Kinh nguyệt ra ít nguyên nhân do đâu, có cần điều trị?

Để viết lại bài viết này theo phong cách Đông y chuyên sâu dưới vai trò biên tập viên Trung tâm Thuốc dân tộc, dựa trên tư vấn chuyên môn từ Bác sĩ Đỗ Thanh Hà và các tài liệu y văn (như Sản Phụ Khoa trong Đông y, Tuyển tập 3033 cây thuốc…), tôi xin gửi đến chị em nội dung chi tiết sau:

Kinh nguyệt ra ít dưới góc nhìn Đông y: Cảnh báo sự suy giảm của khí huyết và tạng phủ

Kinh nguyệt là “tấm gương” phản chiếu sức khỏe của người phụ nữ. Một chu kỳ bình thường thường kéo dài 3-5 ngày với lượng huyết điều hòa. Khi chị em thấy lượng máu kinh bỗng dưng ít hẳn đi (chỉ dùng hết 1-2 miếng băng vệ sinh một ngày) hoặc số ngày hành kinh rút ngắn lại dưới 2 ngày, đó chính là hiện tượng Kinh thiểu. Theo Đông y, đây không đơn thuần là sự thay đổi sinh lý, mà là hệ quả của việc khí huyết kém lưu thông hoặc tạng phủ đang bị tổn thương.

Căn nguyên khiến lượng kinh nguyệt sụt giảm theo y học cổ truyền

Dưới góc nhìn chuyên sâu của Đông y, có rất nhiều yếu tố tác động đến sự vận hành của mạch Nhâm và mạch Xung, dẫn đến tình trạng kinh ra ít:

Huyết hư (Thiếu hụt nguồn máu)

Do chị em có thể trạng yếu, ăn uống kém hoặc vừa trải qua một đợt mất máu dài ngày khiến cơ thể không đủ huyết để lấp đầy tử cung (huyết hải). Khi nguồn “nước” trong hồ cạn kiệt, dòng chảy ra ngoài tất yếu sẽ ít đi, máu kinh thường có màu nhạt, loãng.

Thận hư (Gốc rễ suy yếu)

Thận chủ về sinh dục và tàng tinh. Nếu thận khí kém, tinh huyết không đủ để chuyển hóa thành kinh nguyệt sẽ dẫn đến tình trạng kinh ít, sẫm màu. Đây cũng là nguyên nhân thường gặp ở phụ nữ tiền mãn kinh hoặc người mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS).

Huyết ứ và Đàm thấp (Tắc nghẽn dòng chảy)

Do tình chí không thư thái, thường xuyên căng thẳng (can khí uất kết) hoặc do chế độ ăn uống nhiều chất béo, ít vận động tạo thành đàm thấp. Những tác nhân này gây bít tắc đường dẫn huyết tại tử cung, khiến kinh nguyệt không thoát ra được bình thường. Chị em thường thấy kinh có màu tím đen, có cục máu đông và đau bụng kinh dữ dội.

Các yếu tố ngoại lai và sinh hoạt

• Hàn tà xâm nhập: Ăn đồ lạnh, tắm nước lạnh trong kỳ kinh làm huyết bị ngưng trệ (nhiệt thì lưu thông, hàn thì ngưng đọng).
• Áp lực tâm lý: Lo âu kéo dài làm tổn thương Tỳ, Vị – nơi sản sinh ra huyết, dẫn đến thiếu hụt huyết cho kỳ kinh.
• Can thiệp ngoại khoa: Các thủ thuật nạo phá thai gây tổn thương trực tiếp đến niêm mạc tử cung (nơi mạch Nhâm, Xung đi qua), tạo thành sẹo hoặc hẹp cổ tử cung, cản trở sự bài tiết kinh huyết.

Những nguy cơ khi kinh nguyệt ra ít kéo dài

Nếu không được điều hòa kịp thời, tình trạng kinh ít có thể dẫn đến nhiều hệ lụy cho sức khỏe phái đẹp:

• Ảnh hưởng khả năng làm mẹ: Lượng kinh ít thường đi kèm với niêm mạc tử cung mỏng hoặc rối loạn rụng trứng, gây khó khăn cho việc thụ thai.
• Lão hóa sớm: Nội tiết tố (thiên quý) suy giảm khiến da dẻ nám sạm, khô nhám, tóc rụng và tâm lý dễ gắt gỏng.
• Bệnh lý tiềm ẩn: Có thể là dấu hiệu của lao tử cung, dính buồng tử cung hoặc các khối u làm hẹp đường thoát của kinh huyết.

Phương pháp điều hướng và hỗ trợ kinh nguyệt ổn định

Đông y không chỉ tập trung vào việc làm tăng lượng máu mà cốt lõi là điều chỉnh từ gốc rễ tạng phủ, bồi bổ khí huyết và thông kinh hoạt lạc.

Ngoại trừ các trường hợp cần can thiệp ngoại khoa do sẹo hoặc dị tật cơ học, chị em có thể áp dụng các liệu pháp sau:

• Phép bổ (Dành cho Hư chứng): Sử dụng các vị thuốc bổ huyết, dưỡng thận như Đương quy, Thục địa, Kỷ tử, Đảng sâm… giúp bồi hoàn lại nguồn máu đã mất.
• Phép thông (Dành cho Thực chứng): Sử dụng các vị thuốc hoạt huyết hóa ứ, sơ can lý khí như Hương phụ, Ích mẫu, Xuyên khung, Đào nhân… giúp đánh tan các điểm tắc nghẽn, cho dòng huyết lưu thông trơn tru.
• Dưỡng sinh điều độ: Giữ ấm vùng bụng, tránh ăn đồ sống lạnh. Chị em cần giữ tinh thần lạc quan, tránh lao lực quá độ để bảo tồn tinh huyết.

Kinh nguyệt ra ít là tiếng chuông cảnh báo cơ thể đang cần được chăm sóc sâu sắc hơn. Việc nhận biết sớm và điều trị theo đúng căn cơ, phối hợp giữa lối sống lành mạnh và các bài thuốc y học cổ truyền chính tông sẽ giúp chị em sớm lấy lại sự tự tin và bảo vệ thiên chức làm mẹ thiêng liêng.

Bạn có thể tham khảo thêm:

• Lý do kinh nguyệt ra ít nhưng kéo dài và cách khắc phục
• Kinh nguyệt không đều có thai không, bằng cách nào?