Bị chậm kinh 10 ngày – Làm sao biết có thai hay bị bệnh?

Trong y học cổ truyền, kinh nguyệt của người phụ nữ là tấm gương phản chiếu trực tiếp tình trạng sức khỏe của các tạng phủ, đặc biệt là tạng Can, Tỳ, Thận và sự lưu thông của khí huyết. Khi chu kỳ kinh nguyệt vốn đang đều đặn bỗng dưng biến động, điển hình là tình trạng chậm kinh 10 ngày, đó không chỉ đơn thuần là sự thay đổi về mặt thời gian mà còn là lời cảnh báo về những bất ổn bên trong “phần huyết” của chị em.

Theo quan niệm Đông y, kinh nguyệt do huyết hóa ra, được điều khiển bởi khí. Một chu kỳ bình thường thường dao động từ 28 – 30 ngày. Nếu kinh nguyệt đến muộn hơn 10 ngày, chị em cần hết sức lưu tâm để xác định xem đây là hỷ sự (có thai) hay là biểu hiện của các chứng trạng bệnh lý liên quan đến huyết hư, khí trệ hoặc các vấn đề phụ khoa khác.

Những căn nguyên khiến kinh nguyệt trễ hẹn dưới góc nhìn y học cổ truyền

Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng này, từ những thay đổi sinh lý tự nhiên đến những rối loạn sâu bên trong cơ thể:

Thiên quý đến muộn hoặc thụ thai (Hỷ mạch)

Với những chị em đã có quan hệ tình dục, chậm kinh 10 ngày là dấu hiệu đầu tiên của việc thụ thai. Trong Đông y, khi thai nghén hình thành, huyết sẽ tập trung dồn về nuôi dưỡng bào cung (tử cung) để bảo vệ thai nhi, dẫn đến việc kinh nguyệt tạm dừng.

Khí uất do căng thẳng (Can khí uất kết)

Can (gan) là tạng tàng huyết và chủ về sơ tiết. Khi chị em gặp áp lực, lo âu kéo dài, Can khí bị uất kết, không thể sơ tiết khiến khí trệ, huyết cũng vì thế mà không lưu thông được dẫn đến chậm kinh. Đây là tình trạng rất thường gặp trong đời sống hiện đại.

Huyết hư và suy nhược cơ thể

Việc tăng giảm cân đột ngột hoặc lao lực quá độ làm tổn thương tạng Tỳ – nơi sinh ra huyết. Khi nguồn huyết không đủ (huyết hư), lòng mạch trống rỗng, kinh nguyệt không có đủ “nguyên liệu” để hình thành đúng kỳ hạn.

Đàm thấp và các chứng bệnh phụ khoa

Những người có thể trạng béo trệ thường dễ gặp tình trạng đàm thấp ứ trệ tại bào cung, gây cản trở quá trình rụng trứng (tương đương với hội chứng đa nang buồng trứng PCOS). Ngoài ra, các khối u như u xơ tử cung, polyp cũng được xem là các khối “trưng hà” làm cản trở dòng chảy sinh lý của kinh huyết.

Ảnh hưởng của thuốc và các yếu tố ngoại lai

Việc lạm dụng thuốc kháng sinh, thuốc tránh thai khẩn cấp làm rối loạn vận hành của nội tiết tố, trong Đông y gọi là làm mất đi sự quân bình âm dương, khiến kinh nguyệt đến muộn hơn bình thường.

Phân biệt chậm kinh 10 ngày do mang thai và do bệnh lý

Để biết chắc chắn cơ thể đang báo hiệu điều gì, chị em có thể dựa vào những biểu hiện đồng hành:

Dấu hiệu có thai (Hỷ sự):

• Thay đổi tại nhũ hoa: Do khí huyết dồn về nuôi thai, bầu ngực thường căng tức, đau nhẹ.
• Khí hư thay đổi: Dịch âm đạo có thể ra nhiều hơn, màu trắng đục do sự biến đổi của nội tiết tố.
• Thân nhiệt thay đổi: Chị em thường cảm thấy người hâm hấp nóng do dương khí tăng cao để bảo vệ bào thai.
• Mệt mỏi, ốm nghén: Cảm giác buồn nôn, sợ mùi thức ăn hoặc mệt mỏi rã rời.

Dấu hiệu bệnh lý:

Nếu chậm kinh kèm theo các triệu chứng như đau bụng dưới âm ỉ, sắc mặt nhợt nhạt, da khô, hay chóng mặt thì thường là do huyết hư. Nếu đi kèm với tinh thần hay cáu gắt, ngực sườn đầy trướng thì chủ yếu do khí trệ.

Các biện pháp kiểm chứng:

• Dùng que thử thai: Đây là cách đơn giản để kiểm tra nồng độ HCG. Kết quả 2 vạch sau 10 ngày chậm kinh có độ chính xác rất cao.
• Xét nghiệm máu: Giúp khẳng định tuyệt đối sự hiện diện của thai nhi.

Điều dưỡng và khắc phục tình trạng chậm kinh theo Đông y

Nếu xác định chậm kinh không phải do mang thai, chị em cần bắt tay vào việc điều chỉnh lại lối sống và bồi bổ cơ thể theo nguyên tắc “Hư thì bổ, trệ thì thông”:

• Điều dưỡng tâm tính: Giữ tinh thần lạc quan để Can khí được sơ thông, giúp huyết mạch vận hành điều hòa.
• Chế độ dinh dưỡng: Bổ sung các thực phẩm có tác dụng bổ huyết, kiện tỳ như táo đỏ, kỷ tử, ngải cứu, gừng ấm. Tránh ăn đồ sống lạnh làm hàn ngưng huyết trệ.
• Vận động hợp lý: Tập luyện nhẹ nhàng như Yoga hoặc đi bộ để khí huyết lưu thông, tránh ngồi một chỗ quá lâu gây ứ trệ vùng chậu.
• Liệu pháp thảo dược: Sử dụng các bài thuốc Đông y giúp hoạt huyết, điều kinh theo chỉ định của chuyên gia để giải quyết tận gốc căn nguyên gây bệnh.

Có thể chị em quan tâm:

• Chậm kinh 2 tháng là bị gì, có sao không?
• Bị chậm kinh 1 tuần là dấu hiệu có thai hay bị bệnh gì?