Phân Biệt Bạch Biến Và Lang Ben – Điểm Khác Nhau Rõ Rệt

Bạch biến và lang ben là các bệnh lý ngoài da phổ biến, thường gây ra sự biến đổi về sắc tố da, khiến nhiều người dễ bị nhầm lẫn. Tuy nhiên, dưới lăng kính y học, đây là hai diện bệnh hoàn toàn khác biệt từ căn nguyên, cơ chế hình sinh cho đến phương pháp điều trị. Trong khi một bên là sự xâm nhập của ngoại tà (nấm), thì bên còn lại là sự bất ổn từ chính bên trong cơ thể (hệ miễn dịch). Việc hiểu rõ và phân biệt chính xác hai tình trạng này là chìa khóa quan trọng để có hướng xử lý kịp thời, tránh việc tự ý dùng thuốc sai cách dẫn đến những hệ lụy không đáng có.

Phân biệt bệnh lang ben và bạch biến

Bạch biến và lang ben đều biểu hiện bằng các đốm da khác màu, gây ảnh hưởng trực tiếp đến thẩm mỹ và tâm lý người bệnh. Dù vậy, chúng có sự khác biệt rõ rệt về nguồn gốc hình thành và tính chất lây nhiễm.

1. Nguyên nhân hình thành

Bạch biến:

Dưới góc độ Y học hiện đại, bệnh xuất hiện do sự rối loạn trong hệ thống miễn dịch, khi các tế bào miễn dịch tấn công nhầm tế bào melanocyte – cơ quan sản xuất melanin tạo màu da. Tuy nhiên, theo Đông y, đây là hệ quả của việc chính khí suy yếu, kết hợp với các yếu tố như:

• Di truyền từ huyết thống.
• Can thận âm hư, không thể vận hóa tinh huyết để nuôi dưỡng da.
• Stress, căng thẳng tâm lý kéo dài làm uất kết khí trệ.
• Môi trường sống khắc nghiệt hoặc phơi nắng quá mức làm tổn thương lớp màng bảo vệ da.
• Liên quan đến các bệnh lý tự miễn khác như tuyến giáp, tiểu đường type 1.

Lang ben:

Lang ben thực chất là một dạng nhiễm nấm (Pityriasis versicolor). Loại nấm này vốn tồn tại trên da nhưng sẽ “bùng phát” thành bệnh khi gặp điều kiện thuận lợi – cái mà Đông y gọi là môi trường Thấp nhiệt:

• Khí hậu nóng ẩm, nhiều mồ hôi là môi trường lý tưởng cho nấm sinh sôi.
• Vệ sinh cá nhân chưa kỹ hoặc da có đặc tính tiết nhiều dầu.
• Hệ miễn dịch suy yếu (Chính khí kém) khiến cơ thể không tự đề kháng được nấm.
• Độ tuổi thanh thiếu niên có sự thay đổi mạnh mẽ về nội tiết.

Tham khảo: Bị lang ben nên kiêng gì và ăn gì giúp cải thiện bệnh?

2. Dấu hiệu nhận biết đặc trưng

Dù cùng tạo ra những mảng da sáng màu, nhưng nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy sự khác biệt về cấu trúc và ranh giới:

Bạch biến:

• Mảng da mất sắc tố hoàn toàn, thường có màu trắng muốt như giấy hoặc sữa.
• Ranh giới giữa vùng da bệnh và da lành thường rất rõ ràng, đôi khi có viền sắc tố đậm hơn xung quanh.
• Bề mặt da nhẵn mịn, không có vảy, không thay đổi cấu trúc da.
• Vị trí: Ưu tiên các vùng hở như mặt, cổ, cánh tay, mu bàn tay.
• Cảm giác: Thường không ngứa, không đau, không gây khó chịu trực tiếp nhưng gây mất thẩm mỹ nghiêm trọng.

