Viêm âm đạo có gây chậm kinh không? Chuyên gia giải đáp

Viêm âm đạo là nỗi lòng thầm kín nhưng cũng đầy ám ảnh đối với phái đẹp. Cảm giác ngứa ngáy, ẩm ướt không chỉ gây phiền toái trong sinh hoạt mà còn khiến chị em lo âu về sức khỏe sinh sản, đặc biệt là khi nhận thấy chu kỳ kinh nguyệt bỗng dưng đến muộn. Dưới nhãn quan của Y học cổ truyền (YHCT), đây không đơn thuần là sự viêm nhiễm tại chỗ mà là biểu hiện của những bất ổn sâu bên trong cơ thể.

Viêm âm đạo dưới góc nhìn Đông y: Chứng “Đới hạ”

Trong Đông y, viêm âm đạo được xếp vào phạm vi chứng “Đới hạ”. Khác với cách nhìn nhận của Y học hiện đại tập trung vào vi khuẩn hay nấm, YHCT quan niệm rằng tình trạng này phát sinh do sự mất cân bằng giữa các tạng phủ, chủ yếu là Tỳ, Thận và sự tổn thương của hai mạch Xung – Nhâm.

Khi chị em bị ngoại tà (thấp, nhiệt, độc) xâm nhập hoặc do nội thương (Tỳ hư, Thận yếu) khiến thấp nhiệt tích tụ tại hạ tiêu, vùng kín sẽ xuất hiện các triệu chứng điển hình như:

• Khí hư bất thường: YHCT gọi là bạch đới, xích đới hoặc hoàng đới. Khí hư có thể ra nhiều, màu sắc thay đổi từ trắng đục sang vàng xanh, mùi hôi nồng, thể hiện tình trạng thấp nhiệt đang vượng.
• Ngứa và rát vùng kín: Đây là biểu hiện của nhiệt độc thiêu đốt hoặc do thấp chẩn gây ra.
• Đau bụng dưới và đau khi quan hệ: Khi tình trạng viêm nhiễm kéo dài, khí huyết tại vùng chậu bị ngưng trệ (huyết ứ), dẫn đến cảm giác đau tức và khó chịu.

Viêm âm đạo có gây chậm kinh không – Sự tương quan dưới góc độ khí huyết

Nhiều chị em lo lắng liệu viêm âm đạo có phải là thủ phạm trực tiếp khiến kinh nguyệt bị chậm. Theo lý luận Đông y, kinh nguyệt là do huyết tạo thành, được điều khiển bởi tạng Tâm, can dự bởi tạng Can, tàng trữ tại tạng Thận và được vận chuyển bởi mạch Xung, Nhâm.

Viêm âm đạo mặc dù diễn ra tại chỗ, nhưng những tác động của nó lại có mối liên hệ mật thiết đến chu kỳ kinh nguyệt thông qua các cơ chế sau:

• Khí trệ huyết ứ: Viêm nhiễm gây ra sự ngưng trệ khí huyết. Khi huyết không được lưu thông thuận lợi, kinh nguyệt sẽ khó thoát ra ngoài đúng kỳ, gây nên tình trạng chậm kinh hoặc thống kinh (đau bụng kinh).
• Tổn hao tân dịch và huyết: Nhiệt độc từ viêm nhiễm có thể thiêu đốt tân dịch, làm hao tổn huyết phận. Huyết hư đồng nghĩa với việc “nguồn kinh” bị thiếu hụt, khiến chu kỳ kéo dài hơn bình thường.
• Ảnh hưởng tâm lý (Can khí uất kết): Sự khó chịu dai dẳng của bệnh khiến chị em lo âu, stress. Trong Đông y, điều này gây Can khí uất kết, ảnh hưởng đến chức năng tàng huyết và điều tiết kinh nguyệt của tạng Can.

Nếu chị em thấy tình trạng viêm nhiễm vùng chậu đi kèm với chậm kinh, đó là dấu hiệu cho thấy tà khí đã xâm nhập sâu vào bên trong, cần được can thiệp kịp thời bằng các liệu pháp chuyên sâu để phục hồi chức năng của bào cung.

Tham khảo thêm: Bị viêm âm đạo có quan hệ được không? Bác sĩ giải đáp

Căn nguyên gây chậm kinh theo lý luận Y học cổ truyền

Ngoài yếu tố viêm nhiễm, Đông y cho rằng chậm kinh (Kinh muộn) còn xuất phát từ những căn nguyên cốt lõi sau:

• Huyết hư: Do cơ thể suy nhược, ăn uống kém hoặc sau sinh mất máu, làm nguồn huyết hải không đầy đủ để đổ về mạch Xung.
• Cung hàn (Tử cung lạnh): Thận dương hư suy hoặc do ăn đồ sống lạnh khiến hàn tà ngưng trệ tại bào cung, làm huyết vận hành chậm chạp.
• Đàm thấp: Thường gặp ở người béo trệ, đàm thấp ngăn trở mạch đạo làm kinh nguyệt không xuống được.
• Huyết ứ: Do sang chấn tinh thần hoặc tà khí tích tụ lâu ngày làm kinh mạch bế tắc.

