U nang buồng trứng phải có nguy hiểm không, cần lưu ý gì?

U nang buồng trứng phải không chỉ là một khối cơ năng hay thực thể theo cách gọi của y học hiện đại, mà trong Đông y, đây là hệ quả của một quá trình mất cân bằng âm dương, khí huyết kéo dài. Đối với chị em phụ nữ, buồng trứng đóng vai trò như cội nguồn của tinh huyết, việc xuất hiện các khối u nang tại vị trí này chính là dấu hiệu cho thấy dòng chảy năng lượng trong cơ thể đang gặp phải sự bế tắc nghiêm trọng.

U nang buồng trứng phải dưới lăng kính Y học cổ truyền

U nang buồng trứng trong Đông y thuộc phạm vi các chứng “Trưng hà” (khối u trong bụng), “Tích tụ”. Theo quan niệm của tiền nhân, cơ thể phụ nữ lấy huyết làm gốc, lấy khí làm dụng. Khi khí huyết lưu thông thuận lợi, tạng phủ bình hòa thì cơ thể khỏe mạnh. Tuy nhiên, khi có các yếu tố gây bệnh xâm nhập hoặc nội nhân bất ổn, u nang sẽ hình thành tại buồng trứng phải.

U nang buồng trứng phải có thể chia làm hai loại dựa trên tính chất:

• Dạng cơ năng (lành tính): Thường do khí trệ, huyết ứ tạm thời, u chứa dịch trong, kích thước nhỏ (2 – 3mm) và có thể tự tiêu biến khi cơ thể điều chỉnh lại sự cân bằng.
• Dạng thực thể (nguy cơ ác tính): Đây là những khối u có sự tích tụ lâu ngày của đàm thấp và huyết ứ hóa độc. Tuy hiếm gặp nhưng nếu không được “hóa ứ, tán kết” kịp thời, chúng có thể dẫn đến ung thư buồng trứng.

tham khảo thêm: u nang buồng trứng xoắn là gì, có mang thai được không?

Cội nguồn nguyên nhân gây u nang theo Đông y

Theo các tài liệu chuyên sâu về Sản phụ khoa trong Đông y, u nang buồng trứng phải phát sinh do những nguyên nhân chủ chốt sau:

• Khí trệ huyết ứ: Do tình chí bất ổn (stress, uất ức kéo dài) làm can khí bị uất kết, khí không hành dẫn đến huyết ngưng, tích tụ lại thành khối ở buồng trứng.
• Đàm thấp ngưng tụ: Do tỳ vị hư yếu, không vận hóa được thủy thấp, lâu ngày sinh ra đàm, đàm và khí huyết tương bác lẫn nhau khu trú tại buồng trứng phải.
• Thận hư: Thận chủ về sinh dục, khi thận khí hư suy, không thể điều hòa được mạch Xung – Nhâm, khiến huyết dịch không lưu thông bình thường mà ứ đọng lại.
• Nhiễm ngoại tà: Hàn thấp xâm nhập vào bào cung trong thời kỳ hành kinh hoặc sau sinh, làm huyết ngưng trệ mà thành bệnh.

Dấu hiệu nhận biết sự bế tắc khí huyết

Khối u nang thường âm thầm phát triển, nhưng khi dòng khí huyết tại vùng chậu bị cản trở rõ rệt, chị em sẽ nhận thấy các biểu hiện lâm sàng:

• Đau bụng dưới và vùng hông phải: Cảm giác đau âm ỉ hoặc đau nhói, phản ánh tình trạng khí trệ, huyết ứ tại chỗ.
• Rối loạn kinh nguyệt: Kinh lúc sớm lúc muộn, lượng kinh nhiều ít thất thường, máu kinh sẫm màu có cục máu đông (huyết khối).
• Đau lưng: Do kinh lạc bị chèn ép, đặc biệt là vùng đau lưng hoặc mỏi thắt lưng.
• Rối loạn nhị tiện: Khối u chèn ép Bàng quang (gây tiểu dắt) hoặc Đại tràng (gây khó khăn khi đi tiêu).
• Tỳ vị bất hòa: Cảm giác chướng bụng, đầy hơi, thậm chí buồn nôn do đàm thấp tích tụ.

tham khảo thêm: u nang buồng trứng trái là gì, có nguy hiểm không?

