U Nang Buồng Trứng

Dưới lăng kính Đông y, u nang buồng trứng (thuộc chứng Trưng hà) nảy sinh khi Chính khí suy vi, khiến các tác nhân gây bệnh tích tụ lâu ngày tại bào cung. Một số yếu tố then chốt dẫn đến tình trạng này bao gồm:

• Mất cân bằng Âm Dương (Rối loạn nội tiết): Sự bất ổn của mạch Nhâm - Xung liên quan đến buồng trứng đa nang, lạc nội mạc tử cung hay suy giảm công năng tạng Thận khiến khí huyết ngưng trệ, hình thành khối u.
• Tiên thiên bất túc (Yếu tố di truyền): Thể trạng suy nhược từ trong trứng nước hoặc các khiếm khuyết về tinh huyết có thể di truyền trong huyết thống gia đình.
• Thấp nhiệt hạ tiêu (Nhiễm trùng vùng chậu): Ngoại tà xâm nhập gây viêm nhiễm, tà khí hóa hỏa kết tụ cùng đàm thấp tạo thành nang.
• Dược độc tích tụ (Sử dụng thuốc): Hệ lụy từ việc lạm dụng hóa dược (thuốc tránh thai, thuốc hóa trị...) gây rối loạn chức năng sơ tiết của Can, cản trở lưu thông khí huyết.
• Tỳ vị thất vận (Chế độ ăn uống & Béo phì): Dung nạp quá nhiều đồ ngọt béo khiến Tỳ vị tổn thương, sinh đàm thấp nội sinh tích tụ tại hạ tiêu, gây chèn ép buồng trứng.

Dấu hiệu nhận biết

Chị em cần lưu tâm nếu cơ thể xuất hiện các dấu hiệu của tình trạng khí trệ, huyết ứ sau:

• Đau tức âm ỉ vùng hạ vị, thắt lưng, tăng nặng khi vận động hoặc sinh hoạt vợ chồng.
• Chu kỳ kinh nguyệt bất ổn (rong kinh, kinh thưa) do mạch Nhâm - Xung bị cản trở.
• Chướng bụng, đầy hơi, buồn nôn do đàm thấp tích tụ chèn ép Tỳ vị.
• Đi tiểu nhiều lần do khối u gây áp lực lên Bàng quang.

Tham khảo thêm: Đa nang buồng trứng là gì? Dấu hiệu nhận biết và điều trị

Biến chứng của u nang buồng trứng có thể xảy ra ở cả u lành tính và u ác tính. Các biến chứng thường gặp nhất bao gồm:

• Vỡ u nang: Đây là biến chứng phổ biến nhất của u nang. Vỡ u nang có thể gây đau dữ dội, buồn nôn, nôn, sốt và chảy máu âm đạo.
• Xoắn u nang: Đây là một biến chứng nguy hiểm, có thể dẫn đến hoại tử u nang và thậm chí đe dọa tính mạng. Xoắn u nang thường gây đau dữ dội, đột ngột, kèm theo buồn nôn, nôn và sốt.
• Ung thư buồng trứng: Mặc dù u nang thường lành tính, nhưng một số trường hợp có thể là dấu hiệu của ung thư buồng trứng.

Các phương pháp chẩn đoán phổ biến bao gồm:

• Siêu âm: Siêu âm sử dụng sóng âm thanh để tạo ra hình ảnh của các cơ quan bên trong cơ thể. Siêu âm thường được sử dụng nhất để chẩn đoán u nang, giúp bác sĩ xác định vị trí, kích thước, và hình dạng của u nang.
• Chụp CT: Chụp CT sử dụng tia X để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan bên trong cơ thể, giúp bác sĩ xác định kích thước, vị trí và hình dạng của u nang, cũng như xem liệu u nang có lan rộng hay không.
• Chụp MRI: Chụp MRI sử dụng từ trường và sóng radio để tạo ra hình ảnh chi tiết của các cơ quan bên trong cơ thể. Chụp MRI có thể giúp bác sĩ xác định kích thước, vị trí và hình dạng của u nang, cũng như xem liệu u nang có lan rộng hay không.

Nếu bác sĩ nghi ngờ u nang ác tính, họ có thể chỉ định một số xét nghiệm khác, chẳng hạn như:

• Xét nghiệm máu: Xét nghiệm máu có thể giúp bác sĩ xác định các dấu hiệu của ung thư, chẳng hạn như CA-125, một loại protein được tìm thấy trong các tế bào ung thư buồng trứng.
• Chọc hút tế bào: Chọc hút tế bào là thủ thuật sử dụng một kim mỏng để lấy mẫu tế bào từ u nang. Mẫu tế bào sau đó sẽ được gửi đến phòng thí nghiệm để kiểm tra xem có tế bào ung thư hay không.

