Thoái hóa đốt sống cổ gây tê tay: Căn nguyên và cách xử lý

Trong quan niệm của y học cổ truyền, cơ thể con người là một chỉnh thể thống nhất, nơi khí huyết và tạng phủ có mối liên hệ mật thiết. Tình trạng tê bì tay chân, đặc biệt là khi khởi phát từ vùng cổ, không đơn thuần là sự tổn thương tại chỗ mà là hệ quả của một quá trình suy yếu từ bên trong, khiến chính khí không đủ sức chống đỡ ngoại tà.

Thoái hóa đốt sống cổ gây tê tay dưới góc nhìn Đông y

Y học cổ truyền gọi chứng thoái hóa đốt sống cổ gây tê tay thuộc phạm vi chứng “Tý”. Tình trạng này phát sinh khi khí huyết trong cơ thể lưu thông kém, kết hợp với các yếu tố ngoại tà xâm nhập vào kinh lạc, gây tắc nghẽn và dẫn đến cảm giác tê rần, mất cảm giác hoặc đau nhức dọc theo cánh tay.

Khi bị thoái hoá đốt sống cổ, các lỗ liên hợp bị thu hẹp lại, chèn ép lên các dây thần kinh gây ra hiện tượng tê tay. Tình trạng này thường xảy ra ở vùng cẳng tay, bàn tay và các ngón tay, có dấu hiệu tăng lên khi làm việc nhiều hoặc là lái xe máy.

Về bản chất, tê tay không chỉ là sự chèn ép cơ học. Theo y lý, “huyết không thông thì gây tê, khí không thông thì gây đau”. Khi cột sống cổ bị thoái hóa, tức là phần kinh lạc chạy qua vùng này bị cản trở. Khí huyết không đủ để nuôi dưỡng các chi, khiến các đầu ngón tay trở nên dại đi, cảm giác cầm nắm yếu dần. Đây là dấu hiệu báo động rằng hệ thống vận hành bên trong đang gặp trục trặc nghiêm trọng.

“Thân thể con người như một dòng sông, khí huyết là dòng nước. Khi dòng nước bị chặn lại bởi vật cản, phù sa không thể bồi đắp hạ nguồn, tay chân cũng vì thế mà trở nên khô héo, tê bì.”

Căn nguyên bên trong: Khi tạng phủ suy yếu

Đông y không nhìn nhận thoái hóa chỉ là sự hư tổn của xương khớp. Nguyên nhân sâu xa thường nằm ở sự suy giảm chức năng của tạng Can và tạng Thận:

• Thận chủ cốt tủy: Thận là gốc của sinh mệnh, nuôi dưỡng xương khớp. Khi thận khí suy kém, xương khớp không được bồi đắp dẫn đến thoái hóa, gai xương mọc ra gây chèn ép kinh mạch.
• Can chủ cân: Can (gan) nuôi dưỡng gân cốt. Khi can huyết hư, các đường gân không được đàn hồi, co duỗi kém, dễ dẫn đến tình trạng co thắt và tê bì cánh tay.
• Ngoại tà xâm nhập: Khi chính khí suy yếu, các yếu tố Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) dễ dàng xâm nhập vào kinh lạc vùng cổ vai gáy, gây ngưng trệ huyết dịch, làm trầm trọng thêm tình trạng tê mỏi.

Tình trạng này rất dễ gặp ở những người ngồi nhiều trên 8 tiếng một ngày, ngồi sai tư thế hoặc thường xuyên gục đầu, cúi người. Những người thường xuyên phải gõ phím khiến cho cổ tay bị áp lực, khuỷu tay bị tê, kém linh hoạt.

Dấu hiệu nhận diện và các thể bệnh thường gặp

Tê tay do thoái hóa đốt sống cổ thường không xuất hiện đơn lẻ mà đi kèm với một hệ thống các triệu chứng mang tính hệ thống:

• Hiện tượng tê nhức tay thường xảy ra ở dọc vùng cánh tay, ngón tay, bàn tay, cẳng tay,…
• Thường xuyên có các triệu chứng hoa mắt, chóng mặt và đau đầu, đau mỏi cổ và vai gáy, cảm thấy khó khăn khi xoay người, thay đổi tư thế.
• Cảm giác tê tăng lên vào đêm khuya hoặc sáng sớm khi trời lạnh (thể hàn thấp).
• Cảm giác tê kèm theo nóng rát, sưng đỏ ở các khớp (thể thấp nhiệt).