Lang ben:

• Mảng da thay đổi màu sắc đa dạng: có thể là trắng, hồng, nâu hoặc xám (tùy thuộc vào sắc tố da gốc).
• Ranh giới thường không quá sắc nét như bạch biến, các đốm nhỏ có thể liên kết thành mảng lớn như bản đồ.
• Bề mặt thường có lớp vảy mịn (vảy cám), khi cạo nhẹ sẽ thấy rõ hơn.
• Vị trí: Thường ở vùng ra nhiều mồ hôi như lưng, ngực, cổ và cánh tay.
• Cảm giác: Có thể hơi ngứa khi đổ mồ hôi hoặc thời tiết nóng bức.

3. Khả năng lây lan và biến chuyển

Đây là điểm khác biệt quan trọng để người bệnh điều chỉnh sinh hoạt hàng ngày:

Bạch biến:

• Tuyệt đối không lây: Không lây qua tiếp xúc trực tiếp hay dùng chung đồ đạc. Đây là bệnh nội thân do rối loạn miễn dịch.
• Tính chất: Có xu hướng lan rộng trên chính cơ thể người bệnh theo thời gian nếu không được kiểm soát tốt khí huyết.

Lang ben:

• Có khả năng lây lan: Do là bệnh nấm, lang ben có thể lây từ người này sang người khác qua tiếp xúc da hoặc dùng chung vật dụng cá nhân như khăn tắm, quần áo, chăn màn.
• Tính chất: Lan rất nhanh sang các vùng da lân cận nếu môi trường da luôn ẩm ướt.

Phương pháp điều trị theo hướng kết hợp Đông – Tây Y

Mỗi bệnh lý đòi hỏi một nguyên tắc điều trị riêng biệt. Nếu lang ben tập trung vào “diệt nấm” thì bạch biến lại cần “điều hòa miễn dịch”.

Điều trị bệnh lang ben:

Mục tiêu là tiêu diệt nấm và làm sạch môi trường trú ngụ của chúng:

• Tây y: Sử dụng các loại thuốc bôi chống nấm (Ketoconazole, Clotrimazole) cho vùng diện tích nhỏ hoặc thuốc uống khi nấm đã lan rộng.
• Y học cổ truyền: Sử dụng các thảo dược có tính sát trùng, trừ thấp nhiệt như ké đầu ngựa, phục linh, hoặc các loại lá tắm thảo dược để làm sạch da tự nhiên, ngăn ngừa nấm tái phát.
• Chăm sóc tại nhà: Giữ da khô thoáng, ưu tiên quần áo vải cotton thấm hút mồ hôi.

Điều trị bạch biến:

Đây là một hành trình kiên trì hơn vì liên quan đến hệ thống bên trong cơ thể:

• Y học hiện đại: Sử dụng thuốc bôi chứa Corticoid để ức chế miễn dịch tại chỗ, hoặc liệu pháp ánh sáng (PUVA) để kích thích tế bào hắc tố hoạt động trở lại. Trong một số trường hợp nặng có thể cân nhắc phẫu thuật ghép da.
• Y học cổ truyền: Tập trung vào việc “Bổ can thận, dưỡng huyết, khu phong”. Các bài thuốc Nam được gia giảm để điều hòa lại hệ miễn dịch, giúp cơ thể tự phục hồi khả năng sản sinh melanin từ bên trong.

Tóm lại, bạch biến và lang ben tuy có vẻ ngoài khá tương đồng nhưng lại mang bản chất khác nhau hoàn toàn. Lang ben là “ngoại tà” dễ xử lý nếu kiên trì vệ sinh và dùng thuốc diệt nấm. Bạch biến là “nội thương” đòi hỏi sự kiên nhẫn và sự can thiệp chuyên sâu để điều hòa cơ thể. Việc phát hiện sớm và nhận biết đúng sẽ giúp bạn tiết kiệm thời gian và bảo vệ làn da của mình tốt hơn.

Có thể bạn quan tâm:

• Trị lang ben bằng gừng với 3 cách được áp dụng nhiều
• Trị lang ben bằng nghệ với 3 cách dùng hay dân gian