Cứng khớp ngón tay buổi sáng: Cảnh báo từ tạng phủ và cách xử trí

Tình trạng cứng khớp ngón tay, đặc biệt là vào thời điểm vừa thức dậy, không đơn thuần là một cảm giác khó chịu nhất thời. Theo góc nhìn của y học cổ truyền, đây là những tín hiệu phản ánh sự bất ổn của dòng chảy khí huyết và trạng thái của các tạng phủ liên quan trực tiếp đến hệ thống xương khớp.

Bản chất của cứng khớp ngón tay dưới góc nhìn Đông y

Trong Đông y, cứng khớp ngón tay thuộc phạm vi chứng Tý. “Tý” có nghĩa là tắc nghẽn, không thông. Khi các tác nhân gây bệnh từ bên ngoài (ngoại tà) như Phong (gió), Hàn (lạnh), Thấp (ẩm thấp) thừa cơ cơ thể suy yếu xâm nhập vào kinh lạc, chúng làm cản trở sự vận hành của khí huyết.

Khí huyết không lưu thông được đến các đầu ngón tay sẽ gây ra tình trạng nuôi dưỡng kém, dẫn đến đau nhức và tê cứng. Đặc biệt, vào buổi sáng, sau một đêm cơ thể ít vận động, khí huyết tích trệ khiến triệu chứng này trở nên rõ rệt nhất. Ngoài ra, tạng Can chủ cân (nuôi dưỡng gân) và tạng Thận chủ cốt (nuôi dưỡng xương). Nếu hai tạng này suy yếu, nguồn nuôi dưỡng xương khớp bị suy giảm, khiến các khớp trở nên khô cứng và mất đi sự linh hoạt vốn có.

Khi tình trạng cứng khớp ngón tay xảy ra, đây có thể là dấu hiệu báo trước những vấn đề nghiêm trọng ở khớp như tình trạng viêm khớp, thoái hóa khớp, hoặc viêm bao hoạt dịch khớp….

Những căn nguyên thường gặp dẫn đến sự đình trệ vận động

Cứng khớp ngón tay thường không đứng độc lập mà là hệ quả của nhiều rối loạn khác nhau bên trong cơ thể. Việc nhận diện đúng nguyên nhân giúp người bệnh có hướng xử trí kịp thời:

• Thoái hóa khớp ngón tay: Bệnh thoái hóa khớp xảy ra khi “phần dầu” nuôi dưỡng khớp cạn kiệt, các mô sụn bị hao mòn do tuổi tác hoặc áp lực làm việc quá tải, gây sưng đau và cứng khớp.
• Viêm khớp dạng thấp: Đây là một dạng bệnh tự miễn mạn tính. Bệnh viêm khớp dạng thấp thường gây sưng tấy đối xứng và cứng khớp kéo dài vào buổi sáng.
• Rối loạn chuyển hóa (Bệnh Gout): Tình trạng tích tụ axit uric hình thành các tinh thể tại khớp, gây nên các cơn đau cấp tính và làm hạn chế khả năng co duỗi của ngón tay.
• Tác động từ môi trường: Thường xuyên tiếp xúc với khí lạnh hoặc làm việc trong môi trường ẩm ướt khiến kinh lạc bị bế tắc, lưu lượng máu đến chi xa bị suy giảm nghiêm trọng.

Trong y lý, “Thông tắc bất thống, thống tắc bất thông”. Khi dòng chảy khí huyết được khai thông, mọi sự tê cứng và đau nhức sẽ tự khắc được thuyên giảm. Sức khỏe của đôi bàn tay chính là tấm gương phản chiếu sự sung túc của chính khí bên trong.

Tham vấn của bác sĩ Lê Hữu Tuấn

Lão cho rằng, bà con khi thấy cứng khớp thường chỉ tập trung vào việc làm sao cho ngón tay hết đau nhanh chóng mà quên mất rằng gốc rễ vấn đề nhiều khi không nằm ở “chỗ đau”. Trong lâm sàng, có những trường hợp cứng khớp ngón tay nhưng nguyên nhân thực sự lại bắt nguồn từ sự suy yếu của tạng can thận hoặc do sự tắc nghẽn ở vùng cổ vai gáy làm ảnh hưởng đến đường truyền dẫn khí huyết xuống bàn tay. Việc chỉ dùng các biện pháp giảm triệu chứng bên ngoài mà bỏ qua việc bồi bổ cơ địa và cân bằng tạng phủ bên trong sẽ khiến tình trạng này dễ dàng tái phát và diễn tiến nặng hơn thành biến dạng khớp.

Giải pháp cải thiện và chăm sóc khớp ngón tay

Để hỗ trợ cải thiện tình trạng cứng khớp, người bệnh cần kết hợp giữa việc điều chỉnh sinh hoạt và các bài tập vận động nhẹ nhàng để khơi thông kinh lạc:

• Thực hiện các bài tập co duỗi ngón tay nhẹ nhàng, bài tập tạo hình chữ O hoặc chữ C để tăng cường độ linh hoạt cho các khớp.
• Giữ ấm đôi bàn tay, đặc biệt là khi thời tiết chuyển lạnh. Có thể ngâm tay với nước muối ấm hoặc thảo dược trước khi đi ngủ để kích thích tuần hoàn.
• Xây dựng chế độ dinh dưỡng giàu canxi và chất nhầy tự nhiên, hạn chế các thực phẩm gây kích ứng viêm như thịt đỏ, rượu bia.

Lời căn dặn từ chuyên gia

Cứng khớp ngón tay là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang cần được nghỉ ngơi và chăm sóc đúng cách. Chúng ta không nên chủ quan khi các triệu chứng còn nhẹ, nhưng cũng không nên quá hoang mang. Việc lắng nghe cơ thể, nhận diện sớm các bất thường và tìm đến những tư vấn chuyên môn tin cậy là chìa khóa để bảo vệ sức khỏe lâu dài, tránh những biến chứng đáng tiếc về sau.

Xem thêm: Cách dùng lá lốt chữa viêm khớp dạng thấp

Tham khảo thêm: Cơ chế bệnh sinh của viêm khớp dạng thấp

Bài viết liên quan: 7 cây thuốc nam chữa đau khớp ngón tay

Bài viết liên quan: Những tác hại thói quen bẻ khớp ngón tay