Tùy thuộc vào kết quả chẩn đoán, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp.

Dựa trên tình trạng "Chính khí" và mức độ tích tụ của "Thực tà" (khối u), y học hiện đại đưa ra các phác đồ can thiệp phù hợp nhằm bảo tồn chức năng bào cung hoặc loại bỏ mầm mống gây hại cho chị em.

Điều trị nội khoa (Dùng thuốc)

Phương pháp này thường được chỉ định khi khối u thuộc thể nhẹ, lành tính, kích thước nhỏ và chưa gây cản trở sự vận hành của khí huyết. Mục tiêu là điều hòa nội tiết (cân bằng Âm Dương) để thu nhỏ nang:

• Thuốc tránh thai: Giúp ổn định chu kỳ, giảm kích thước nang hiện tại và ngăn chặn "nguồn sinh" nang mới.
• Thuốc Progesterone và nội tiết tố: Đặc trị các khối u hình thành do rối loạn mạch Nhâm - Xung, giúp cân bằng lại hệ thống hormone nội sinh của chị em.

Can thiệp ngoại khoa (Phẫu thuật)

Được áp dụng khi khối u kết tụ quá lớn (Trưng hà lâu ngày), chèn ép mạnh tạng phủ hoặc có dấu hiệu biến tính (ác tính):

• Phẫu thuật nội soi: Phương pháp ưu tiên nhờ ưu điểm ít xâm lấn, giúp chị em nhanh chóng phục hồi nguyên khí, thời gian nằm viện ngắn.
• Phẫu thuật mở bụng: Chỉ định khi khối u quá lớn, dính nhiều hoặc nghi ngờ tà độc đã lan rộng.

Tham khảo thêm: Ung thư buồng trứng sống được bao lâu? Liệu có chết?

Điều trị u nang buồng trứng ác tính

Đây là tình trạng tà độc tích tụ sâu, đe dọa trực tiếp đến tính mạng. Phác đồ điều trị chính là phẫu thuật cắt bỏ tận gốc khối u, kết hợp hóa trị và xạ trị để tiêu diệt các tế bào ác tính còn sót lại, ngăn chặn sự phát tán của độc tố trong cơ thể chị em.

Dù chưa có phương thức ngăn chặn hoàn toàn, nhưng việc duy trì "Chính khí nội tồn" (sức đề kháng ổn định) và điều hòa khí huyết sẽ giúp chị em giảm thiểu tối đa nguy cơ hình thành khối Trưng hà (u nang). Dưới đây là những phép dưỡng sinh thiết yếu:

• Chế độ ẩm thực thanh đạm: Ưu tiên nhóm thực phẩm giúp kiện Tỳ, hóa đàm như rau củ tươi, ngũ cốc nguyên hạt. Hạn chế đồ béo ngọt, thực phẩm chế biến sẵn để tránh sinh đàm thấp tích tụ tại hạ tiêu.
• Kiểm soát thể trọng (Phòng đàm thấp): Duy trì cân nặng hợp lý để tránh tình trạng đàm thấp nội sinh chèn ép mạch Nhâm - Xung và bào cung.
• Rèn luyện thân thể: Tập thể dục giúp khí huyết lưu thông, sơ tiết Can khí, từ đó giải tỏa stress và tăng cường sức khỏe tổng thể.
• Tránh xa độc chất: Không hút thuốc và sử dụng chất kích thích nhằm bảo vệ chức năng sơ tiết của Can và tàng tinh của Thận.
• Thăm khám định kỳ: Việc tầm soát giúp phát hiện sớm các dấu hiệu "khí trệ huyết ứ", từ đó có phương án điều hòa sớm để bảo vệ Thiên quý.

U nang buồng trứng là bệnh lý phụ khoa phổ biến. Dù phần lớn thuộc thể lành tính, chị em vẫn cần được thăm khám chuyên sâu để có phác đồ "biện chứng luận trị" phù hợp, đảm bảo sức khỏe sinh sản và sự viên mãn trong cuộc sống.

Có thể chị em muốn biết:

• Vỡ nang buồng trứng là gì? Nguyên nhân, triệu chứng
• Tầm soát ung thư buồng trứng khi nào? Bao lâu/lần?