Triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt: Hiểu để tránh biến chứng bế tắc tiểu tiện

Trong y học cổ truyền, tuyến tiền liệt không được gọi tên như một tạng phủ riêng biệt, nhưng mọi biểu hiện bất thường tại cơ quan này đều có mối liên hệ mật thiết với tạng Thận và hệ thống bàng quang. Chứng phì đại tuyến tiền liệt thường được xếp vào phạm vi chứng Lung bế, liên quan đến tình trạng tiểu tiện khó khăn, thậm chí là tắc nghẽn.

Bản chất của các triệu chứng phì đại tuyến tiền liệt theo y lý cổ truyền

Sự mở rộng của tuyến tiền liệt gây chèn ép lên niệu đạo, làm cản trở dòng chảy của nước tiểu. Dưới góc nhìn Đông y, đây là biểu hiện của tình trạng khí trệ, huyết ứ hoặc thấp nhiệt nung nấu ở bàng quang. Khi dòng chảy tự nhiên bị ngăn trở, cơ thể sẽ phát ra những tín hiệu cảnh báo rõ rệt.

Rối loạn bài tiết: Đi tiểu thường xuyên và khó khăn

Khi tuyến tiền liệt mở rộng, bàng quang có thể bị co lại, làm giảm dung tích chứa đựng. Điều này dẫn đến nhu cầu đi tiểu thường xuyên và khẩn cấp hơn. Từ góc độ tạng phủ, Thận chủ về nhị tiện (tiểu tiện và đại tiện). Khi Thận khí kém, chức năng nhiếp nạp và đóng mở bị rối loạn, khiến bệnh nhân thường xuyên cảm thấy buồn tiểu nhưng mỗi lần đi lại không được nhiều.

Tình trạng khó đi tiểu xuất hiện do tuyến tiền liệt phì to chèn ép niệu đạo, thu hẹp đường thoát. Bàng quang phải nỗ lực co bóp nhiều hơn để đẩy nước tiểu ra ngoài. Trong Đông y, đây là dấu hiệu của việc “khí hóa không thông”. Đôi khi, người bệnh có thể xuất hiện hiện tượng rò rỉ nước tiểu sau khi đã đi vệ sinh xong, cho thấy cơ cơ bàng quang đã bắt đầu suy yếu.

Xem thêm: Nốt vôi hóa tiền liệt tuyến có nguy hiểm không? Điều trị như thế nào?

Sự suy yếu của dòng chảy: Nước tiểu nhỏ giọt và dòng yếu

Dòng nước tiểu yếu là kết quả của việc áp lực bàng quang không đủ thắng được sức cản từ khối phì đại. Khi cơ bàng quang trở nên dày và nhạy cảm hơn, nó vẫn cố gắng đẩy nước tiểu qua lỗ niệu đạo nhưng luồng chảy không còn mạnh mẽ. Điều này tương ứng với tình trạng Thận dương hư suy, không đủ hỏa lực để thúc đẩy thủy dịch vận hành.

Hệ thống tiết niệu bị ảnh hưởng đáng kể dẫn đến việc nước tiểu đọng lại và nhỏ giọt. Nếu không được xử lý kịp thời, tình trạng tồn đọng này không chỉ gây khó chịu mà còn có thể ảnh hưởng đến chức năng thận về lâu dài.

Tiểu đêm liên tục – Nỗi ám ảnh về sự suy giảm tinh lực

Đi tiểu đêm nhiều lần là triệu chứng điển hình nhất của tình trạng thận hư. Theo quy luật tự nhiên, ban đêm thuộc về âm, là lúc cơ thể cần được nghỉ ngơi để phục hồi. Việc phải thức dậy nhiều lần để đi tiểu cho thấy Thận khí không còn đủ khả năng giữ vững chức năng bế tàng. Điều này kéo theo tình trạng mệt mỏi, mất ngủ và suy giảm sức khỏe tổng thể.

Tham khảo thêm: Có cần điều trị phì đại lành tính tuyến tiền liệt không?

Biến chứng: Tiểu ra máu và nhiễm trùng

Khi khối phì đại quá lớn, nó có thể gây giãn các mạch máu hoặc gây kích thích mạnh lên thành bàng quang. Tình trạng này có thể dẫn đến việc xuất hiện máu trong nước tiểu. Trong Đông y, đây thường do nhiệt kết tại hạ tiêu làm tổn thương lạc mạch (mạch máu nhỏ).

