Nang đơn thùy buồng trứng là gì, có ảnh hưởng gì không?

Trong y học cổ truyền, buồng trứng và các cơ quan sinh sản của chị em phụ nữ có mối liên hệ mật thiết với tạng Thận, Can, Tỳ và hai mạch Nhâm – Xung. Tình trạng u nang đơn thùy buồng trứng không chỉ đơn thuần là một khối u thực thể, mà đó là biểu hiện của sự mất cân bằng khí huyết, sự tích tụ của đàm thấp hoặc huyết ứ tại vùng bào cung (tử cung và buồng trứng).
Nang đơn thùy buồng trứng dưới góc nhìn Y học cổ truyền
U nang đơn thùy buồng trứng là một loại u nang xuất hiện tại một bên của buồng trứng. các u nang này có thể hình thành ở một hoặc cả hai bên của buồng trứng và thường chỉ có một vách ngăn.
Nếu có hai ngăn trở lên, sẽ được xem là u nang đa thùy. kích thước của các u nang này không đồng đều, thường dao động từ 15 – 30mm và có thể đạt tối đa vào thời kỳ phụ nữ rụng trứng.

Dưới lăng kính Đông y, đây được xếp vào phạm vi chứng “Trưng hà” (khối u trong ổ bụng). Khi chính khí suy yếu, tà khí xâm nhập hoặc do tình chí (cảm xúc) bất ổn kéo dài khiến Can khí uất kết, khí không hành dẫn đến huyết trệ, lâu ngày tụ lại thành khối nang đơn thùy.
U nang đơn thùy buồng trứng thường được coi là lành tính và không gây nguy hiểm cho sức khỏe. tuy nhiên, trong một số trường hợp, u nang có thể phát triển lớn và gây áp lực lên các cơ quan lân cận. điều này có thể dẫn đến các triệu chứng như đau bụng dưới, rối loạn kinh nguyệt, tiểu tiện khó khăn và các vấn đề khác.
ngoài ra, u nang đơn thùy buồng trứng cũng có thể gặp tình trạng vỡ, khiến cho người phụ nữ trải qua đau đớn cực kỳ và xuất huyết nếu xảy ra tình huống này. do đó, mặc dù thường là lành tính, nhưng bệnh vẫn có thể tạo ra những vấn đề sức khỏe nếu không được theo dõi và quản lý một cách thích hợp.
tham khảo thêm: u nang buồng trứng là gì? nguyên nhân, dấu hiệu và điều trị
Căn nguyên và dấu hiệu nhận biết theo lý luận Đông y
Nguyên nhân sâu xa
Không chỉ dừng lại ở yếu tố tuổi tác hay béo phì, Đông y tập trung vào các nguyên nhân nội tại gây ra sự hình thành nang đơn thùy:
- Khí uất huyết ứ: Do lo âu, stress kéo dài khiến khí cơ không thông, huyết dịch ứ trệ tại buồng trứng tạo thành khối u.
- Đàm thấp nội đình: Tỳ vị vận hóa kém, chức năng chuyển hóa nước trong cơ thể bị rối loạn tạo thành đàm thấp, kết tụ tại hạ tiêu (vùng chậu).
- Thận hư: Thận chủ về sinh dục, khi Thận âm hoặc Thận dương hư suy, mạch Nhâm – Xung mất đi sự điều hòa, dễ nảy sinh các bệnh lý về buồng trứng.
Dấu hiệu nhận biết
Nang đơn thùy buồng trứng thường không có triệu chứng rõ rệt ở giai đoạn đầu. Tuy nhiên, khi khí huyết bị cản trở nặng hơn, chị em có thể nhận thấy:
- Đau âm ỉ hoặc chướng nặng vùng bụng dưới (biểu hiện của khí trệ).
- Đau thắt khi giao hợp hoặc trong kỳ hành kinh.
- Kinh nguyệt thất thường, máu kinh có thể thâm đen hoặc có cục máu đông (dấu hiệu huyết ứ).
- Cảm giác mệt mỏi, buồn nôn hoặc đi tiểu nhiều lần do khối u chèn ép bàng quang.
tham khảo thêm: diệp phụ khang chữa u nang buồng trứng– hiệu quả, an toàn
Nang đơn thùy buồng trứng có nguy hiểm không?
Trong Đông y, một khối u dù lành tính nhưng nếu để lâu sẽ làm tổn thương chính khí. Nang đơn thùy thường không gây nguy cấp ngay lập tức nhưng nếu không được “hóa ứ, tán kết”, khối nang có thể dẫn đến:

- Xoắn nang hoặc vỡ nang: Đây là tình trạng cấp thiết, gây đau đớn dữ dội do khí huyết bị ứ tắc đột ngột.
- Ảnh hưởng khả năng thụ thai: Sự hiện diện của khối u làm cản trở quá trình rụng trứng và lưu thông của mạch Xung – Nhâm, gây khó khăn cho việc đón con.
Phương pháp điều trị nang đơn thùy buồng trứng bằng Y học cổ truyền
Phép trị bằng thuốc Đông y
Khác với Tây y thường sử dụng hormone tổng hợp hoặc phẫu thuật, Đông y hướng tới việc điều chỉnh từ bên trong. Mục tiêu là “Hoạt huyết hóa ứ, tiêu trưng tán kết” (làm lưu thông máu, tiêu tan khối u) kết hợp với bồi bổ tạng phủ.

Các thảo dược quý thường được sử dụng bao gồm:
- Trinh nữ hoàng cung: Vị thuốc đầu bảng trong điều trị u nang, giúp ức chế sự phát triển của khối u.
- Xạ đen: Giúp thanh nhiệt, giải độc và hóa lỏng các khối kết tụ.
- Đương quy, Xuyên khung: Bổ huyết, hoạt huyết, điều hòa kinh nguyệt.
- Hương phụ, Thanh bì: Hành khí, giảm đau, giải tỏa uất kết ở Can kinh.
Kết hợp lối sống và dưỡng sinh
Đông y rất coi trọng việc “phòng bệnh hơn chữa bệnh”. Để khối nang không phát triển, chị em cần lưu ý:
- Giữ tâm thế bình hòa: Tránh nóng giận, lo âu để Can khí được sơ thông.
- Chế độ ăn uống: Ưu tiên thực phẩm ấm nóng, dễ tiêu; tránh đồ ăn sống lạnh gây hàn ngưng huyết trệ.
- Tập luyện: Các bài tập nhẹ nhàng như Yoga, đi bộ giúp khí huyết lưu thông toàn cơ thể, hỗ trợ tiêu nang hiệu quả.
Nang đơn thùy buồng trứng nếu được phát hiện sớm và can thiệp bằng các phương pháp Đông y đúng cách sẽ giúp cơ thể tự điều chỉnh và loại bỏ khối u một cách tự nhiên, an toàn. Việc thăm khám định kỳ và lắng nghe cơ thể là chìa khóa vàng để chị em bảo vệ thiên chức làm mẹ và sức khỏe của chính mình.
bài viết liên quan:
- u nang buồng trứng ác tính là gì, có chữa được không?
- bệnh ung thư buồng trứng có lây hay di truyền không?