Nếu bệnh chuyển biến nặng dẫn đến thoát vị đĩa đệm, các gai xương đốt sống ở cổ chèn ép lên các dây thần kinh, các cơn đau nhức tê tay sẽ biểu hiện rõ ràng hơn, gây khó khăn cho sinh hoạt hàng ngày. Khi thấy thoái hoá đốt sống cổ gây tê tay diễn ra liên tục thì tốt nhất người bệnh nên đi khám bác sĩ ngay để có hướng đánh giá cụ thể.

gợi ý: bài tập chữa thoái hóa đốt sống cổ và lưng đơn giản tại nhà

Cách hỗ trợ cải thiện tại chỗ và định hướng điều trị

Để giúp dòng khí huyết lưu thông tốt hơn về phía các chi, người bệnh có thể áp dụng một số phương pháp tự chăm sóc đơn giản tại nhà:

• Xoa bóp mu bàn tay: Dùng mô ngón tay cái hoặc gốc bàn tay xoa tròn lên mu bàn tay theo chiều kim đồng hồ mỗi bên 10 lần.
• Miết kẽ ngón tay: Dùng lực ngón cái miết dọc theo mu bàn tay và các ngón kẽ tay để kích thích kinh lạc.
• Vận động khớp cổ tay: Nắm chặt các ngón tay, xoay tròn cổ tay sau đó mở bung, duỗi thẳng các ngón tay để giải phóng áp lực ngoại vi.

Tuy nhiên, các biện pháp trên chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời. Để giải quyết từ căn nguyên, y học cổ truyền hướng tới việc “Phù chính khu tà” – vừa bồi bổ cơ thể, vừa loại bỏ tác nhân gây bệnh.

Phòng ngừa và bảo vệ cột sống cổ

Việc điều chỉnh thói quen sinh hoạt đóng vai trò quyết định trong việc ngăn chặn bệnh tiến triển:

• Giữ ấm cơ thể: Tránh để gió lạnh, khí ẩm xâm nhập vào vùng cổ gáy, đặc biệt là khi ngủ hoặc khi đi ngoài đường vào ban đêm.
• Tư thế làm việc: Khi sử dụng máy tính, nên điều chỉnh ghế sao cho cổ tay và bàn tay đặt song song với mặt bàn, tránh gập cổ quá mức.
• Nghỉ ngơi điều độ: Thay đổi tư thế làm việc, nên đứng dậy thư giãn hoặc tập các bài tập nhẹ nhàng sau mỗi 1-2 tiếng làm việc.

Người bệnh cũng cần chú ý đến chế độ dinh dưỡng. Việc hiểu rõ thoái hóa đốt sống cổ nên ăn gì và kiêng gì sẽ giúp quá trình hỗ trợ cải thiện đạt hiệu quả cao hơn, cung cấp đủ dưỡng chất cho sụn khớp và tủy xương.

Chứng tê tay do thoái hóa đốt sống cổ có thể gây ra nhiều phiền toái và biến chứng nếu chúng ta chủ quan. Hiểu đúng bản chất bệnh từ góc nhìn Đông y giúp mỗi người có cái nhìn thấu đáo hơn về sức khỏe của mình. Khi các triệu chứng không có dấu hiệu thuyên giảm bằng các biện pháp thông thường, việc thăm khám chuyên khoa là điều cần thiết để có phác đồ điều trị phù hợp nhất với cơ địa.

Nếu bà con đang gặp phải tình trạng tê bì tay chân do thoái hóa cổ và cần một giải pháp chuyên sâu từ y lý cổ truyền, hãy liên hệ để được tư vấn kỹ lưỡng hơn qua Zalo 0972.606.773 hoặc Messenger Lão Tuấn.