Hội chứng co thắt âm đạo (Vaginismus) là gì?

Hội chứng co thắt âm đạo (Vaginismus) không chỉ đơn thuần là một phản ứng sinh lý mà còn là nỗi lòng thầm kín, gây đau đớn cả về thể xác lẫn tinh thần cho nhiều chị em. Dưới góc nhìn của Y học cổ truyền, đây là trạng thái khí huyết không lưu thông, tạng phủ mất cân bằng dẫn đến sự co thắt bất thường của “quyết âm kinh” tại vùng hạ vị. Thấu hiểu những rào cản tâm lý và nỗi đau này, đội ngũ biên tập Trung tâm Thuốc dân tộc xin chia sẻ những thông tin chuyên sâu giúp chị em sớm tìm lại sự tự tin và hạnh phúc lứa đôi.
Hội chứng co thắt âm đạo (Vaginismus) là gì theo Y lý cổ truyền?
Hội chứng co thắt âm đạo là một dạng rối loạn chức năng tình dục xảy ra ở bộ phận âm đạo. Trong Đông y, khu vực âm đạo và cơ quan sinh dục nữ chịu sự chi phối chủ yếu của kinh Can, kinh Thận và mạch Nhâm, mạch Xung. Khi các kinh mạch này bị uất trệ hoặc hư tổn, các cơ quanh âm đạo sẽ bị thắt chặt lại mỗi khi có sự động chạm hoặc muốn xâm nhập vào bên trong, gây ra sự khó chịu và đau đớn dữ dội.

Sự nhạy cảm và phản xạ quá mức này khiến các nhóm cơ đi từ xương vệ đến xương cụt căng cứng đột ngột, ngăn cản mọi sự xâm nhập như dương vật, đồ chơi tình dục, hoặc các dụng cụ y tế như mỏ vịt khi thăm khám. Theo y lý, có 2 thể thường gặp:
- Thể sơ cấp: Chị em mắc phải ngay từ lần đầu có ý định xâm nhập âm đạo.
- Thể thứ cấp: Xảy ra sau một thời gian sinh hoạt tình dục bình thường, thường do sang chấn tâm lý hoặc bệnh lý phát sinh sau này.
“Dưới góc độ Đông y, co thắt âm đạo thường liên quan mật thiết đến chứng ‘Can khí uất kết’ và ‘Tâm tỳ lưỡng hư’. Khi tinh thần lo âu, sợ hãi kéo dài, khí cơ không thông suốt dẫn đến tình trạng cơ nhục co rút. Nếu không được điều trị đúng cách từ gốc rễ tâm lý kết hợp điều hòa khí huyết, tình trạng này không chỉ gây đau đớn thể xác mà còn làm rạn nứt tình cảm vợ chồng sâu sắc.”
Triệu chứng và nỗi đau thầm kín của chị em
Triệu chứng điển hình nhất là những cơn đau mãn tính xuất hiện ngay khi có vật thể tiếp xúc với vùng kín. Cảm giác đau nhức, buốt rát khiến chị em không thể thực hiện giao hợp, thậm chí là co thắt lan rộng ra vùng hông, chân và gây chuột rút.
Dưới góc nhìn y học cổ truyền, đau là do “thông tắc bất thống” (khí huyết không thông gây đau). Sự co thắt này là phản ứng tự vệ của cơ thể khi khí huyết tại vùng hạ vị bị ứ trệ nghiêm trọng, khiến âm đạo không thể giãn mở tự nhiên.
Đọc thêm: Chữa viêm phụ khoa bằng tỏi – phương pháp này có nên áp dụng?
Nguyên nhân gây co thắt âm đạo theo hướng Đông y chuyên sâu
Y học cổ truyền cho rằng nguyên nhân không chỉ nằm ở tại chỗ mà còn do sự mất cân bằng bên trong cơ thể:

- Can khí uất kết: Do lo âu, sợ hãi hoặc ám ảnh từ các chấn thương tâm lý (bạo lực, lạm dụng). Can chủ cân, khi Can khí uất kết, các cơ (cân) vùng âm đạo bị co rút không kiểm soát.
- Thấp nhiệt hạ chú: Chị em bị viêm âm đạo kéo dài, nhiễm nấm, thấp nhiệt tích tụ tại hạ tiêu làm vùng kín luôn trong trạng thái sưng đau, nhạy cảm, lâu dần hình thành phản xạ co thắt để tự vệ.
- Huyết hư, tân dịch thiếu hụt: Phụ nữ tiền mãn kinh hoặc sau sinh bị thiếu hụt tân dịch dẫn đến khô âm đạo. Khi giao hợp gây đau rát cực độ, cơ thể tự động sinh ra phản ứng co thắt để tránh tổn thương thêm.

Gợi ý: Khám phụ khoa bằng mỏ vịt có bị đau không?
Phương pháp điều trị hội chứng co thắt âm đạo
Để điều trị hiệu quả, Đông y hướng tới việc “an thần, sơ can, giải uất” kết hợp với các bài tập vận động để điều hòa lại chức năng của các nhóm cơ.
Điều hòa khí huyết và an thần
Bên cạnh việc sử dụng các liệu pháp hỗ trợ, việc điều trị từ bên trong bằng các bài thuốc Đông y giúp bồi bổ can thận, thông kinh hoạt lạc là rất quan trọng. Khi tâm lý được thư thái, khí huyết lưu thông, các cơ sẽ tự khắc được thả lỏng.
Thực hiện các bài tập Kegel kết hợp hơi thở
Đây là phương pháp giúp chị em chủ động kiểm soát và thả lỏng cơ vùng chậu. Trong quá trình tập, chị em cần kết hợp với hơi thở sâu (phương pháp điều tức của Đông y) để dẫn khí xuống vùng hạ vị, giúp các cơ giãn nở tự nhiên.

Nên thực hiện kiên trì hàng ngày, có thể tập trong không gian yên tĩnh hoặc bồn tắm nước ấm để tận dụng sức ấm của nước giúp hành khí, hoạt huyết, giảm đau rát.
Trị liệu tâm lý và sự đồng hành của bạn đời
Đông y rất coi trọng “tâm bệnh”. Sự thấu hiểu, nhẹ nhàng của người chồng đóng vai trò như một “liều thuốc” quý giá. Việc tạo không gian lãng mạn, màn dạo đầu đủ lâu giúp tân dịch bài tiết đầy đủ, giảm bớt nỗi sợ hãi và giúp kinh mạch thư giãn.

Đặc biệt, nếu nguyên nhân đến từ các bệnh lý viêm âm đạo do nấm, chị em cần ưu tiên điều trị dứt điểm viêm nhiễm bằng các bài thuốc ngâm rửa và uống trong của Đông y để loại bỏ thấp nhiệt, phục hồi niêm mạc âm đạo.
Hội chứng co thắt âm đạo hoàn toàn có thể khắc phục được nếu chị em kiên trì và tìm đúng phương pháp. Đừng để nỗi đau ngăn cản hạnh phúc của chính mình.
Chị em có điều gì băn khoăn về tình trạng co thắt âm đạo hoặc các vấn đề phụ khoa thầm kín?
Hãy gửi câu hỏi ngay cho Bác sĩ Đỗ Thanh Hà để được tư vấn và giải đáp tận tình nhất.
Có thể bạn quan tâm
- Những câu hỏi khi đi khám phụ khoa – thông tin cần biết
- Lạc nội mạc tử cung: dấu hiệu nhận biết và cách trị
