Các loại thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp: Cẩn trọng tác dụng phụ và lưu ý

Viêm khớp dạng thấp không đơn thuần là sự tổn thương tại các đầu khớp mà là một tiến trình suy yếu hệ thống từ bên trong cơ thể. Theo góc nhìn của Y học cổ truyền, đây là chứng Tý, nảy sinh khi chính khí hư hao, tạo điều kiện cho các tác nhân ngoại tà xâm nhập và khu trú lâu ngày tại kinh lạc, gây cản trở sự vận hành của khí huyết.

Bản chất của viêm khớp dạng thấp dưới nhãn quan Y học cổ truyền

Trong Đông y, hệ thống xương khớp được duy trì và nuôi dưỡng bởi tạng Can và tạng Thận. Can chủ cân (nuôi dưỡng gân cốt), Thận chủ cốt tủy (nuôi dưỡng xương). Khi chức năng của hai tạng này suy giảm, hàng rào bảo vệ cơ thể (vệ khí) trở nên lỏng lẻo. Đây là lúc các yếu tố “Phong – Hàn – Thấp” thừa cơ xâm nhập.

Sự kết hợp của gió (Phong), lạnh (Hàn) và độ ẩm (Thấp) khi đi vào cơ thể sẽ làm khí huyết ứ trệ. Khí huyết không thông thì gây đau (bất thông tắc thống). Nếu tình trạng này kéo dài, tà khí sẽ hóa nhiệt, dẫn đến các biểu hiện sưng, nóng, đỏ tại khớp – điều mà Y học hiện đại gọi là viêm khớp dạng thấp tiến triển. Lúc này, bệnh không chỉ nằm ở cơ nhục mà đã ăn sâu vào xương tủy và ảnh hưởng ngược lại tạng phủ.

“Chữa bệnh cốt ở việc tìm ra cái gốc. Nếu chỉ lo dập tắt ngọn lửa sưng đau bên ngoài mà quên bồi bổ phần gốc là tạng phủ bên trong, thì bệnh sẽ như mạch nước ngầm, lúc ẩn lúc hiện nhưng chưa bao giờ thực sự tiêu tan.”

Các nhóm thuốc hỗ trợ kiểm soát và những lưu ý cần thiết

Hiện nay, trong phác đồ điều trị phổ biến, người bệnh thường được chỉ định các loại thuốc nhằm ức chế phản ứng viêm và làm chậm quá trình tổn thương khớp. Tuy nhiên, việc sử dụng các loại thuốc này cần được thực hiện dưới sự giám sát chặt chẽ của chuyên gia.

1. Thuốc Methotrexat và nhóm chống thấp khớp tác dụng chậm

Methotrexat được xem là một trong những lựa chọn hàng đầu trong việc ngăn chặn sự tấn công của hệ miễn dịch lên các tế bào khỏe mạnh. Tuy có hiệu quả cao trong việc kiểm soát bệnh nhưng loại thuốc này tiềm ẩn nguy cơ gây tác dụng phụ như rụng tóc, chóng mặt hoặc ảnh hưởng đến chức năng gan.

Đặc biệt, phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần hết sức thận trọng vì thuốc có thể gây dị tật thai nhi. Người bệnh tuyệt đối không tự ý thay đổi liều lượng (thường khởi đầu từ 7,5 – 10 mg/tuần) mà cần tuân thủ tuyệt đối chỉ định lâm sàng.

2. Thuốc kháng viêm không steroid (NSAID)

Các loại thuốc như Celecoxib, Meloxicam hay Diclofenac thường được dùng để giảm cơn đau cấp tính. Tuy nhiên, dưới góc độ y lý, việc sử dụng NSAID kéo dài có thể làm tổn thương đến “vị khí” (sức khỏe dạ dày), gây ra các chứng viêm loét hoặc ảnh hưởng đến chức năng lọc của Thận. Do đó, những bệnh nhân có tiền sử bệnh lý tiêu hóa cần tham khảo ý kiến bác sĩ để có biện pháp bảo vệ niêm mạc dạ dày đi kèm.

