từ đó, bác sĩ sẽ có phác đồ điều trị phù hợp nhất.
Hỗ trợ thăm khám chuyên sâu cùng chuyên gia
Đau gót chân nếu không được đánh giá đúng căn nguyên có thể dẫn đến những biến chứng dai dẳng, ảnh hưởng đến khả năng vận động sau này. Để được tư vấn lộ trình chăm sóc sức khỏe xương khớp cá nhân hóa, bà con có thể kết nối với Bác sĩ Lê Hữu Tuấn cùng đội ngũ cộng sự tại Trung tâm Thuốc dân tộc. Tại đây, chúng tôi kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và các liệu pháp vật lý trị liệu chuyên sâu để giúp bà con phục hồi sức khỏe một cách an toàn và bền vững nhất.
Để bảo vệ đôi chân, chúng ta cần chú ý kiểm soát cân nặng, hạn chế mang vác quá nặng và lựa chọn giày dép vừa vặn. Hãy nhớ rằng, gót chân là điểm tựa của cả cơ thể, chăm sóc gót chân đúng cách chính là bảo vệ sự linh hoạt của chính mình.
Xem thêm:
- Đau gót chân khám ở bệnh viện nào tốt nhất hiện nay?