Phương pháp điều trị viêm âm đạo và điều hòa kinh nguyệt bằng Đông y

Để giải quyết dứt điểm viêm âm đạo và đưa chu kỳ kinh nguyệt trở lại quỹ đạo, Đông y hướng tới việc “trị bệnh cầu kỳ bản” – tức là chữa vào gốc rễ sinh ra bệnh.

Điều trị từ bên trong bằng thảo dược

Thay vì chỉ diệt khuẩn tại chỗ, các bài thuốc Đông y tập trung thanh nhiệt, trừ thấp, đồng thời bồi bổ tạng phủ để nâng cao sức đề kháng tự nhiên của âm đạo.

Các vị thuốc quý thường được sử dụng bao gồm:

• Bạch đồng nữ, Khổ sâm, Hoàng bá: Có tác dụng kháng sinh thực vật, giúp điều trị viêm âm đạo do nhiễm khuẩn, nấm, đồng thời thanh nhiệt ở hạ tiêu rất tốt.
• Ích mẫu, Hương phụ, Đương quy: Đây là những vị thuốc “đầu bảng” trong điều trị phụ khoa, giúp hoạt huyết, điều kinh, giải uất, giúp chị em ổn định lại chu kỳ sau những đợt viêm nhiễm.
• Trinh nữ hoàng cung: Giúp cân bằng nội tiết tố, ngăn ngừa các khối u và hỗ trợ làm lành các tổn thương viêm nhiễm sâu bên trong.

Liệu pháp ngâm rửa ngoài hỗ trợ tại chỗ

Kết hợp với thuốc uống, việc sử dụng các loại lá thảo dược nấu nước ngâm rửa giúp làm sạch vùng kín một cách dịu nhẹ, không mất cân bằng pH tự nhiên. Các loại lá như lá trà xanh, lá trầu không hoặc các bài thuốc ngâm chuyên dụng giúp sát trùng, giảm ngứa và giữ cho “cô bé” luôn khô thoáng.

Chế độ sinh hoạt và dưỡng sinh

Chăm sóc sức khỏe phụ khoa theo Đông y không thể thiếu phần dưỡng sinh:

• Giữ ấm vùng bụng dưới: Giúp huyết hải lưu thông, tránh hàn tà xâm nhập gây chậm kinh.
• Chế độ ăn “Thanh – Bổ”: Hạn chế đồ cay nóng, nhiều dầu mỡ (dễ sinh thấp nhiệt). Tăng cường các thực phẩm bổ huyết như táo đỏ, kỷ tử, rau màu xanh đậm.
• Ổn định tinh thần: Tập luyện các bài tập nhẹ nhàng như Yoga, thiền định để giải tỏa uất kết, giúp khí huyết vận hành thông suốt.

Phòng ngừa viêm nhiễm và bảo vệ “suối nguồn” thanh xuân

Việc phòng bệnh từ sớm luôn được Đông y coi trọng. Để giữ cho mạch Xung – Nhâm luôn vững vàng, chị em nên:

• Vệ sinh vùng kín đúng cách, tránh lạm dụng hóa chất làm tổn thương lớp màng bảo vệ tự nhiên.
• Lựa chọn trang phục thoáng mát, thấm hút mồ hôi để tránh tích tụ thấp nhiệt.
• Khám phụ khoa định kỳ bằng các phương pháp YHCT kết hợp hiện đại để sớm phát hiện các dấu hiệu bất ổn.
• Duy trì lối sống lành mạnh, thuận theo tự nhiên để nội tiết tố luôn được cân bằng.

Dù viêm âm đạo có gây chậm kinh trực tiếp hay gián tiếp, đó cũng là lời cảnh báo của cơ thể về sự mất cân bằng bên trong. Sự đồng cảm và thấu hiểu chính bản thân mình, kết hợp với những phương pháp điều trị đúng đắn từ Đông y sẽ giúp chị em sớm lấy lại sự tự tin và viên mãn trong cuộc sống.

Tham khảo thêm:

• Vợ bị viêm phụ khoa có lây sang chồng không? Bác sĩ tư vấn
• Bị viêm âm đạo nên ăn gì, kiêng gì thì tốt nhất cho sức khỏe?