Biến chứng dưới góc nhìn Đông y

Nếu không được điều trị “phù chính khu tà”, khối u phát triển lớn có thể dẫn đến các tình trạng nguy kịch:

• Huyết ứ hóa độc (U nang vỡ): Gây đau đớn dữ dội, mất máu cấp, đe dọa trực tiếp đến tính mạng.
• Khí huyết ứ trệ cấp tính (Xoắn u nang): Gây hoại tử buồng trứng do dòng máu nuôi dưỡng bị cắt đứt.
• Bào cung lạnh, khó thụ thai (Vô sinh): Khối u cản trở mạch xung nhâm, khiến tinh cha huyết mẹ khó gặp nhau.

Chẩn đoán theo phép biện chứng luận trị

Để xác định chính xác tình trạng, y học cổ truyền kết hợp giữa tứ chẩn (Vọng, Văn, Vấn, Thiết) và các phương pháp chẩn đoán hình ảnh hiện đại:

• Thăm khám lâm sàng: Bắt mạch, xem lưỡi để xác định thể bệnh (huyết ứ, khí trệ hay đàm thấp).
• Siêu âm và xét nghiệm: Đánh giá kích thước, vị trí khối u trên buồng trứng phải để có hướng “công” hay “bổ” phù hợp.
• Sinh thiết: Thực hiện khi có nghi ngờ u ác tính (huyết ứ hóa độc).

tìm hiểu thêm: u nang buồng trứng khi mang thai có nguy hiểm không?

Giải pháp Đông y chuyên sâu trị u nang buồng trứng phải

Điều trị bằng thảo dược – Phép trị từ gốc

Khác với Tây y tập trung vào thuốc nội tiết hay phẫu thuật, Đông y sử dụng các bài thuốc thảo dược quý nhằm điều hòa cơ thể:

• Hoạt huyết hóa ứ: Sử dụng các vị thuốc như Đào nhân, Hồng hoa, Nga truật để làm tan khối u huyết ứ.
• Hành khí tán kết: Dùng Hương phụ, Trần bì để thông suốt dòng khí, giảm đau bụng chướng.
• Bổ thận, kiện tỳ: Dùng Đẳng sâm, Bạch truật, Thục địa để nâng cao chính khí, giúp cơ thể tự đào thải độc tố và ngăn ngừa tái phát.

Dưỡng sinh và điều chỉnh lối sống

Để đạt hiệu quả điều trị tốt nhất, chị em cần lưu ý:

• Tình chí: Giữ tinh thần lạc quan, tránh lo âu uất ức giúp Can khí thông suốt.
• Ẩm thực: Ưu tiên thực phẩm ấm nóng, tránh đồ sống lạnh gây ngưng trệ huyết dịch. Hạn chế chất béo bão hòa để giảm tích tụ đàm thấp.
• Vận động: Tập luyện nhẹ nhàng (Yoga, đi bộ) giúp khí huyết lưu thông toàn thân.

U nang buồng trứng phải dù là lành tính nhưng chị em tuyệt đối không nên chủ quan. Việc lắng nghe cơ thể và lựa chọn phương pháp điều trị bảo tồn từ Đông y sẽ giúp chị em không chỉ loại bỏ khối u mà còn phục hồi sức khỏe sinh sản một cách bền vững nhất.

Bạn có thể tham khảo thêm

• Đa nang buồng trứng là gì? dấu hiệu nhận biết và điều trị
• u nang nước buồng trứng là gì, có nguy hiểm không?