Việc nước tiểu không được làm sạch hoàn toàn sẽ tạo môi trường cho tà khí (vi khuẩn) sinh sôi, dẫn đến viêm đường tiết niệu. Đây là trạng thái thấp nhiệt hạ chú, gây đau rát, khó chịu và có thể dẫn đến những hệ lụy phức tạp hơn cho hệ thống thận và bàng quang.

Gợi ý: Các giai đoạn của ung thư tuyến tiền liệt: Nhận biết như thế nào?

Quy trình thăm khám và chẩn đoán hiện đại

Dù y học cổ truyền đi sâu vào căn nguyên, nhưng việc kết hợp các phương pháp chẩn đoán hiện đại là cần thiết để đánh giá chính xác mức độ phì đại và loại trừ các nguy cơ ác tính.

Kiểm tra lâm sàng và xét nghiệm cơ bản

• Kiểm tra trực tràng: Một bước quan trọng để đánh giá kích thước và mật độ của tuyến tiền liệt.
• Xét nghiệm nước tiểu và máu: Nhằm loại trừ các yếu tố nhiễm trùng và đánh giá chức năng lọc của thận.
• Xét nghiệm chỉ số PSA: Đây là dấu ấn quan trọng để sàng lọc nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt hoặc các tình trạng viêm nhiễm nặng.

Các xét nghiệm hình ảnh và chức năng chuyên sâu

• Siêu âm: Giúp bác sĩ quan sát rõ khối u phì đại, đo thể tích nước tiểu tồn dư và phát hiện các biến chứng như sỏi bàng quang hay giãn niệu đạo.
• Xét nghiệm dòng nước tiểu: Đo lường tốc độ và cường độ dòng chảy để đánh giá mức độ tắc nghẽn.
• Sinh thiết tuyến tiền liệt: Được chỉ định khi có nghi ngờ về tế bào lạ, giúp xác định tính chất lành tính hay ác tính của khối phì đại.

Sự kết hợp giữa lâm sàng và cận lâm sàng giúp xây dựng một phác đồ hỗ trợ điều trị toàn diện, không bỏ sót bất kỳ dấu hiệu nguy cơ nào.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Trên phương diện lâm sàng, Lão thấy nhiều Anh Em thường chỉ lo lắng khi thấy dòng tiểu yếu hoặc đi tiểu đêm quá nhiều. Tuy nhiên, bệnh lý này thường không chỉ nằm ở “chỗ đau”. Gốc rễ vấn đề thường bắt nguồn từ sự suy giảm chức năng của tạng Thận và sự đình trệ của khí huyết tại vùng hạ tiêu. Nếu Anh Em chỉ tìm cách xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các biện pháp tức thời mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa, củng cố chính khí thì bệnh rất dễ tái đi tái lại hoặc chuyển biến nặng hơn. Việc điều chỉnh sớm khi nhận thấy những dấu hiệu nhỏ nhất là cách tốt nhất để bảo tồn tinh lực và ngăn ngừa biến chứng sau này.

Lời khuyên và hướng điều chỉnh từ Y học cổ truyền

Đối với người bệnh phì đại tuyến tiền liệt, việc điều chỉnh lối sống đóng vai trò then chốt bên cạnh các biện pháp hỗ trợ chuyên môn. Chúng ta cần giữ cho tinh thần thoải mái, tránh lo âu quá mức vì “khủng thương Thận” (nỗi sợ hãi làm hại thận). Chế độ ăn uống nên ưu tiên các thực phẩm thanh đạm, tránh các chất kích thích, cay nóng gây tích tụ thấp nhiệt.

Về phương diện dùng thuốc, y học cổ truyền hướng tới việc bổ thận, lợi thủy, thông lâm và hoạt huyết hóa ứ. Mục tiêu là làm giảm áp lực chèn ép, thông suốt đường tiểu và phục hồi chức năng của tạng phủ từ bên trong.

Việc hiểu đúng bản chất của các triệu chứng giúp người bệnh không quá hoang mang nhưng cũng không được chủ quan. Khi các dấu hiệu như tiểu đêm, tiểu khó xuất hiện với tần suất dày đặc, đó là lúc cơ thể cần được đánh giá cụ thể để có hướng chăm sóc kịp thời.

Có thể bạn quan tâm: 

• Các phương pháp chẩn đoán và xét nghiệm viêm tuyến tiền liệt 
• Chi phí chữa viêm tuyến tiền liệt: Gợi ý một số bệnh viện và phòng khám

Mọi thắc mắc về các triệu chứng bất thường tại hệ tiết niệu và tuyến tiền liệt, Anh Em có thể liên hệ trực tiếp để nhận được những phân tích chuyên sâu về cơ địa qua Zalo 0972.606.773 hoặc trao đổi cụ thể tại Messenger Lão Tuấn.