Lạc nội mạc trong cơ tử cung và thông tin cần biết

Lạc nội mạc trong cơ tử cung là một tình trạng mạn tính, không chỉ gây ra những cơn đau quặn thắt mỗi khi tới kỳ kinh nguyệt mà còn là rào cản lớn trên hành trình làm mẹ của nhiều chị em phụ nữ.

Lạc nội mạc trong cơ tử cung theo quan điểm Đông y

Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, lạc nội mạc trong cơ tử cung (Adenomyosis – AMH) không đơn thuần là sự phát triển bất thường của mô niêm mạc. Đông y xếp bệnh lý này vào phạm vi các chứng “Thống kinh” (đau bụng kinh), “Băng lậu” (rong kinh, rong huyết) hoặc “Trưng hà” (có khối u trong bụng).

Tình trạng mô nội mạc xâm lấn vào lớp cơ tử cung làm tử cung to lên, xơ cứng được coi là hệ quả của quá trình Huyết ứ. Khi khí huyết lưu thông kém, huyết dịch không thoát được ra ngoài mà tích tụ lại bên trong cơ tử cung, lâu dần hình thành các khối u cục, gây đau đớn dữ dội và rối loạn kinh nguyệt.

Căn nguyên gây bệnh qua học thuyết tạng phủ

Dù y học hiện đại chưa khẳng định rõ nguyên nhân, nhưng Đông y cho rằng AMH xuất phát từ những mất cân bằng sau:

• Khí trệ Huyết ứ: Do tình chí uất ức (căng thẳng, lo âu) làm Can khí không thông, dẫn đến huyết dịch bị ứ trệ tại bào cung.
• Hàn ngưng Huyết ứ: Chị em thường xuyên cảm nhiễm phong hàn hoặc ăn đồ sống lạnh trong kỳ kinh làm huyết gặp lạnh thì ngưng trệ, không lưu thông được.
• Thận hư: Thận chủ về sinh dục và điều tiết kinh nguyệt. Thận hư khiến mạch Nhâm – Xung mất điều hòa, huyết dịch không vận hành đúng quỹ đạo mà lạc chỗ.

Những dấu hiệu “cảnh báo” chị em cần lưu tâm

Các triệu chứng của AMH thường biểu hiện rất rõ rệt thông qua trạng thái của “huyết”:

• Thống kinh: Đau bụng dữ dội, đau có tính chất co thắt, thường đau trước và trong kỳ kinh.
• Kinh nguyệt bất thường: Kinh ra quá nhiều (kinh nguyệt quá đa), kéo dài (rong kinh), sắc kinh tối đen, có nhiều máu cục.
• Cảm giác nặng nề: Vùng bụng dưới luôn thấy chướng, căng tức do tử cung bị biến dạng và to lên.
• Giao hợp thống: Đau khi gần gũi do khối lạc nội mạc gây chèn ép và viêm nhiễm cục bộ.

Tham khảo thêm: Viêm nội mạc tử cung là gì? Triệu chứng và điều trị

Phân biệt Lạc nội mạc cơ tử cung và Lạc nội mạc tử cung

Trong Đông y, cả hai đều thuộc chứng “Huyết ứ”, nhưng vị trí và cách tiếp cận điều trị có sự khác biệt nhất định:

• Vị trí ứ trệ:
  • Lạc nội mạc cơ tử cung (AMH): Ứ trệ ngay tại lớp cơ của “Bào cung” (tử cung), làm tử cung biến dạng.
  • Lạc nội mạc tử cung (LSN): Ứ trệ tại các vị trí ngoài tử cung như buồng trứng, phúc mạc, vòi trứng… tạo thành các nang huyết (nang lạc nội mạc).
• Mức độ ảnh hưởng: AMH gây đau trực diện và làm thay đổi cấu trúc tử cung, ảnh hưởng trực tiếp đến việc làm tổ của trứng. LSN có xu hướng gây dính các tạng trong tiểu khung, dễ dẫn đến tắc vòi trứng.

Khả năng thụ thai dưới góc nhìn Y học cổ truyền

Nhiều chị em lo lắng liệu mắc bệnh có mang thai được không? Theo Đông y, tử cung được ví như “mảnh đất” để hạt giống nảy mầm. Khi bị lạc nội mạc trong cơ, mảnh đất này trở nên “xơ cứng” và “nhiều rác ứ” (huyết ứ), khiến phôi thai khó bám rễ và phát triển.

Tuy nhiên, chị em không nên quá bi quan. Khi được điều trị bằng các bài thuốc hoạt huyết, ôn kinh và bổ thận, môi trường tử cung sẽ được cải thiện, khối lạc nội mạc được kiểm soát, giúp tử cung mềm mại hơn, từ đó gia tăng cơ hội đón con yêu tự nhiên.

Tham khảo thêm: U nang buồng trứng khi mang thai có nguy hiểm không?

Phương pháp điều trị theo hướng Đông y chuyên sâu

Thay vì chỉ dùng thuốc giảm đau nhất thời, Đông y tập trung vào gốc rễ của vấn đề bằng cách “Trị bệnh cầu kỳ bản” (Chữa bệnh phải tìm đến gốc):

• Phép trị Hoạt huyết hóa ứ: Sử dụng các vị thuốc như Đan sâm, Xích thược, Nga truật, Tam lăng… giúp đánh tan các huyết khối lạc chỗ, giảm kích thước khối lạc nội mạc.
• Phép trị Ôn kinh chỉ thống: Với những chị em thuộc thể hàn, các vị thuốc như Ngải cứu, Hương phụ, Quế chi giúp làm ấm tử cung, thông kinh mạch và giảm đau hiệu quả.
• Phép trị Phù chính khu tà: Nâng cao thể trạng bằng các vị thuốc bổ khí huyết, bổ Thận như Đương quy, Thục địa, Xuyên khung để cơ thể tự cân bằng nội tiết tố, ngăn ngừa tái phát.

Tham khảo thêm: Chữa lạc nội mạc tử cung bằng thuốc nam được không?

Những lưu ý vàng để cải thiện bệnh trạng

Bên cạnh việc dùng thuốc theo liệu trình của bác sĩ, chị em cần thay đổi lối sống để hỗ trợ quá trình “hóa ứ” diễn ra tốt hơn:

• Giữ ấm cơ thể: Đặc biệt là vùng bụng dưới trong kỳ kinh. Tránh tắm nước lạnh hoặc ăn đồ hàn lạnh (kem, nước đá).
• Liệu pháp nhiệt: Chườm ấm vùng bụng bằng túi chườm hoặc lá ngải cứu rang muối để giúp huyết dịch lưu thông dễ dàng hơn, giảm đau bụng.
• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung thực phẩm giàu sắt (để bù đắp lượng máu mất đi) và các loại rau xanh. Hạn chế thực phẩm cay nóng và các chất kích thích có thể làm tình trạng viêm nặng hơn.
• Giải tỏa áp lực: Tập yoga, thiền hoặc đi bộ nhẹ nhàng giúp khí huyết lưu thông, tránh tình trạng Can khí uất kết làm bệnh nặng thêm.

Lạc nội mạc trong cơ tử cung tuy là một bệnh lý mạn tính khó điều trị dứt điểm hoàn toàn, nhưng với sự kiên trì và phương pháp Đông y đúng đắn, chị em hoàn toàn có thể kiểm soát được triệu chứng, bảo tồn khả năng làm mẹ và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Có thể bạn quan tâm

• Các thuốc chữa lạc nội mạc tử cung hiện nay
• Phương pháp chữa lạc nội mạc tử cung bằng đông y