Lang Ben Ở Tuổi Dậy Thì: Nguyên Nhân Và Hướng Điều Trị

Lang ben ở tuổi dậy thì không ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe nhưng tác động tiêu cực đến ngoại hình, chức năng thẩm mỹ và có xu hướng lan rộng sang những vùng da xung quanh.

Lang ben ở tuổi dậy thì & dấu hiệu nhận biết dưới góc nhìn y học

Lang ben (tên khoa học là Tinea Versicolor) là một tình trạng nhiễm trùng nấm men ngoài da thường gặp. Dưới góc nhìn của Y học hiện đại, bệnh do nấm Malassezia furfur gây nên. Tuy nhiên, trong Đông y, lang ben được xếp vào chứng “Tử điến phong”. Bệnh hình thành do phong tà xâm kích kết hợp với thấp nhiệt nội sưng tại sơ hở của bì phu, khiến khí huyết không lưu thông, sắc tố da bị biến đổi.

Ở tuổi dậy thì, sự thay đổi mạnh mẽ của nội tiết tố làm tuyến bã nhờn hoạt động quá mức. Đây chính là môi trường “thấp nhiệt” lý tưởng để nấm men phát triển mạnh. Bệnh thường xuất hiện ở những vùng da có nhiều dầu như ngực, lưng, cổ, vai và mặt.

Nguyên nhân và yếu tố nguy cơ:

Tây y xác định nấm Malassezia furfur là tác nhân chính. Nấm này bình thường vẫn sống trên da, nhưng khi gặp điều kiện thuận lợi, chúng chuyển sang dạng sợi và gây bệnh. Các yếu tố thúc đẩy bao gồm:

• Sự thay đổi hormone ở tuổi dậy thì làm tăng tiết dầu nhờn.
• Khí hậu nóng ẩm (thấp nhiệt của môi trường).
• Cơ địa đổ nhiều mồ hôi nhưng vệ sinh chưa đúng cách.
• Hệ miễn dịch (vệ khí) suy yếu, không đủ sức ngăn chặn ngoại tà.

Dấu hiệu nhận biết đặc trưng:

• Xuất hiện các mảng da biến đổi sắc tố: trắng, vàng hoặc nâu nhạt (thường gọi là dát biến sắc).
• Hình dạng mảng da thường tròn hoặc bầu dục, có ranh giới rõ ràng.
• Bề mặt có thể có vảy mịn (vảy cám), đôi khi hơi ngứa khi đổ mồ hôi hoặc ra nắng.

Tìm hiểu: Bị lang ben nên kiêng gì và ăn gì giúp cải thiện bệnh?

Lang beng ở tuổi dậy thì có chữa khỏi không?

Nhiều em nhỏ và phụ huynh thường lo lắng liệu các vết loang lổ này có theo cả đời không. Câu trả lời là lang ben hoàn toàn có thể chữa khỏi nếu can thiệp đúng cách. Tuy nhiên, cái khó của lang ben không phải là diệt nấm, mà là việc ngăn ngừa tái phát và phục hồi sắc tố da.

Theo Đông y, việc điều trị không chỉ là “sát trùng” bên ngoài mà còn phải “khu phong, thanh nhiệt, lợi thấp” từ bên trong. Nếu chỉ dùng thuốc bôi ngọn mà không triệt gốc, bệnh rất dễ quay lại khi thời tiết nóng ẩm hoặc khi cơ thể mệt mỏi.

Phương pháp điều trị lang ben ở tuổi dậy thì

Việc điều trị cho trẻ ở tuổi dậy thì cần sự tinh tế, tránh gây tâm lý tự ti. Sự kết hợp giữa Tây y để xử lý nhanh triệu chứng và Đông y để ổn định cơ địa là hướng đi bền vững.

1. Thuốc bôi ngoài da (Tây y)

Đây là lựa chọn ưu tiên để ức chế sự phát triển của nấm tại chỗ. Các hoạt chất thường dùng giúp phá hủy màng tế bào nấm, khiến chúng không thể nhân lên:

• Ketoconazole
• Clotrimazole
• Terbinafine

Lưu ý khi sử dụng: Cần bôi thuốc đều đặn và rộng ra vùng da lành xung quanh khoảng 2cm để ngăn nấm “nhảy” sang vùng khác. Thông thường, một liệu trình kéo dài từ 2-4 tuần.

2. Thuốc uống kháng nấm

Trong các trường hợp lang ben lan rộng toàn thân hoặc nấm đã xâm nhập sâu vào nang lông, bác sĩ có thể chỉ định thuốc uống như Itraconazole hoặc Fluconazole. Tuy nhiên, thuốc uống kháng nấm có thể gây áp lực lên chức năng Can (Gan), nên tuyệt đối không được tự ý sử dụng cho trẻ dậy thì mà không có sự kiểm soát của bác sĩ.

3. Mẹo dân gian và thảo dược Đông y

Dân gian có nhiều bài thuốc hiệu quả dựa trên tính vị của cây cỏ để “khắc” nấm:

• Lá trà xanh: Chứa polyphenol dồi dào, giúp kháng khuẩn và làm săn se niêm mạc da, hỗ trợ phục hồi vùng da bị tổn thương.
• Lá trầu không: Trong Đông y, trầu không có vị cay nồng, tính ấm, vào kinh Phế, Tỳ, Vị. Tinh dầu trầu không có tác dụng ức chế nấm cực mạnh.
• Giấm táo: Giúp cân bằng độ pH trên da, tạo môi trường axit khiến nấm Malassezia không thể tồn tại.
• Củ riềng: Riềng ấm, có tác dụng tán hàn, sát trùng. Dịch ép củ riềng là khắc tinh của các loại nấm ngoài da.

Nên xem: 14 mẹo trị lang ben tại nhà hiệu quả, không cần thuốc

Biện pháp giúp kiểm soát và dự phòng tái phát

Để “đuổi” lang ben đi mãi mãi, việc thay đổi thói quen sinh hoạt là điều kiện tiên quyết. Trong Đông y, đây chính là việc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”, giữ cho cơ thể không tạo ra môi trường thuận lợi cho tà khí xâm nhập.

• Vệ sinh bì phu sạch sẽ: Giữ da luôn khô ráo, đặc biệt là sau khi vận động ra mồ hôi. Nên tắm rửa bằng các loại xà phòng dịu nhẹ hoặc nước lá thảo dược.
• Y phục thông thoáng: Chọn quần áo chất liệu cotton thấm hút mồ hôi, tránh mặc đồ quá chật gây bí bách “thấp nhiệt”.
• Vật dụng cá nhân: Tuyệt đối không dùng chung khăn mặt, quần áo với người khác. Giặt đồ dùng cá nhân thường xuyên và phơi dưới ánh nắng mặt trời (dương quang) để diệt mầm bệnh.
• Chế độ ăn uống: Hạn chế các thực phẩm cay nóng, đồ ngọt và dầu mỡ vì chúng dễ sinh nhiệt, thúc đẩy tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn.

Lang ben ở tuổi dậy thì tuy không nguy hiểm nhưng lại là “kẻ thù” của sự tự tin. Hãy lắng nghe cơ thể mình và tìm đến sự tư vấn y khoa kịp thời để có hướng điều trị an toàn, hiệu quả nhất.

Có thể bạn quan tâm:

• Trị lang ben bằng gừng với 3 cách được áp dụng nhiều
• Trị lang ben bằng nghệ với 3 cách dùng hay dân gian