3. Các dòng thuốc hỗ trợ khác: Sulfasalazin và Corticosteroids

Sulfasalazin thường được ưu tiên khi các nhóm thuốc kháng viêm thông thường không đem lại hiệu quả. Trong khi đó, Corticosteroids (như Methylprednisolon) là “con dao hai lưỡi”. Nó có khả năng chống viêm mạnh mẽ nhưng nếu lạm dụng sẽ gây loãng xương, suy tuyến thượng thận – điều này càng làm trầm trọng thêm tình trạng Thận hư vốn có của người bệnh khớp.

Để hỗ trợ quá trình phục hồi, bên cạnh thuốc Tây y, nhiều người bệnh cũng tìm đến các bài thuốc nam chữa viêm khớp dạng thấp hoặc áp dụng kinh nghiệm dân gian như dùng lá lốt chữa viêm khớp dạng thấp tại nhà nhằm hỗ trợ khu phong, trừ thấp nhẹ nhàng.

Sự kết hợp giữa điều trị và nuôi dưỡng chính khí

Y học cổ truyền quan niệm “Chính khí tồn nội, tà bất khả can”. Nghĩa là nếu năng lượng bên trong cơ thể vững vàng thì bệnh tật khó lòng xâm phạm. Điều trị viêm khớp dạng thấp không chỉ là uống thuốc mà là một cuộc điều chỉnh lối sống tổng thể.

• Vận động hợp lý: Tránh ngồi hoặc đứng quá lâu một tư thế gây ứ trệ khí huyết. Việc xoa bóp nhẹ nhàng các khớp hàng ngày giúp khai thông kinh lạc, đưa dưỡng chất đến nuôi dưỡng các tổ chức sụn khớp.
• Dinh dưỡng hài hòa: Bổ sung các thực phẩm có tính ấm, kháng viêm tự nhiên như gừng, nghệ, tỏi để tán hàn. Đồng thời tăng cường canxi và vitamin D để củng cố khung xương. Nên hạn chế đồ cay nóng, bia rượu vì dễ sinh nội nhiệt, khiến tình trạng sưng viêm thêm trầm trọng.
• Tâm thế bình hòa: Stress và lo âu làm can khí uất kết, ảnh hưởng xấu đến quá trình vận hành máu. Một tinh thần lạc quan là “liều thuốc” quý giá hỗ trợ hệ miễn dịch tự chữa lành.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Trong thực tế lâm sàng, Lão nhận thấy nhiều bà con chỉ khi nào đau không đi lại được mới bắt đầu lo lắng tìm thuốc. Sai lầm phổ biến nhất là chỉ tìm cách cắt cơn đau ngay lập tức mà quên mất rằng gốc rễ nằm ở sự suy yếu của tạng Can, Thận và sự bế tắc của kinh lạc. Có những trường hợp đau ở khớp tay, khớp chân nhưng nguyên nhân lại nằm ở sự hư hao của khí huyết toàn thân. Nếu chỉ xử lý triệu chứng bên ngoài bằng các loại thuốc giảm đau cấp tốc mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa, bệnh rất dễ tái phát với mức độ nặng hơn, thậm chí gây biến dạng khớp không thể phục hồi.

Mỗi người bệnh có một cơ địa và thể bệnh khác nhau. Việc tự ý sử dụng các thuốc điều trị viêm khớp dạng thấp mà không có lộ trình cụ thể có thể dẫn đến tình trạng kháng thuốc hoặc gây áp lực quá tải lên gan, thận.

Người bệnh cũng nên chú ý đến việc chăm sóc bệnh nhân viêm khớp dạng thấp đúng cách và tìm hiểu kỹ viêm khớp dạng thấp nên ăn gì, kiêng gì để hỗ trợ quá trình điều trị đạt kết quả tốt nhất.

Việc nhận diện sớm các dấu hiệu và hiểu đúng cơ chế vận hành của cơ thể sẽ giúp chúng ta có những bước đi đúng đắn trong việc bảo vệ sức khỏe xương khớp. Đừng để những cơn đau làm hạn chế sự tự do của chính mình.

Nếu bà con đang gặp khó khăn trong việc kiểm soát các cơn đau khớp hoặc cần tư vấn về lộ trình điều trị theo Đông y, hãy kết nối để được hỗ trợ cụ thể qua Zalo 0972.606.773 hoặc Số điện thoại 0972 606 773.